ભાગવત રહસ્ય-૧૩૯

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     
સ્કંધ-૫-(પાંચમો)-૪
ભરતજી વિચારે છે-સંસારનું સુખ મેં અનેક વર્ષ ભોગવ્યું. હવે વિવેક થી તેનો ત્યાગ કરીશ.
જુવાની માં જ તેમણે સંસાર ના સુખ નો બુધ્ધિપૂર્વક ત્યાગ કર્યો.
બુદ્ધિપૂર્વક વિષયો નો ત્યાગ થાય- તો શાંતિ મળે છે. જબરજસ્તી થી વિષયો છોડીને જાય તો દુઃખ આપે છે.
વિષયો ને આપણે જાતે જ વિચારી ને છોડીએ (ત્યાગ કરીએ)  તો અદભૂત શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
પણ ઈશ્વરની માયા વિચિત્ર છે, ભરતજી એ રાજ્ય છોડ્યું, રાણીઓ છોડી અને સર્વસ્વ નો ત્યાગ કરી વનમાં આવ્યા,
ત્યાં હરણબાળને મન માં સ્થાન આપ્યું, હરણ ઉપર સ્નેહ (મોહ) થયો.
હરણબાળ પર આસક્તિ થી તેમના ભજન માં ભંગ થયો.અને મૃગયોનિ માં જન્મ લેવો પડ્યો.
ભરતજી ના મન માં હરણ સાથે આસક્તિ થઇ –અને તે વાસના (સંકલ્પ) પુનર્જન્મ નું કારણ બની.

જગત ના કોઈ પદાર્થ માં એટલો સ્નેહ ન કરો કે –જે સ્નેહ-આસક્તિ બની પ્રભુ ભક્તિ માં વિઘ્ન કરે.
માટે ઘરમાં (કે આસપાસ) કોઈને પણ રાખજો પણ મન માં કોઈ ને રાખશો નહિ.
મન માં –બીજી વસ્તુ પ્રવેશે –એટલે મનમોહન (લાલાજી)  ત્યાંથી (મનમાંથી) નાસી જાય છે.

શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહંસ કહેતા કે-સંસારમાં નાવ (નાવડી-હોડી) ની જેમ રહેવું જોઈએ.
નાવ પાણી ઉપર રહે તો તે તરે છે, પણ જો નાવ ની અંદર પાણી આવે તો તે ડૂબી જાય છે.
તે પ્રમાણે તમે સંસારમાં રહો પણ સંસાર તમારામાં ના રહેવો જોઈએ. એટલેકે-નિર્લેપપણે સંસાર માં રહો.
આ શરીર નાવ છે,સંસાર સમુદ્ર છે અને વિષયો તે-જળરૂપ છે. વિષયો શરીર માં આવે તો તે સંસારમાં ડૂબી જાય છે.

સંસાર માં રહેવું તે બુરું નથી, પણ સંસાર ને મન માં રાખવો તે બુરો છે. મન માં રહેલો સંસાર રડાવે છે.
મન માં રહેલી મમતા-બંધન કરે છે, મન મરે તો મુક્તિ મળે.
બંધન મન ને છે, આત્મા ને નથી- આત્મા તો સદા મુક્ત જ છે.

પ્રહલાદ ને ઘરમાં બિલકુલ અનુકુળતા નહોતી, પણ તેને લક્ષ્ય ની ખબર હતી.તેમણે ધ્યેય છોડ્યું નથી. પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં
ઘરમાં રહીને, ઘરમાં જ ભજન કર્યું. ઘરમાં તેમની ભક્તિ માં કોઈ વિઘ્ન કરી શક્યું  નહિ.
પણ,એકાંત વન માં પણ ભરતજી – (માત્ર (હરણ પરની) આશક્તિ ને  કારણે ભક્તિ કરી શક્યા નહિ.

પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ માં પણ ભજન કેવી રીતે કરવું-તે પ્રહલાદે જગતને બતાવ્યું-અને અનુકૂળ પરિસ્થિતિ માં પણ જો
મનુષ્ય સાવધ ના રહે-તો તેનાથી ભજન કરી શકાતું નથી. એ જાણવા મળે છે-ભરતચરિત્ર થી.

ઘર છોડીને ગયેલા મહાત્માઓ ને –માયા-કેવી રીતે પજવે છે-તેની આ કથા છે.
ભરતજી ની કથા હવે શરુ થાય છે.

ભરતજી એ જુવાની માં જ ઘરનો ત્યાગ કર્યો.પૃથ્વીના સાર્વભૌમ રાજા હતા –પણ કોઈ ને ય સાથે લીધા નથી.
ભરતજી એ વિચાર્યું-હું એકાંત માં બેસી ને ઈશ્વરનું આરાધન કરીશ. નેપાળ માં ગંડકી નદીના કિનારે આવ્યા છે.
નદી ના કિનારે ભરતજી આદિનારાયણ ભગવાન ની આરાધના કરે છે.

માત્ર ઈશ્વર સિવાય બીજા કોઈનો સાથ હશે તો –ઈશ્વરભજન માં વિક્ષેપ કરશે. જેને તપ કરવું હોય તે એકલો જ તપ કરે.
વિચારે- “હું એકલો નથી-મારા ભગવાન મારી સાથે છે.”  ઈશ્વર સિવાય બીજા કોઈ નો સાથ દુઃખી કરે છે.

ભરતજી એકલા જ તપ કરવા ગયા છે. ગંડકી નદી નું બીજું નામ છે-શાલિગ્રામી- નદી કિનારે ભરતજી તપ કરે છે.
રોજનો નિયમ હતો-સવારે ચાર વાગે બ્રાહ્મમુહૂર્ત માં સ્નાન કરે છે. કેડપુર પાણી માં ઉભા રહી ધ્યાન કરે છે, અને ગાયત્રીમંત્ર નો
જપ કરતાં-સુર્યનારાયણ ને અર્ઘ્ય આપે છે.

બુદ્ધિ ના દેવ સુર્યનારાયણ છે. સુર્યનારાયણ ની કૃપા થી બુદ્ધિ સુધરે છે. બુદ્ધિ નો મન પર પ્રભાવ છે-એટલે બુદ્ધિ સુધરે તો-
મન પણ સુધરે છે. ઉગતા સૂર્ય ના કિરણ તન પર પડે-તો તન પણ સુધરે છે.
સૂર્યનારાયણ જગતને સતત પ્રકાશ આપે છે.(છતાં વીજળીની કંપની ની માફક કોઈ બિલ મોકલતા નથી)
રવિવારે કે -બીજા કોઈ દિવસ રજા લેતા નથી કે વેકેશન પર જતા નથી.
સમસ્ત સ્થાવર- જંગમ નો  આત્મા સૂર્ય છે. સૂર્યનારાયણ ના ઉપકાર બદલ આપણે બધા સૂર્યનારાયણ ના ઋણી છીએ.

સૂર્ય એ પરમાત્મા નું સાકાર સ્વરૂપ છે.
(જરા વિચાર કરો-"તો" "જ" સમજાશે- "સૂર્ય" ને પણ પ્રકાશ આપવાની "શક્તિ" આપનાર જે –છે- તે- "પરમાત્મા" છે )

ભરતજી પ્રાર્થના કરે છે-
ભગવાન ના તેજોમય સ્વરૂપ નું (સૂર્ય પણ જેનાથી પ્રકાશિત છે-તેનું) હું ધ્યાન કરું છું.
જે મારી બુદ્ધિને સવળે માર્ગે દોરે.-પ્રકાશિત કરે. (બુદ્ધિ માં રહેલ અંધકાર ને હટાવે )(ગાયત્રી મંત્ર)

(મંત્ર ના અર્થ સાથે અને (તેની પાછળ છુપાયેલા) જ્ઞાન સાથે –મંત્ર કરવા થી જ મંત્ર ની અસર પડે છે.)

      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE