Apr 21, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૨૮૦

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦  (પૂર્વાર્ધ)-૩

આ કૃષ્ણ કથામાં હાસ્યરસ છે,વીરરસ છે,શૃંગારરસ છે,કરુણ રસ છે, અને ભયાનકરસ પણ છે.
તમામ જાતના રસો આમાં ભર્યા છે.કારણ શ્રીકૃષ્ણ પોતે જ રસ-રૂપ છે.(રસો વૈ સ:)

મહાપુરુષો હસતા પણ નથી અને રડતાં પણ નથી,તેઓ તો શાંતરસમાં-પોતાના સ્વ-રૂપમાં સ્થિર રહે છે.
પણ શ્રીકૃષ્ણ ની બાળલીલાઓ એવી છે-કે-શુકદેવજી ને પણ હસાવે છે.
બાળલીલા માં હાસ્યરસ છે,રાસલીલામાં કરુણરસ છે –તેમજ શૃંગારરસ પણ છે.
ચાણુર,મુષ્ટિક.કંસ વગેરે ને મારે છે-ત્યારે વીરરસ ઝળકે છે.

કોઈ પણ રસ માં રુચિ હોય પણ આ કથા સર્વ ને ગમે છે.
સાહિત્યશાસ્ત્ર માં નવ રસ બતાવ્યા છે.હાસ્ય,વીર,કરુણ,બીભત્સ,અદભૂત,રૌદ્ર,ભયાનક,શૃંગારઅને શાંત.
પણ અહીં ભાગવત માં એક દશમો રસ બતાવ્યો છે-તે છે-“પ્રેમરસ”
આ સહુથી શ્રેષ્ઠ પ્રેમરસ –કૃષ્ણ કથામાં છલોછલ ભર્યો છે.કૃષ્ણલીલા એ પ્રેમરસલીલા છે.

આ પ્રેમરસ નો સ્વાદ જેને એક વખત ચાખ્યો તેને જગતના બીજા સ્વાદ ફિક્કા- કડવા લાગે છે.
મીરાંબાઈ કહે છે-કે-
સાકર-શેરડી નો સ્વાદ ત્યજી ને ,કડવો તે લીંબડો ઘોળ મા રે, રાધા-કૃષ્ણ વિના બીજું બોલ મા રે.

પરંતુ એ રસ નો સ્વાદ જાણવો અને માણવો એટલો સહેલો પણ નથી-
એટલે નરસિંહ મહેતાજી ગાય છે-કે-
એ રસ નો સ્વાદ શંકર જાણે-કે-જાણે-શુક જોગી રે,
કંઈ એક જાણે વ્રજ ની ગોપી,ભણે નરસૈયો ભોગી રે.

જગતના બધા –રસ-કડવાશ થી ભરેલા છે, જગતના શૃંગાર રસમાં પણ કડવાશ છે.
આરંભ માં પતિ પત્ની ને લાગે છે –કે “અમે સ્વર્ગ નું સુખ ભોગવીએ છીએ.” પણ વૃદ્ધાવસ્થા માં
શરીર દુર્બળ થાય છે-ત્યારે સમજાય છે કે-“એ સાચું સુખ નહોતું. સ્વર્ગનું નહિ પણ ચામડાનું સુખ હતું”
એક પ્રેમ (ભક્તિ) રસ જ એવો છે કે જેમાં પૂર્ણ મીઠાશ છે.પ્રેમ વિના પ્રભુ નો સાક્ષાત્કાર થતો નથી.

શ્રીકૃષ્ણ પરમ પ્રેમ સ્વરૂપ છે. સર્વ સાથે પ્રેમ કરે તેને પરમ પ્રેમ કહેવાય.
શ્રીકૃષ્ણ માત્ર મિત્રો કે ભક્તો સાથે પ્રેમ કરે છે તેવું નથી,તે તો ઝેર આપનાર (પૂતના) અને લાત મરનાર
(ભૃગુ-ઋષિ) જોડે પણ પ્રેમ કરે છે.શ્રીકૃષ્ણ અલૌકિક પ્રેમરસ નું દાન કરે છે.

પ્રેમ રસ માં વાસના નહિ,વિષમતા નહિ,સ્વાર્થ નહિ,હું ને તુ નહિ.
શ્રીકૃષ્ણ ના પ્રેમ માં પાગલ થતાં તન્મય થતાં,શ્રીકૃષ્ણ પાસે હું-પણું રહેતું નથી.
અને જીવ પોતે જ કૃષ્ણ થઇ જાય છે.
“લાલી મેરે લાલકી સબ જગ રહી સમાય,લાલી દેખન મૈ ગઈ મૈ ભી હો ગઈ લાલ.”

ગોપીઓ ની જેમ માનવજીવન ની એ જ વિશેષતા હોવી જોઈએ કે –કૃષ્ણ પ્રેમ માં પાગલ બનવું.
રોજ લાલાજી ને પ્રાર્થના કરવાની કે-“આપ મારા મન ને તમારી પાસે ખેંચી લેજો, મારામાં એવી શક્તિ નથી કે-હું મારા મનથી તમને ખેંચી શકું.”
ભગવાન જેના મન ને ખેંચી લે છે તેનું મન સંસાર માં જતું નથી.
હૃદય કૃષ્ણ માં તળબોળ બને,આંખો આંસુ થી ભીંજાયેલી હોય, એવી દશા થાય ત્યારે બ્રહ્મ-સંબંધ થાય.

અને પછી આ બ્રહ્મસંબંધ ને ટકાવી રાખવાનો છે.સાવધાન રહેવું કે ફરીથી માયા સાથે સંબંધ ના થાય.
બ્રહ્મચિંતન કરતાં મૃત્યુ પામે તેને સાત દિવસ માં મુક્તિ મળે.
સાત દિવસ સતત બ્રહ્મચિંતન રહે ,તે લક્ષ્ય માં રાખી  આ કથા કહી છે.


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE