Oct 9, 2012

ભાગવત રહસ્ય-૧૪૫

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     
સ્કંધ-૫-(પાંચમો)-૧૦
કારીગીરી -અનંત ની-Photo-by Anil
જડભરતજીએ –રાજા રહૂગણ ને તત્વજ્ઞાન નો ઉપદેશ કર્યો. અને પછી ભવાટવી નું વર્ણન કર્યું.

જ્ઞાન અને ભક્તિ ને દૃઢ કરવા વૈરાગ્ય ની જરૂર છે. વૈરાગ્ય નો ઉપદેશ આપવા ભવાટવી નું વર્ણન કર્યું છે.
એક એક ઈન્દ્રીય આત્મા નું વિવેકરૂપી ધન લુટે છે, છ ગઠિયાઓ સમજાવે છે-કે સંસાર બહુ મીઠો છે.
ભવાટવી ના રસ્તે તેને હંસોનું ટોળું મળે છે.(હંસો નું ટોળું એ પરમહંસો નું ટોળું છે)
પણ હંસો ના ટોળામાં તેણે ગમતું નથી. હંસો ના ટોળા ને છોડી તે વાનર ના ટોળા માં આવે છે. તે ટોળા માં તેને ગમે છે.
વાનરો જેવું સ્વેચ્છાચારી જીવન તેને ગમે છે.

સંસારનું સુખ તુચ્છ છે-એવી જેને ખાતરી થઇ ગઈ છે-એવા કોઈ સદગુરુ મળે તો ભવાટવી માંથી બહાર કાઢે.
ટૂંક માં-આ સંસારમાર્ગ દારુણ,દુર્ગમ અને ભયંકર છે. તેના વિષયોમાં –મન ને આસક્ત કર્યા વગર શ્રી હરિ ની સેવાથી તીક્ષ્ણ બનેલી-
જ્ઞાનરૂપ તલવાર લઇ –આ સંસારમાર્ગ ને પાર કરવાનો છે.

ભરતજીએ પહેલાં શિક્ષા અને પછી દીક્ષા આપેલી છે.
પ્રભુનું ધ્યાન કરતાં –જડભરતજી  શરીર નો ત્યાગ કરે છે-તેમને મુક્તિ મળી છે.

તે પછી ભરતવંશી રાજાઓનું વર્ણન આવે છે-અને ત્યાર બાદ ભારતવર્ષ ના ઉપાસ્ય દેવો-અને ઉપાસ્ય ભક્તો નું વર્ણન છે.

માનવ શરીર ની નિંદા ભાગવત માં ઠેર ઠેર છે-પણ
માનવ શરીર ની સ્તુતિ એકલા પાંચમા સ્કંધ માં જ છે.-અને તે પણ દેવો એ કરેલી છે.
માનવ શરીર મુકુન્દ ની સેવા કરવા માટે છે,માનવ ધારે તો –નર નો નારાયણ થઇ શકે છે.

દેવો ભારતવર્ષ માં જન્મેલા મનુષ્યો નો આ પ્રમાણે મહિમા ગાય છે-

“અહો-ભારતવર્ષ ના મનુષ્યો એ શું પુણ્ય કર્યા હશે?(અથવા શ્રી હરિ તેઓના પર શું પ્રસન્ન થયા હશે )
કે-ભારતવર્ષ માં ભગવાન ની સેવા ને યોગ્ય જન્મ પ્રાપ્ત કરી, તે ભગવાન ની સેવા કરી શકે છે.
આ મનુષ્ય જન્મ શ્રી હરિ ની સેવા માટે ઉપયોગી હોઈ ,અમે પણ તેની (મનુષ્ય શરીર ની) ઝંખના કરીએ છીએ.
એ સૌભાગ્ય માટે તો અમે પણ હંમેશ ઈચ્છાવાળા રહીએ છીએ.” (ભાગવત-૫-૧૯-૨૧)

તે પછી ભૂગોળ નું વર્ણન છે-પૃથ્વી ના સાત ખંડો નું વર્ણન છે. સપ્તદ્વીપ અને સાત સમુદ્ર નું વર્ણન કર્યું છે.

ભરતખંડ ના માલિકદેવ નરનારાયણ છે. ભરતખંડ કર્મભૂમિ છે-યોગભૂમિ છે. બીજા ખંડો ભોગ ભૂમિ છે.
ભરતખંડ માં દેવો ને પણ જન્મ લેવાની ઈચ્છા થાય છે.

ગ્રહો ની સ્થિતિ –ગતિ નું વર્ણન કર્યું છે. સપ્ત પાતાળનું પણ વર્ણન છે. સહુથી નીચે શેષનારાયણ છે.

નરકલોક નું વર્ણન છે. જેટલાં પાપ એટલાં નરક છે.
કયા પાપ થી કયા નરકલોક માં જીવ પડે છે-તેનું પણ વિગતવાર વર્ણન છે.

આ પ્રમાણે સેંકડો અને હજારો નરકો નું વર્ણન કરી પાંચમો સ્કંધ પુરો કર્યો છે.

પાંચમો સ્કંધ સમાપ્ત.
અનુસંધાન –છઠ્ઠા –સ્કંધ માં-

      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE