Apr 23, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૨૮૨

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૫

સમાધિમાં બેઠા પહેલાં યોગીઓને મન અને સર્વ ઇન્દ્રિયો સાથે ઝગડો કરવો પડે છે.
ઈન્દ્રિયોને કાબુમાં રાખી તેના બધા દરવાજા બંધ કરવા પડે છે.આંખ બંધ કરવી પડે છે,
નાક બંધ કરવું પડે છે.તેમ છતાં વાસના રૂપી ધૂળ ક્યારે ઘુસી જાય છે તે ખબર પડતી નથી.
(લોકો ઘરનાં બારણાં-બારી બંધ કરી ને બહાર જાય છે, પણ પાછા આવે ત્યારે ધૂળ નજરે ચડે છે.તેમ.)

તેથી જ્ઞાનમાર્ગ ને કઠણ માન્યો છે,જ્ઞાનમાર્ગ માં પતન નો ભય હોય છે.જયારે-
ભક્તિમાર્ગ માં ઇન્દ્રિયો જોડે ઝગડો નથી,ભક્તિમાર્ગમાં આંખ અને સર્વ ઇન્દ્રિયો શ્રીકૃષ્ણને આપવાની હોય છે.
કૃષ્ણકથામાં ઉઘાડી આંખે અનાયાસે સમાધિ લાગે છે.

આંખ બંધ થયા પછી મન શાંત રહે તેનું જ્ઞાન કાચું,ઉઘાડી આંખે મન શાંત રહે તે જ્ઞાન સાચું.
ઉઘાડી આંખે જગત ના દેખાય અને પરમાત્મા દેખાય,એ જ જ્ઞાન સાચું છે.

જ્ઞાન ની છેલ્લી કક્ષાએ પહોંચી ગયા પછી જગત રહેતું નથી,એકલા પરમાત્મા જ રહે છે.
જયારે અહીં તો ઉઘાડી આંખે સમાધિ છે,એકલા પરમાત્મા શ્રીકૃષ્ણ ના દર્શન માં-કથામાં  તન્મયતા થાય છે.
અને જગત બ્રહ્મરૂપ લાગે છે, કહે છે-કે- “સાધો ‘સહજ’ સમાધિ ભલી”

સમાધિ ના બે પ્રકાર બતાવ્યા છે. એક જડ અને બીજી ચેતન.
જડ સમાધિ માં યોગીઓ મન પર બળત્કાર કરે છે.તેને પકડી ને જબરદસ્તી થી વશ કરે છે.
પણ તે એટલું ઉત્તમ નથી,તેથી કોઈ કોઈ ઠેકાણે હઠયોગ ની નિંદા કરી છે.
હઠયોગી કદીક રોગી પણ બને છે.હઠયોગી ને ભક્તિ નો સાથ ના હોય તો તે નકામું છે.
જે જબરદસ્તી થી મન ને પકડે છે-તેને કોઈ વખત મન ખાડામાં નાખે છે.

મન ઉપર બળાત્કાર કરવા કરતાં તેને પ્રેમથી સમજાવીને વશ કરવું એ વધુ સારું છે.
તેથી મહાત્માઓ મન ને પ્રેમથી વશ કરી તેને પ્રભુના માર્ગ માં વાળી,સમાધિ જેવો આનંદ મેળવે છે.

મન ની પાસે કોઈ સત્તા નથી,તે આત્માની સત્તા થી કામ કરે છે.આત્મા તેને હુકમ ના કરે ત્યાં સુધી તે કામ કરી શકતું નથી.મન ને શાસ્ત્ર માં નપુંસક કહ્યું છે.
યોગીઓ બળથી મન ને પકડી અને તેને બ્રહ્મરંધ્રમાં સ્થાપે છે.યોગીઓ સમાધિમાં બેસે ત્યારે તેમનું શરીર જડ બની જાય છે.જડ સમાધિ માં શરીર નું ભાન રહેતું નથી,તેને આંગળી ઘોંચો તો પણ અસર થશે નહિ.

જડ સમાધિ કરતાં ચેતન સમાધિ શ્રેષ્ઠ છે.ગોપીઓ ની ચેતન સમાધિ છે.
ગોપી આંખ,નાક બંધ કરી ને બેસતી નથી,પણ ઉઘાડા આંખ,કાન રાખી કૃષ્ણ ના ધ્યાન માં તન્મય બને છે.
ગોપીઓ સર્વ ઇન્દ્રિયોમાં શ્રીકૃષ્ણ ને રાખે છે. આ જોઈ ઉદ્ધવજી જેવા જ્ઞાની ને આશ્ચર્ય થયું છે.
ગોપીઓ નો શ્રીકૃષ્ણ પ્રેમ જોઈ ઉદ્ધવજી નું જ્ઞાન નું અભિમાન ઉતરી ગયું હતું.


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE