જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૪૦

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત  
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE          
અધ્યાય-૫- કર્મ સંન્યાસયોગ -૩
આ જગતમાં કર્મ ના ફળ ની ઈચ્છા રાખી ને જ-અને કર્મ ફળ પર પોતાનો અધિકાર છે-એમ માની ને,
કર્મ કરનારાઓનો વર્ગ બહુ મોટો છે.
આત્મ-જ્ઞાની મનુષ્યો તો બહુ જ ઓછા જોવા મળે છે.

આવા આત્મ-જ્ઞાની -યોગીઓ (મહાત્માઓ), શરીર,ઇન્દ્રિયો,મન,બુદ્ધિ અને અહંકાર થી,
ફળ પ્રત્યે ની આસક્તિ છોડી, અને માત્ર આત્મ-શુદ્ધિ માટે જ કર્મો કરતાં હોય છે.
અને સર્વ કર્મો  (ક્રિયાઓ) અને ફળો -બ્રહ્મ ને અર્પણ કરવાની -બુદ્ધિ -રાખે છે.

જેમ કમળપત્ર પાણી માં રહેવા છતાં ભીંજાતું નથી, અથવા તો-
જેમ દીવા ના પ્રકાશ થી કરાતાં કાર્યો,દીપક ને બંધન કરતા નથી,
તેવી જ રીતે, જે જ્ઞાની મહાત્માઓ, એમ સમજે છે-કે-
“ઇન્દ્રિયો તેમના પોતપોતાના વિષય માં પ્રવૃત્ત થાય છે-પણ હું કશું કરતો નથી ”
એવા મહાત્માઓ સર્વ કર્મો કરતા દેખાય છે-પણ કર્મ ના બંધન થી લેપાતા (બંધાતા) નથી ..(૧૦-૧૧)

આત્મ-જ્ઞાન થી પરિપૂર્ણ અને કર્મ ના ફળ પરથી જેની આસક્તિ ઉઠી ગઈ હોય છે-
તેવા મહાત્માઓ કર્મ ના ફળ નો ત્યાગ (સંન્યાસ) કરી,પરમ શાંતિ મેળવે છે.
જયારે  બીજા –ઘણા બધા સંસારીઓ કર્મ ના ફળ પર આશક્ત થઇ જાય છે, અને
કર્મ ના ફળ ના ઉપભોગ માં લાગી જાય છે અને બંધન માં પડે છે. (૧૨)

આવા આત્મ-જ્ઞાનીએ -માત્ર “ફળની ઈચ્છા નો ત્યાગ” કર્યો, એટલે નવદ્વારવાળા –આ શરીર માં રહેવા છતાં-પણ –
ના- રહેવા બરાબર જ છે.અને સર્વ કર્મો કરવા છતાં તે –ના- કરવા સમાન જ છે.  
અને પરમ શાંતિ-આનંદ માં રહે છે. ..(૧૩)

(૧) કર્મ (૨) કર્મ નો કરનારને-કર્તા (૩) કર્મ નું ફળ-
આ ત્રણે જોડે –પરમાત્મા  (બ્રહ્મ) ને કોઈ જ લેવા-દેવા નથી.
પરમાત્મા (બ્રહ્મ) ખરી રીતે તો અકર્તા (કર્મો નો નહિ કરનાર ) છે-પણ જયારે તે બ્રહ્મ માં
માયા નું આરોપણ થાય છે-ત્યારે તે જગતનો “કર્તા” છે એમ કહેવાય છે. (૧૪)

પરમાત્મા –ઈશ્વર (બ્રહ્મ) એ પોતે-ખુદ અકર્તા છે-અને આ જે સમજે છે તે –જ્ઞાન- છે.
આ જ્ઞાન ઉપર જયારે અજ્ઞાન નું આવરણ થઇ જાય છે.
ત્યારે  જીવો “મોહ” માં ફસાઈ જાય છે.પાપ અને પુણ્ય ના ચક્કર માં પડી જાય છે.
પણ એ પરમાત્મા  (બ્રહ્મ) કોઈ નું પાપ અને પુણ્ય એના માથે લેતો નથી.(૧૫)

બ્રહ્મ (શુદ્ધ ચૈતન્ય-પરમાત્મા)- અકર્તા છે-અને-તે જ –
બ્રહ્મ (પરમાત્મા) શરીરમાં આત્મ-સ્વરૂપે છે,
આવું  આત્મ-સ્વ-રૂપ નું જે જ્ઞાન છે-
તે સૂર્ય સમાન (ઉજ્જવળ) જ્ઞાન-પરમાત્મા (બ્રહ્મ) ને પ્રકાશિત કરે છે. (૧૬)

આત્મ-જ્ઞાન માં જેની “બુદ્ધિ” સ્થિર થઇ છે-તે મુક્ત છે, અને તે પોતાને પણ બ્રહ્મ-સ્વ-રૂપ જ માને છે.
અને રાત દિવસ બ્રહ્મ માં પરાયણ થઈને પોતાની બ્રહ્મ-સ્થિતિ ટકાવી રાખે છે.
તેમની દ્રષ્ટિ “સમ” થાય છે.
અને સર્વ જગ્યાએ,સર્વ પ્રાણી માત્ર માં પણ તેને ભેદ દેખાતો નથી.
દરેક જગ્યાએ તે –એક માત્ર –બ્રહ્મ ને જ જુએ છે.

બ્રાહ્મણ.ગાય,હાથી,કૂતરાં,ચાંડાલ-વગેરે સર્વ માં તેને એક –બ્રહ્મ (પરમાત્મા) નાં દર્શન થાય છે.(૧૭-૧૮)


જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત  
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE