Apr 22, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૨૮૧

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૪

દશમ સ્કંધ એ શ્રીકૃષ્ણ ભગવાન નું હૃદય છે.
પરમાત્મા રસ-સ્વ-રૂપ  છે. અને તેથી જીવ (આત્મા) પણ રસ-રૂપ છે.
મનુષ્યને કોઈ ને કોઈ રસ માં રુચિ હોય છે,ભલે કોઈ પણ રસ માં રુચિ હોય પણ કૃષ્ણ-કથા આનંદ આપે છે.
વિરહ કે પ્રેમ માં હૃદય આર્દ્ર બને છે-ત્યારે રસાનુભૂતિ (રસ ની અનુભૂતિ) થાય છે.

સાધારણ રીતે જીવો ના ચાર ભેદ છે, પામર,વિષયી,મુમુક્ષુ,મુક્ત.
અધર્મ થી ધન કમાઈ ,અનીતિ થી ભોગવે –એ પામર જીવ છે.
ધર્મ થી કમાઈ અને ઈન્દ્રિયસુખ ભોગવે તે વિષયી જીવ છે.
સંસાર બંધન માંથી છુટવાની ઈચ્છા રાખનાર તે મુમુક્ષુ  જીવ છે.
કનક અને કાન્તા રૂપ –“માયા” ના બંધન માંથી છુટેલા અને પ્રભુ માં તન્મય થયેલા –તે મુક્ત જીવ છે.

મહાપ્રભુજીએ કહ્યું છે-કે-રજસ,તમસ કે સાત્વિક-કોઈ પણ પ્રકૃતિ નો જીવ હોય પણ તેને કૃષ્ણ કથામાં આનંદ આવે છે,તેથી તેમણે દશમ સ્કંધ ના ત્રણ વિભાગ કર્યા છે-રજસ,તમસ અને સાત્વિક પ્રકરણ.

શ્રીકૃષ્ણ પ્રેમ-સ્વ-રૂપ હોવાથી પરિપૂર્ણ માધુર્ય થી ભરેલા છે.શ્રીકૃષ્ણ લીલા ના વિવિધ રસો માંથી,કોઈ પણ
રસમાંથી “રુચિ” ને પુષ્ટિ મળે છે અને અલૌકિક પ્રેમરસ ની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ધીરે ધીરે સંસાર ની આસક્તિ નો વિનાશ થતાં થતાં શ્રીકૃષ્ણ માં આસક્તિ થઇ જીવન સફળ થાય છે.

ઈશ્વરમાં મન નો લય (વિનાશ) કરવો તે –મન નો નિરોધ.
લાલાજી ને હૃદય માં રાખો કે લાલાજી ના હૃદય માં રહો-તો મન નો નિરોધ થશે.
મન નો નિરોધ થાય એટલે મુક્તિ સુલભ છે,મન નો નિરોધ ઈશ્વરમાં જ થઇ શકે છે.અન્ય વસ્તુ માં નહિ.

પરીક્ષિત રાજાના મન ને અનાયાસે સંસારના વિષયોમાંથી હટાવી શ્રીકૃષ્ણ સાથે એકરૂપ બનાવી અને
મુક્તિ આપવા માટે આ દશમ સ્કંધ છે. આ કથા અનાયાસે સંસારનો સ્નેહ છોડાવી પ્રભુપ્રેમ વધારે છે.
આ કૃષ્ણ-લીલા એવી છે કે તેને ઘણાને કૃષ્ણ-પ્રેમ માં પાગલ બનાવ્યા છે.

સનાતનસ્વામી એક રાજાના મહામંત્રી હતા,દશમ સ્કંધ સાંભળી તેઓ સાધુ થયા.
વૃંદાવન ની ગલીઓ માં ટાટની લંગોટી પહેરી ફરતા હતા.
આ કથા રાજા ને આકર્ષે છે અને યોગીઓ ને પણ આકર્ષે છે. એનું કારણ છે-કે-
શ્રીકૃષ્ણ--ચિત્તની શાંતિ ને નહિ –તે તો ચિત્ત ને જ ચોરી જાય છે. એવું અદભૂત છે તેમનું રૂપ.

શુકદેવજી મહાયોગી અને મહાજ્ઞાની છે.પણ સર્વ છોડીને ,સમાધિ છોડીને કૃષ્ણકથામાં પાગલ બન્યા છે.
પરીક્ષિત પૂછે છે-આપે સર્વનો ત્યાગ કર્યો અન કૃષ્ણકથા નો ત્યાગ કર્યો નથી.તમે પિતાને કહેલું કે તમે મારા પિતા નહિ અને હું તમારો પુત્ર નહિ,એવા પિતાનો ત્યાગ કર્યો,પણ આ કથાનો ત્યાગ કર્યો નહિ,
મહારાજ તમને આ કથા આનંદ આપે છે.

મહાપુરુષો કહે છે-કે-નાક પકડી ને બેઠેલા છીએ ત્યાં સુધી ઠીક છે,પણ ઉઠયા પછી મન ક્યારે છટકી જાય છે તે ખબર પડતી નથી.

વેદાંત કહે છે-કે-મન ને નિર્વિષય બનાવો,પણ આ અઘરું છે, તેથી
વૈષ્ણવો કહે છે-કે-મન ને પ્રતિકૂળ વિષયોમાંથી હટાવી અને અનુકૂળ વિષયો માં જોડો.

વેદાંત કહે છે-કે-આત્મા ને બંધન નથી તો મુક્તિ ક્યાંથી ?
વૈષ્ણવો  (ભક્તો) ને ભગવતસેવામાં એવો આનંદ આવે છે,કે
તેઓને મુક્તિ મળવા આવે તો પણ તેમને જોઈતી નથી.


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE