Aug 15, 2012

ભાગવત રહસ્ય-૮૯

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     

સ્કંધ ત્રીજો-૭ (સર્ગ લીલા)

દુર્જન નો –સંયોગ- દુઃખ આપે છે, જયારે વૈષ્ણવ નો –વિયોગ-દુઃખ આપે છે.

ઉદ્ધવજી બદ્રીકાશ્રમ પધાર્યા અને વિદુરજી –ગંગા કિનારે આવેલા મૈત્રેયઋષિ ના આશ્રમ તરફ જવા નીકળ્યા.
યમુનાજી એ કૃપા કરી –નવધા ભક્તિનું દાન કર્યું, પણ જ્ઞાન ,વૈરાગ્ય વગર ભક્તિ દૃઢ થતી નથી,
ગંગા જી જ્ઞાન- વૈરાગ્ય નું દાન કરે છે.
યમુનાજી ને વંદન કરી વિદુરજી ગંગા કિનારે આવ્યા છે. ગંગા-કિનારાનો બહુ મોટો મહિમા છે.
ગંગાજી ને વંદન કરી,સ્નાન કર્યું છે.ગંગા કિનારા ના પથ્થરો ઉપર પગ મુકતાં પણ વિદુરજી ને સંકોચ થાય છે. કેવાં કેવાં મહાત્માઓની
ચરણરજ –આ પથ્થરો પર પડેલી હશે!! તે ચરણરજ પર મારાથી પગ કેમ મુકાય ? આ પથ્થરો કેટલા ભાગ્યશાળી છે !!
પથ્થરોને જોતાં-વિદુરજી ને પરમાત્મા યાદ આવે છે.

પ્રત્યેક પદાર્થ ને જોતાં જેને પરમાત્મા યાદ આવે તો સમજવું કે આ છેલ્લો જન્મ છે. વિદુરજી નો આ છેલ્લો જન્મ છે.
દાસબોધ ના છેલ્લા પ્રકરણ માં રામદાસ સ્વામીએ –છેલ્લા જન્મ ના કેટલાંક લક્ષણો બતાવ્યા છે.
જેની બુદ્ધિ માંથી કામ નીકળી જાય, કે જેને બાલ્યાવસ્થા થી જ ભક્તિ નો રંગ લાગે,કે જેને ચોવીસ કલાક ભક્તિ નો રંગ લાગેલો રહે-
તેનો –તે છેલ્લો જન્મ છે,પણ જો કોઈ વખત ભગવતભાવ અને કોઈ વખત સંસારના ભાવ જાગે તો માનવું,કે હજુ જન્મ લેવાનો છે.

હરદ્વાર પાસે-કુશાવર્ત તીર્થ માં મૈત્રેયઋષિનો આશ્રમ છે. આશ્રમ માં આવી વિદુરજી- મૈત્રેયઋષિ ને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરે છે.
મૈત્રેયઋષિ એ તેમનું સ્વાગત કર્યું અને કહે છે-કે- વિદુરજી તમને હું ઓળખું છું.આપ ભલે મને વંદન કરો,પણ તમે મહાન છો.
એક દિવસ એવો આવે છે-કે-જીવ તમારી પાસે હાથ જોડી ને આવે છે. તમે યમરાજા નો અવતાર છે.
માંડવ્યઋષિ ના શાપથી તમારો આ દાસીપુત્ર તરીકે શુદ્ર ને ત્યાં જન્મ થયો છે.

માંડવ્યઋષિ ની કથા એવી છે કે-
એક વખત કેટલાંક ચોરો-રાજાના ખજાનામાંથી ચોરી કરી નાઠા. પાછળ સૈનિકો પડ્યા,એટલે ડરથી, રસ્તામાં આવતા માંડવ્યઋષિ ના
આશ્રમ માં બધું ઝવેરાત ફેંકી –નાસી ગયા. સૈનિકો માંડવ્યઋષિને પકડી રાજા પાસે લાવ્યા-રાજાએ માંડવ્યઋષિ ને શૂળી પર
ચઢાવવાની આજ્ઞા કરી. માંડવ્યઋષિ શૂળીની અણી પર ગાયત્રી મંત્ર નો જાપ કરે છે, ચોવીસ કલાક થયા પણ ઋષિના શરીર માં
શૂળી નો પ્રવેશ થયો નથી. ઋષિ નું દિવ્ય તેજ જોઈ રાજા ને લાગ્યું કે –આ કોઈ ચોર નથી પણ પવિત્ર તપસ્વી મહાત્મા લાગે છે.
ઋષિ ને શૂળી પર થી નીચે ઉતરાવ્યા.સઘળી હકીકત જાણી,રાજા ને દુઃખ થયું, અને ઋષિ ની માફી માંગે છે.

માંડવ્યઋષિ કહે છે-રાજન,તને ક્ષમા આપીશ –પણ યમરાજને હું માફ નહિ કરું. મેં પાપ નથી કર્યું તો મને આવી સજા કેમ ?

માંડવ્યઋષિ યમરાજના દરબારમાં આવી યમરાજ ને પૂછે છે-મને કયા પાપ ની સજા કરવામાં આવી છે ?
યમરાજા એ જોયું તો ઋષિ ના નામે કોઈ પાપ જમા ના મળે. યમરાજ ગભરાણા છે.યમરાજા એ વિચાર્યું-કે-ભૂલ થઇ છે-એમ કહીશ તો
શાપ આપશે, એટલે કહ્યું છે કે-તમે ત્રણ વર્ષના હતા-ત્યારે એક પતંગિયા ને કાંટો ભોંકેલો-તેની આ સજા છે.
માંડવ્યઋષિ કહે છે-શાસ્ત્ર માં આજ્ઞા છે-કે કોઈ મનુષ્ય અજ્ઞાનાવસ્થામાં કાંઇ પાપ કરે તો તેની સજા જાગૃત અવસ્થામાં નહિ,
સ્વપ્નાવસ્થામાં કરવામાં આવે છે. હું બાળક હતો ત્યારે અજ્ઞાન હતો, અને કરેલા પાપ ની સજા સ્વપ્નામાં કરવી જોઈતી હતી,
તમે ગેરવાજબી પણે ખોટી સજા કરી છે, ધર્મરાજા ના પવિત્ર આસન પર બેસવા તમે લાયક નથી, તેથી હું તમને શાપ આપું છું-
કે –જાઓ, શૂદ્રયોનિ માં તમારો જન્મ થાઓ.
આ પ્રમાણે માંડવ્યઋષિ ના શાપ થી –યમરાજા –વિદુર તરીકે દાસી ને ઘેર જન્મ્યા.

વિદુરજી વિચારે છે-એકવાર મારી ભૂલ થઇ અને દેવનો મનુષ્ય બન્યો,હવે હું અસાવધ રહીશ તો પશુ બનીશ. હવે મારા હાથે કોઈ
પુણ્ય ના થાય તો વાંધો નહિ-પણ પાપ તો ના જ થાય. પાપ ના કરે એ જ મહાપુણ્ય છે.

પીપા ભગતે કહ્યું છે-પીપા પાપ ના કીજીએ, તો પુણ્ય કિયા સો બાર.

તે પછી-વિદુરજી-મૈત્રેયજીને અનેક પ્રશ્નો પૂછે છે.
ભગવાન અકર્તા હોવાં છતાં-કલ્પ ના આરંભ માં આ સૃષ્ટિ ની રચના તેમણે કેવી રીતે કરી ?
સંસારના લોકો સુખ માટે પ્રયત્ન કરે છે પણ ના તેમણે સુખ મળે છે-કે ના તેમના દુઃખ દૂર થાય છે.
આનો જવાબ મળે એવી  કથા કહો. તેમજ ભગવાન ની લીલા ઓનું વર્ણન કરો.
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE