ભાગવત રહસ્ય-૩૧


      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                   

સ્કંધ પહેલો-૨  (ચાલુ)

ધ્યાન માં બીજા કોઈનું ચિંતન કરશો નહિ. કોઈ જીવ નું કે કોઈ જડ વસ્તુની ધ્યાન ના કરો.
અનેક જન્મ થી આ મન ને રખડવાની ટેવ પડી છે. ધ્યાન માં –સહુ-પહેલાં સંસારના વિષયો દેખાય છે.

તે ના દેખાય તેનો કોઈ ઉપાય ?

તેનો ઉપાય એ છે કે જયારે ધ્યાન કરતાં મન ચંચળ બને –ત્યારે વારંવાર –પરમાત્મા નું કિર્તન કરો.
કૃષ્ણ કિર્તન થી જગતનું વિસ્મરણ થાય છે.
પરમાત્મા ના મંગલમય સ્વરૂપ ને નિહાળતા-તેના નામ નું કિર્તન કરો.
વાણી કિર્તન કરે (મુખથી) અને આંખ દર્શન કરે તો મન શુદ્ધ થાય છે.(મન શુદ્ધ થતાં -ધ્યાન થાય છે).

મન-શુદ્ધિ સ્નાનથી-દાનથી-તીર્થયાત્રા થી કે (એવા બીજા કશાથી ય ) થતી નથી. તેનાથી શરીર શુદ્ધ થાય છે.
ઈશ્વરના સતત –ચિંતન અને ધ્યાન થી જ મન સુધરે છે.

જરા વિચાર કરો........કે
મન ક્યારથી બગડ્યું છે ?
બાળક નિર્દોષ હોય છે.પણ તે મોટું થાય છે એટલે સંસારનું ચિંતન કરવા લાગે છે. એટલે તેનું મન બગડે છે.

જેને જગત સાચું લાગે છે તે જગત સાથે પ્રેમ કરે છે. પરમાત્મા સાચા લાગે છે તે પરમાત્મા જોડે પ્રેમ કરે છે.
જ્ઞાની મહાત્મા ઓ જગતમાં રહે છે પણ જગતનું  ચિંતન કરતાં નથી. એટલે તેમનું મન પવિત્ર રહે છે.
શ્રીકૃષ્ણ ના કિર્તન-દર્શન-ધ્યાન- સિવાય મન ને શુદ્ધ કરવાનો કોઈ ઉપાય નથી. ધ્યાન કરવાથી-મન થી-પરમાત્મા
જોડે મિલન થાય છે. ધ્યાન કરવાથી જીવ-ઈશ્વરનું મિલન થાય છે.

આ શરીર જેવી મલિન વસ્તુ કોઈ નથી. આ શરીર મળમૂત્રથી ભરેલું છે. શરીર નું બીજ જ અપવિત્ર છે.  આ શરીરથી પરમાત્મા ને મળવું અશક્ય છે. ઠાકોરજી ને મનથી મળવાનું છે. અને –ધ્યાન- વગર  મનો મિલન થતું નથી.
વૈષ્ણવો પરમાત્માને મન થી મળે છે.

જીવ અલ્પશક્તિ છે, પરમાત્મા અનંત શક્તિમાન છે. જીવ અનંત –શક્તિમાન નું ધ્યાન કરે –તો તેનામાં અનંત
શક્તિ આવે છે.
આજકાલ લોકો શક્તિ માટે ગોળીઓ ખાય છે. ગોળીઓ ખાવાથી શક્તિ મળશે- તો કોઈ નિમિત્તે તે બહાર નીકળી જશે. તે ટકતી નથી.
પણ પ્રભુ નું ધ્યાન કરો તો પ્રભુની શક્તિ તમારા માં આવશે. પ્રભુ સાત્વિક શક્તિ આપે છે.

કેટલાક ફુરસદ મળે. તો-બીજાને ઘેર વાતો કરવા જાય છે. પણ જયારે જયારે ફુરસદ મળે ત્યારે ધ્યાન કરો.

પાપ અને પુણ્ય નું ફળ કાળાંતરે મળે છે.અનેક વાર -આ જન્મ માં કરેલા કર્મ નું ફળ બીજા જન્મ માં મળે છે.
પણ પરમાત્માનું  ધ્યાન એવું છે કે તેનું ફળ તરત મળે છે. તમારું મન તરત પવિત્ર થશે.
ધ્યાન કરવાથી દેહનો સંબંધ  છૂટે છે અને બ્રહ્મ સંબંધ થાય છે.

ધ્યાન ની પરિપક્વ દશા એ જ સમાધિ છે. વેદાંત માં જેને -જીવન મુક્તિ- માની છે. સમાધિ અધિક વખત ટકે એટલે –જ્ઞાની ઓ ને જીવતા જ મુક્તિનો આનંદ મળે છે.

ભાગવતમાં વારંવાર આવશે,-ધ્યાન કરો-જપ કરો. એક એક ચરિત્ર માં આ સિદ્ધાંત વર્ણવ્યો છે.
પુનરુક્તિ (એક ની એક વાત ફરી ફરી કહેવી તે) એ દોષ નથી.
એક સિદ્ધાંત ને –બરાબર –બુદ્ધિ-માં ઠસાવવો હોય તો તેને વારંવાર કહેવો પડે છે.
ભાગવતના દરેક સ્કંધ માં આ જપ-ધ્યાન ની કથા આવશે.
વસુદેવ –દેવકી એ અગિયાર વર્ષ ધ્યાન કર્યું ત્યારે પરમાત્મા મળ્યા.

ભાગવત નો આરંભ ધ્યાન-યોગ થી કરવામાં આવ્યો છે. જે મનુષ્ય ઈશ્વર નું ધ્યાન કરશે તે ઈશ્વરને વહાલો લાગશે.

જ્ઞાનીઓ સમાધિ - માર્ગ નો આશ્રય કરી મુક્ત બને છે. જ્ઞાની ઓ જ્ઞાનથી ભેદ(સગુણ-નિર્ગુણ) નો નિષેધ કરે છે.
જ્ઞાનથી ભેદ(સગુણ-નિર્ગુણ)  દૂર કરવો એ- જ્ઞાન માર્ગ નું લક્ષ્ય છે.
ભક્તિ થી ભેદ(સગુણ-નિર્ગુણ) ને દૂર કરવો એ –ભક્તિમાર્ગ નું લક્ષ્ય છે.
માર્ગ જુદાજુદા છે. –સાધન માં ભેદ(જુદાજુદા રસ્તાઓ) છે, પણ ધ્યેય એક જ છે.
તેથી ભાગવત નો અર્થ –જ્ઞાનપરક (જ્ઞાન વાળો)અને ભક્તિપરક(ભક્તિવાળો) થઇ શકે છે.
તેથી –સગુણ અને નિર્ગુણ બંને ની જરૂર છે.

ઈશ્વર અરૂપ(કોઈ રૂપ વગરના) છે. પણ વૈષ્ણવો જે રૂપ ની ભાવનાથી તન્મય બને છે, તેવું સ્વરૂપ પ્રભુ ધારણ કરે છે. સગુણ અને નિર્ગુણ બંને સ્વરૂપો નું ભાગવતમાં વર્ણન કર્યું છે.
નિર્ગુણ રૂપે પ્રભુ સર્વત્ર છે અને સગુણ રૂપે શ્રીકૃષ્ણ ગોલોકધામ માં વિરાજેલા છે.
ઇષ્ટદેવ માં સો ટકા વિશ્વાસ રાખી-જગતના જડ-ચેતન પદાર્થોમાં પ્રભુ રહેલા છે,તેવો વિશ્વાસ રાખો.
મંગલાચરણ નો સગુણ-નિર્ગુણ ,બંને -વાળો અર્થ થઇ શકે છે.

ક્રિયા અને લીલામાં તફાવત છે.
પરમાત્મા જે કરે તેનું નામ –લીલા અને જીવ જે કરે છે તેનું નામ ક્રિયા.
ક્રિયા (કર્મ) બંધનરૂપ છે.કારણકે તેની પાછળ કર્તા ને (ક્રિયા કરનાર –જીવ)-આસક્તિ,સ્વાર્થ તથા અહંકાર હોય છે.
જયારે- ઈશ્વરની લીલા (કર્મ)-એ બંધનમાં થી છોડાવે છે. કારણ કે ઈશ્વરને –સ્વાર્થ,અભિમાન નો સ્પર્શ થતો નથી.
જે કાર્ય માં કર્તૃત્વ નું (હું કરું છું તેવું)-અભિમાન નથી તે લીલા.
જીવોને કેવળ પરમાનંદ નું દાન કરવા માટે પ્રભુ લીલા કરે છે.
તેથી જ વ્યાસજી-માખણચોરી,રાસ-સર્વને લીલા નામથી સંબોધે છે. શ્રી કૃષ્ણ માખણ ની ચોરી કરે છે-તે મિત્રો માટે-
પોતાના  માટે નહિ.
વ્યાસજી એ –બ્રહ્મ સૂત્ર માં લખ્યું છે કે-
દૈવી જીવોનું કલ્યાણ કરવા માટે જ ભગવાન લૌકિક જીવોના સમાન લીલા કરે છે.(લોક્વતુ લીલા કૈવલ્યમ).

જગત ની ઉત્પત્તિ,સ્થિતિ અને વિનાશ –એ પણ લીલા છે.

      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
       INDEX PAGE