Oct 27, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૪૫૬

લક્ષ્મીજી ના સ્વામી (ધણી) પરમાત્મા છે. જીવ લક્ષ્મીજી નો બાળક છે.લક્ષ્મીજી ને માતા માની ઘરમાં રાખવામાં આવે અને તેનો વિવેક થી ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો,કોઈ દિવસ ઘરમાં  તે નારાયણ ને લઇ આવશે.
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦  (ઉત્તરાર્ધ) -૫

કાળ-યવન નો નાશ કરી અને મુચુકુન્દને મુક્તિ નો ઉપદેશ આપી,પ્રભુ દ્વારકા પધાર્યા છે.

મથુરામાં ભગવાન નું એક પણ લગ્ન થયું નથી,દ્વારકા આવ્યા પછી બધાં લગ્નો થયા છે.
મહાપુરુષો કહે છે કે-એક એક ઇન્દ્રિયો ના દ્વાર ઉપર કાબુ મેળવો,બ્રહ્મ-વિદ્યા ને પ્રાપ્ત કરો,તે પછી લગ્ન કરો.યોગ વિનાનો ભોગ રોગી બનાવે છે.તપશ્ચર્યા (યોગ) ન હોય તો ભોગ,શરીર ને રોગી બનાવશે.
ઇન્દ્રિય ના ગુલામ થઇ ને લગ્ન ના કરો,જીતેન્દ્રિય થઇ ને લગ્ન કરો.
તેથી ગૃહસ્થાશ્રમ પહેલાં બ્રહ્મચર્યાશ્રમ બતાવ્યો છે.

રુકિમણી એ મહાલક્ષ્મી છે.મહાલક્ષ્મી એ માત્ર જીતેન્દ્રિય નારાયણ ને જ મળે,શિશુપાલ ને નહિ.
એ રુકિમણી-હરણ ની કથાનું તાત્પર્ય છે.
શિશુપાલ એટલે શિશુ નું લાલન-પાલન કરવામાં જ જેનું જીવન,જેનું ધન અને સમય પૂરાં થાય છે તેવો કામી પુરુષ. સંસારનું સુખ જેને જોઈએ છે અને સંસારનું સુખ જેને મીઠું લાગે છે તે શિશુપાલ.

લક્ષ્મીજી ના સ્વામી (ધણી) પરમાત્મા છે. જીવ લક્ષ્મીજી નો બાળક છે.
લક્ષ્મીજી ને માતા માની ઘરમાં રાખવામાં આવે અને તેનો વિવેક થી ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો,
કોઈ દિવસ ઘરમાં  તે નારાયણ ને લઇ આવશે.
જીવ (મનુષ્ય) લક્ષ્મીજી નો વિવેકથી “ઉપયોગ” કરી શકે પણ “ઉપભોગ” કરી શકે નહિ.

ઉપયોગ અને ઉપભોગ માં ફરક છે.
શરીર ને આવશ્યક (જરૂરી) “વિષયો” (વિવેક થી) ઇન્દ્રિયો ને આપે તે –“ઉપયોગ” અને
ઇન્દ્રિયો જે માગે તે તેને આપી સ્વેચ્છાચારી થઇ ઇન્દ્રિયો ને આધીન થઇ વિષયો ભોગવે તે –“ઉપભોગ”

સંપત્તિ (ધન) અને શક્તિ નો વિવેક થી સદુપયોગ કરે તે-“દેવ” અને અવિવેકથી દુરુપયોગ કરે તે-“દૈત્ય”
મનુષ્ય જીવન નો ઘણો ભાગ સંતતિ અને સંપત્તિ પાછળ જાય છે.મનુષ્ય સમય નો પણ દુરુપયોગ કરે છે.
પરમાત્માએ જો વધારે આપ્યું હોય તો તેનો સદુપયોગ કરવાની મનુષ્ય ની ફરજ (જવાબદારી) બને છે.
લક્ષ્મીજી એકવાર નારાજ થાય તો પછી તે જીવ ની દુર્ગતિ થાય છે.

શાસ્ત્ર માં લક્ષ્મી ના ત્રણ પ્રકારો બતાવ્યા છે.(૧) લક્ષ્મી  (૨) મહાલક્ષ્મી (૩) અલક્ષ્મી

(૧) લક્ષ્મી- નીતિ (ધર્મ) અને અનીતિ (અધર્મ) થી જે ધન પ્રાપ્ત કર્યું હોય તે લક્ષ્મી.
     આવા મનુષ્યો નું થોડું ધન ભોગ-વિલાસ માં અને થોડું ધન સદુપયોગ માં જાય છે.
(૨) મહાલક્ષ્મી- માત્ર નીતિ (ધર્મ) થી જ અને મહેનતથી, જે ધન મેળવેલું છે-તે મહાલક્ષ્મી.
    આવા મનુષ્યો નું ધન વિવેકથી આવશ્યક જગાએ જ વપરાય છે,અને સદુપયોગમાં પણ વપરાય છે.
(૩) અલક્ષ્મી- અનીતિ નો-અધર્મનો-પાપનો પૈસો,એ અલક્ષ્મી નું સ્વરૂપ છે.
    આવા ધન નો ઉપયોગ માત્ર વિલાસ પાછળ જ જાય છે.તે આવે છે,જાય છે,રડાવે છે,નાશ કરે છે.
    તે મજા કરાવે-થોડું સુખ –થોડો સમય આપે-પણ શાંતિ આપતું નથી.

મનુષ્ય જયારે મરે છે ત્યારે માત્ર ધર્મ ને જ સાથે લઇ જાય છે. બીજું કંઈ સાથે જતું નથી.
ધર્મ અને નીતિ થી મેળવેલી મહાલક્ષ્મી જ જીવન માં શાંતિ આપે છે.

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE