Gujarati-Ramayan-Rahasya-95-ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-95

મંત્રી સુમંત્ર પર શોક ની એટલી બધી અસર થઇ છે કે,તેમની દ્રષ્ટિ મંદ થઇ ગઈ,કાને સંભળાવાનું ઓછું  થઇ ગયું,ને બુદ્ધિ જાણે બહેર મારી ગઈ,જીવતા છતાં જાણે મૂવા જેવા થઇ ગયા.જાત સાથે જ વાતો કરતા હોય તેમ બબડે છે-અયોધ્યા ના લોકો પૂછશે તો તેમને હું શું જવાબ આપીશ? કૌશલ્યા મા,વાછરડી ને મળવા ગાય દોડી આવે તેમ દોડી આવશે તો તેમને હું શું જવાબ આપીશ? મહારાજા ને હું કેવી રીતે આશ્વાસન આપીશ? રામજી વનમાં જ રહી ગયા તેવું હું કેવી રીતે બોલી શકીશ?

રથ તમસા નદી ને કિનારે આચ્યો.સુમંત્રે જીવ ને કાઠો કરી ને,સાથે આવેલા નિષાદો ને વિદાય કર્યા.પણ હજુ તમને અયોધ્યામાં પ્રવેશ કરવાની હિંમત ચાલતી નથી.એટલે આખો દિવસ નગર ની બહાર બેસી રહ્યા અને સાંજ થઇ ને અંધારું થયું ત્યારે ગૂપચૂપ નગરમાં પેઠા ને રાજમહેલ બાજુ ગયા.

એવું બનેલું કે ,રામજી એ વનમાં પ્રયાણ કર્યું તે પછી દશરથજી એ કહ્યું કે-મારે કૈકેયી ના ભવન માં રહેવું નથી મને કૌશલ્યા ના ભવનમાં લઇ જાઓ.
એટલે તેમને કૌશલ્યાના ભવન માં રાખવામાં આવ્યા હતા.સુમંત્ર ને જોઈ ને દાસદાસીઓ ભેગાં થઇ ગયા અને તેમને ખબર આપી કે મહારાજા કૌશલ્યા ના ભવન માં છે. સુમંત્ર જાણે બેભાન અવસ્થામાં જ ચાલે છે. તેમણે દશરથ રાજા ને “રામ-રામ-સીતા સીતા” એમ બોલતાં-વિલાપ કરતા  જોયા.
સુમંત્ર ને જોતાં રાજા ના જીવમાં જીવ આવ્યો,એકદમ ઉભા થઇ ને સુમંત્રને ભેટી પડ્યા અને પૂછે છે કે-
સુમંત્ર મારો રામ ક્યાં? સુમંત્ર ની આંખોમાંથી પણ દડદડ આંસુ પડવા માંડ્યા.

રાજાનું હૈયું બેસી ગયું.તે બોલી ઉઠયા કે-સુમંત્ર મારા રામ-સીતા  પાછા ના આવ્યા? અરે,સુમંત્ર,હું રામ જેવા દીકરાનો બાપ થવા માટે લાયક નથી..તુ મારું હિત ઈચ્છતો હોય તો,મને અત્યારે ને અત્યારે રામની પાસે
લઇ જા.નહિ તો હું તને સત્ય કહું છું,મને જીવવાનું મન નથી,હું જીવી શકીશ નહિ.
સુમંત્ર રાજાને આશ્વાસન ના બોલ કહે છે-મહારાજા,આપ તો જ્ઞાની છો,તમે ધીર છો,વીર છો.તમે ક્યાં નથી જાણતા કે,જન્મ-મરણ,સુખ-દુઃખ,લાભ-હાનિ,મેળાપ અને વિયોગ એ બધું યે કાળ ને વશ છે,બધું,
રાત-દિવસ ની ઘટમાળ ની જેમ આવે છે ને જાય છે.પણ મહાપુરુષ એ ઘટમાળ થી લેપાતો નથી.

પછી સુમંત્રે રામજી ની યાત્રા નું વર્ણન કર્યું,નિષાદરાજ જી સેવાની વાત કરી.ને છેલ્લે તેમણે પોતે રાજાનો સંદેશો રામ-સીતા ને કહ્યો હતો તે પણ કહ્યું.અને તેના જવાબ માં રામજીએ કહ્યું હતું કે-
મારા પિતાજી ને મારા પ્રણામ કહેશો,અને કહેજો કે આપના પ્રતાપથી અમે સર્વ કુશળ છીએ.
સીતાજી એ સંદેશો આપ્યો હતો કે-હું અયોધ્યા નહિ આવી શકું,મારા પતિ વગર હું જીવી નહિ શકું.
મારા સાસુ અને સસરા ના ચરણ માં મારા પ્રણામ કહેજો.

બોલતાં બોલતાં સુમંત્ર ની વાણી અટકી ગઈ,અત્યંત શોક થી એ વિહ્વળ બની ગયા.
સુમંત્ર નાં વચન સાંભળતાં જ રાજા,હે,રામ-હે,રામ બોલતાં પૃથ્વી પર પડ્યા.અને જળની બહાર માછલું તરફડે તેમ તરફડવા લાગ્યા.આસપાસનાં બધાં પણ વિલાપ કરવા માંડ્યાં.
કૌશલ્યા મા પણ રડતાં હતાં પણ હૈયું કાઠું કરીને રાજા ને આશ્વાસન આપવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યા.
“મહારાજ,રામ-વિરહ નો મોટો સાગર પાર કરવા નો છે,હિંમત રાખો,ધૈર્ય ધારણ કરો,નહિ તો બધું ડૂબી જશે.
વનવાસ ની મુદત પુરી થતાં રામ જરૂર પાછા આવશે.

રાજાને જાણે છેલ્લું વાક્ય “રામ જરૂર પાછા આવશે” એટલું સંભળાણું.એમને આંખ ઉઘાડી ચારે-કોર જોયું,
ને ફરીથી બોલવા માંડ્યું કે-સુમંત્ર,મને લઇ જા,મને રામની પાસે લઇ જા,રામ વગર મારું જીવવું નકામું છે.
અને આટલું બોલતાં બોલતાં તો રાજા ફરીથી બેભાન થઇ ગયા.
મધરાતે તે એકાએક ભાનમાં આવ્યા,ને નિસાસો નાંખી કૌશલ્યા ને કહેવા લાગ્યા કે-માનવી  જેવાં કર્મ કરે છે તેવાં જ ફળ તે આ જન્મ માં જ પામે છે.
કૌશલ્યાજી સાંભળી રહ્યાં,તેમણે થયું કે-આ રીતે પણ રાજા પોતાના મન ને આશ્વાસન આપે તે સારું છે.
દશરથ રાજા કહે છે કે-હે,કૌશલ્યા,અત્યારે હું સ્પષ્ટ પણે જોઈ શકું છું કે-મારાં કર્મનું જ ફળ હું ભોગવી રહ્યો છું.મને અત્યારે યાદ આવે છે કે-અજાણે મારા થી એક ઘોર પાપ થઇ ગયું હતું,તે પાપનું ફળ અત્યારે હું ભોગવું છું. પાપ જાણી ને થાય કે અજાણે થાય તેનું ફળ ભોગવવું જ પડે છે,
મનુષ્ય અજાણ્યે પણ જો ઝેર ખાઈ જાય તો તે મરે જ છે.
કૌશલ્યાજી શાંતિ થી સાંભળી રહ્યાં છે ને દશરથ રાજા પોતાના પાપ નો પ્રસંગ કહી સંભળાવે છે.



PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE