અષ્ટાવક્ર ગીતા-૧૭


      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
પ્રકરણ-૧૧

અષ્ટાવક્ર કહે છે કે-
“ભાવ અને અભાવ રૂપ (ઉત્પત્તિ અને નાશ રૂપ-સૃષ્ટિનો) વિકાર સ્વભાવ થી જ (માયાથી જ) થાય છે”
--એમ જેણે નિશ્ચય કર્યો છે,તેવો,
--“નિર્વિકાર” અને “કલેશ (અશાંતિ) વગરનો “ મનુષ્ય સહેલાઈથી જ શાંત બને છે.   (૧)

“સર્વ જગતનું નિર્માણ કરનાર ઈશ્વર જ છે,બીજો કોઈ નથી” એમ જેણે નિશ્ચય કર્યો છે,
--અને જેની બધી “આશા” ઓ પોતાના અંતઃકરણ માં થી નાશ પામી છે,
--તેવો મનુષ્ય કશે “આસક્ત”  થતો નથી.   (૨)

“સમયે (સમય પર) આવતી,આપત્તિ(દુઃખ) અને સંપત્તિ (ધન) દૈવ (પ્રારબ્ધ) થી જ આવે છે”
--એમ જેણે નિશ્ચય કર્યો છે, તેવો “સંતોષી” અને “શાંત ઇન્દ્રીયોવાળો” મનુષ્ય,
--કશાની “ઈચ્છા” કરતો નથી, તેમ જ કશાનો “શોક” કરતો નથી.     (૩)

“સુખ-દુઃખ અને જન્મ-મૃત્યુ, દૈવ (પ્રારબ્ધ) થી જ આવે છે” એમ જેણે નિશ્ચય કર્યો છે,
--અને માત્ર “સાધ્યને” (ઈશ્વરને) જ જોનારો, (માત્ર ઈશ્વર માટેના જ કર્મ કરનારો) મનુષ્ય,
--અનાયાસે આવી પડતાં કર્મ કરતો હોવાં છતાં કર્મ થી લેપાતો નથી.   (૪)

“આ સંસારમાં બીજી કોઈ રીતે નહિ પણ માત્ર “ચિંતા” થી જ દુઃખ ઉભું થાય છે”
--એમ જેણે નિશ્ચય કર્યો છે, તેવો “ચિંતા વગરનો” અને
--સર્વત્ર “સ્પૃહા વગરનો” (અનાસક્ત) મનુષ્ય સુખી ને શાંત બને છે.    (૫)

“હું દેહ નથી,દેહ મારો નથી,પણ હું તો કેવળ બોધ-રૂપ (જ્ઞાન-રૂપ-આત્મા-રૂપ) છું”
--એવો જેણે નિશ્ચય કર્યો છે, તેવો “મોક્ષ” ને પ્રાપ્ત થયેલો મનુષ્ય,
--કરેલાં કે ના કરેલાં “કર્મો” ને સંભાળતો નથી (યાદ કરતો નથી)     (૬)

“બ્રહ્મા થી માંડી તૃણ (તરણા) સુધી સર્વ માં “હું” (આત્મા) જ રહ્યો છું”
--એવો જેણે નિશ્ચય કર્યો છે,તેવો મનુષ્ય,”સંકલ્પ વગરનો” “પવિત્ર” અને “શાંત” બને છે,અને,
--તેના માટે જગત માં કશું પ્રાપ્ત (મેળવવાનું) કે અપ્રાપ્ત (ખોવાનું) રહેતું નથી.   (૭)
“આ અનેક આશ્ચર્ય વાળું (ચમત્કાર જેવું) જગત કાંઈ જ નથી (છે જ નહિ)”
--એવો જેણે નિશ્ચય કર્યો છે,તેવો “વાસના વગરનો” અને “ચૈતન્ય રૂપ” મનુષ્ય,
--સંસાર જાણે છે જ નહિ (સંસાર મિથ્યા છે) એમ સમજી ને “શાંત” બને છે.  (૮)


પ્રકરણ-૧૧-સમાપ્ત-અનુસંધાન-પ્રકરણ-૮

      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE