Apr 19, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૨૭૮-સકંધ-૧૦-પૂર્વાર્ધ

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૧ 

હવે દશમ સ્કંધ (પૂર્વાર્ધ) ની શરૂઆત થાય છે. ભાગવત નું ફળ દશમ સ્કંધ છે.
દશમ સ્કંધ માં શુકદેવજી ખીલ્યા છે. તેમના ઇષ્ટદેવ ની કથા છે,લાલાજી ની કથા છે.

શ્રીમદ ભાગવત સાત દિવસમાં મુક્તિ આપનાર ગ્રંથ છે. અનેક જન્મ અનેક સાધન કરતાં પણ મળે નહિ -
તે અતિ દુર્લભ મુક્તિ –પરીક્ષિત રાજા ને સાત દિવસ માં મળે છે.

ભાગવત ની શરૂઆત માં-પરીક્ષિત રાજા નો પ્રથમ પ્રશ્ન હતો કે-
જેનું મરણ નજીક આવ્યું હોય  તેનું કર્તવ્ય શું ?
હવે-શુકદેવજી જો કોઈ યજ્ઞ કરવાની આજ્ઞા આપે તો -
કોઈ પણ યજ્ઞ એવો નથી કે-જે સાત દિવસમાં મુક્તિ અપાવી શકે.
જીવનના છેલ્લા શ્વાસ સુધી કોઈ વિચાર-કે વિકાર આવે નહી તેવો ઉપાય કરવાનો હતો.
શુકદેવજીએ વિચાર્યું-કે –જો સાત દિવસ માં રાજા કૃષ્ણ કથામાં તન્મય થાય તો-તેણે મુક્તિ મળે.

મુક્તિ મન ને મળે છે-મુક્તિ આત્મા ના માટે નથી.આત્મા તો સદા મુક્ત જ છે.
સુખ-દુઃખ આત્મા ને થતાં નથી પણ તે સુખ-દુઃખ મન ને થાય છે.
મન ને સુખ-દુઃખ થાય –અને તેનો આરોપ આત્મા પર કરવામાં આવે છે.

શુકદેવજી વિચારે છે-કે- રાજા નું મન સાત દિવસ શ્રીકૃષ્ણ સિવાય બીજે ક્યાંય જાય નહિ-તો રાજાને મુક્તિ મળે.વિવેક થી જ્ઞાન વૈરાગ્ય ખૂબ વધે છે-પણ કૃષ્ણ માં જો રાજા લીન થાય તો –તેને મુક્તિ મળે.

મુક્તિ તેને મળે કે જેનું મન મરે છે.પૂર્વ જન્મ નું શરીર ભલે મર્યું-
પણ પૂર્વજન્મ નું મન લઇ ને જીવાત્મા,જગતમાં આવ્યો છે. મન ને કોઈ પણ રીતે મારવાનું છે.
સંસાર ના વિષયો નું ચિંતન મન છોડે તો-તે મન ઈશ્વર માં લીન થાય.

કૃષ્ણ-કથામાં એવું આકર્ષણ છે-કે-તે મન ને ઈશ્વરમાં લીન કરે છે. મન ને સંસાર ના વિષયો ના આપતાં-
તેને કૃષ્ણલીલા માં મૂકી દેવાનું –ઘડીક આંખ બંધ કરી વિચારવાનું અથવા -ચિંતન કરવાનું કે-
કૃષ્ણ ગાયો ચરાવવા નીકળ્યા છે,કનૈયો ગાયો ને બોલાવે છે,નવડાવે છે,ખવડાવે છે.....

મન પ્રતિકુળતા માંથી હટીને અનુકૂળતા માં જોડાય એ ઉદ્દેશ થી આ કથા કરવામાં આવી છે.
આ કથા થી જ્ઞાન અને વૈરાગ્ય વધે છે,મનુષ્ય ને પ્રવૃત્તિ છોડવાની ઈચ્છા થાય છે-
અને સાથે સાથે, આ કથા કૃષ્ણ પ્રેમ માં પાગલ બનાવે છે.
પરીક્ષિત રાજા નો સંસાર નો મોહ છોડાવવા અને તેને કૃષ્ણ લીલા માં તન્મય કરવા આ કથા છે.

શ્રીકૃષ્ણ લીલા એ નિરોધ-લીલા છે.મન નો નિરોધ કરવાનો છે,
જગતનું વિસ્મરણ અને ભગવત આસક્તિ –એનું નામ નિરોધ.

આપણો આનંદ જ્યાં સુધી બહાર છે-બહાર ના પદાર્થો પર આધાર રાખે છે-ત્યાં સુધી દુઃખ આપણી પાછળ જ ઉભું છે.આનંદ ક્યાંય બીજે નથી,આનંદ આપણી અંદર જ છે.તે આનંદ લેવાનો પ્રયત્ન કરવાનો છે.

સંસાર ના વિષયો નું વિસ્મરણ થાય,સંસારનો સંબંધ તૂટે-ત્યારે બ્રહ્મ સંબંધ થાય છે.અને આનંદ આવે છે.
જો સંસાર ના વિષયો માં ખરો (સાચો) આનંદ મળતો હોય તો –મનુષ્ય ને નિંદ્રા માટે ઈચ્છા જ ન થાય.
પણ વિષયો નો આનંદ ભોગવી ને પછી પણ મનુષ્ય ને નિંદ્રા ના આનંદની ઈચ્છા થાય છે.-તે બતાવે છે-
કે સંસાર ના વિષયો માં સાચો આનંદ નથી.


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE