ભાગવત રહસ્ય-૧૧૬

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     
સ્કંધ-૪(ચોથો)-૨
Photo-By-Anil Shukla
મનુષ્ય માં સ્વાર્થ બુદ્ધિ જાગે છે-ત્યારે તે બીજા નો વિનાશ કરવા તત્પર બને છે. આ પર એક દૃષ્ટાંત વિચારવા જેવું છે.

એક દેશમાં રાજા અને નગરશેઠ વચ્ચે મિત્રતા હતી. બંને રોજ સત્સંગ કરે. નગરશેઠ નો ધંધો ચંદન ના લાકડાં વેચવાનો હતો.
શેઠ નો ધંધો બરાબર ન ચાલે. ચાર પાંચ વર્ષ થી ખોટ જતી હતી. એક દિવસ મુનીમે કહ્યું-ચંદન ના લાકડાં સડે છે,કોઈ બગડેલો
માલ લેતું નથી, જો આ વર્ષે પૂરતા પ્રમાણ માં ચંદન નહિ ખપે તો પેઢી ડૂબી જશે. ચંદન જેવું કિંમતી લાકડું રાજા સિવાય બીજું
કોણ લે ?  નગરશેઠ ને ધંધા માટે સ્વાર્થ નો વિચાર આવ્યો છે, આ રાજા નુ કંઈક થઇ જાય તો સારું. રાજા મરી જાય તો –બાળવા
માટે ચંદન ની જરૂર પડે-ને મારું સઘળું ચંદન વેચાઈ જાય. નગરશેઠ ના મન માં રાજા પ્રત્યે કુભાવ આવ્યો-તે જ વખતે રાજાના
મન માં પણ સેવા કરતાં વિચાર આવ્યો. આ શેઠ તિલક કરે છે-ભક્તિ નો ડોળ કરે છે,તેને મારવો જોઈએ. શેઠ નિસંતાન છે,એટલે
તેનું ધન રાજ ખજાના માં આવશે. રાજા ને ભક્તિ માં આજ આનંદ આવતો નથી.
રાજા ફરીથી વિચારે છે-કે આજે આવો વિચાર કેમ આવ્યો? મન માં પાપ છુપાવીશ તો પાપ વધશે. રાજા સત્સંગી વૈષ્ણવ હતા.
તેમણે શેઠ આગળ –આ ખરાબ વિચારની હકીકત જાહેર કરી. શેઠે પણ –બોલતાં પણ શરમ આવે તેવી હકીકત રાજાને કહી.
રાજાએ શેઠ ને ઠપકો આપ્યો. આવા ખરાબ વિચાર વૈષ્ણવ ને શોભે નહિ. એવું કેમ ના વિચાર્યું કે રાજા –ઠાકોરજી માટે ચંદન નો
હિંડોળો બનાવે –કે રાજા મહેલ ના દરવાજા ચંદન ના બનાવે.!! બંને ના મન શુદ્ધ થયા અને એકબીજા પ્રત્યે સારી ભાવના રાખી
બંને સુખી થયા.

જગત ના કોઈ પણ જીવ માટે વિરોધ ના કરવો. શુદ્ધ ભાવના વગર કરેલું સત્કર્મ નકામું છે. તેથી ઘણીવાર-ધર્મ,અધર્મ બને છે.
દક્ષપ્રજાપતિ એ શિવજી પ્રત્યે કુભાવ રાખ્યો-તેથી તેમનો ધર્મ, અધર્મ થયો છે. તેનો યજ્ઞ તેને મારનારો થયો.
સર્વ માં સદભાવ-સમભાવ રાખવો તે ઉત્તમોઉત્તમ ધર્મ છે.

મહાભારત માં જોઈએ છીએ કે કેટલીક વાર શ્રીકૃષ્ણ અધર્મ કરે છે,પણ તેમના મન માં સર્વ પ્રત્યે સદભાવ છે.
સર્વ માં સદભાવ રાખી અધર્મ કરવામાં આવે તો તે-અધર્મ પણ ધર્મ બને છે.(ધર્મ ની ગતિ સૂક્ષ્મ છે)

મહાભારત ના કર્ણપર્વ અને દ્રોણપર્વ માં આ બાબત નાં દ્રષ્ટાંતો છે.

કર્ણ જે વખતે રથનું પૈડું જમીન માંથી કાઢતો હતો-અને નિશસ્ત્ર હતો ત્યારે શ્રી કૃષ્ણે અર્જુન ને કહ્યું-તું આ કર્ણ ને માર.
કર્ણ કહે છે-તમે વીર છો, યુદ્ધશાસ્ત્ર ને જાણો છો. નિશસ્ત્ર ને મારવો અધર્મ છે.
ભગવાન કર્ણ ને કહે છે-તમે આજ સુધી ધર્મ નુ પાલન કેટલું કર્યું છે ? મૂરખા ને હવે અક્કલ આવે છે ?હવે ધર્મ સુઝે છે?
સોળ વર્ષ ના અભિમન્યુ ને તમે બધાં એ ભેગા થઇ માર્યો-ત્યારે ધર્મ ક્યાં ગયો હતો ? ભરી સભામાં દ્રૌપદી નું અપમાન કરવામાં
આવેલું ત્યારે ધર્મ ક્યાં ગયો હતો ? તેં ધર્મ નું પાલન કર્યું નથી અને બીજાને ઉપદેશ આપે છે ?

યુદ્ધ માં દ્રોણાચાર્ય પાંડવસેનાનો કચ્ચરઘાણ વાળે છે. શ્રીકૃષ્ણે વિચાર્યું-આ ડોસો નહિ મરે તો અનર્થ થશે.તેવામાં અશ્વસ્થામા નામ નો
હાથી મરાયો. શ્રીકૃષ્ણ ને થયું-જો દ્રોણાચાર્ય ને કહેવામાં આવે-કે-તમારો પુત્ર મરાયો છે-તો પુત્રશોક ને કારણે તે યુદ્ધ બંધ કરશે.
ધર્મરાજા જો દ્રોણાચાર્ય ને કહે તો જ તે સાચું માનશે.એટલે ધર્મરાજા ને શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું-બોલો કે અસ્વસ્થામાં મરાયો.
ધર્મરાજાએ કહ્યું-મારા ગુરુએ મને આજ્ઞા કરી છે-સત્યં વદ-ધર્મ ચર. મારાથી અસત્ય કેમ બોલાય ? મને પાપ લાગશે.
ભગવાન કહે-સર્વ નું કલ્યાણ થાય તે-સત્ય.યુદ્ધ કરવું એ બ્રાહ્મણ નો ધર્મ નથી. દ્રોણાચાર્ય અધર્મ કરી રહ્યા છે. માટે હું કહું છું કે-
બોલો-અશ્વસ્થામા હતઃ(અસ્વશ્થામાં મરાયો છે). પ્રભુના આગ્રહથી ધર્મરાજા તેમ બોલે છે.પણ ખોટું બોલવાનું પાપ ના લાગે –એટલે-
ધીમે થી બોલ્યા-નરો વા કુંજરો વા.(માણસ કે હાથી).પણ આ છેલ્લા શબ્દો કોઈને ના સંભળાય એટલે પ્રભુએ જોરથી શંખનાદ કર્યો.

દક્ષ પ્રજાપતિ નો યજ્ઞરૂપ –ધર્મ –શિવજી પ્રત્યે કુભાવ રાખી ને કરવાથી –તે અધર્મરૂપ બની દક્ષ ને મારનારો થયો.
જ્યારે શ્રીકૃષ્ણ નો અસત્ય ભાષણ રૂપ- અધર્મ –પણ સર્વનું કલ્યાણ કરવાની ભાવનાથી કરેલો હોવાથી-ધર્મરૂપ ગણાયો.
સર્વના કલ્યાણ માટે કરેલો અધર્મ પણ ધર્મ બને છે.

    
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE