May 16, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૨૯૮

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૨૧

શ્રાવણ વદ-૯ –જન્માષ્ટમી ના દિવસે નંદમહોત્સવ થયો.
નંદ મહોત્સવ માં શિવજી મહારાજ આવ્યા નહિ,તે સમાધિ માં છે,તેથી કૃષ્ણ-જન્મ ની ખબર પડી નહિ.
સમાધિમાંથી જાગ્યા પછી ખબર પડી કે –પરમાત્મા નો અવતાર થયો છે.
શિવજી ને થયું કે-હું ગોકુલ માં દર્શન કરવા જઈશ. એટલે શ્રાવણ વદ-૧૨ ના દિવસે,જોગીલીલા થઇ છે,
શ્રીકૃષ્ણ ના દર્શન કરવા –શિવજી ગોકુલ માં પધાર્યા છે.

ભાગવત માં આ લીલા નું વર્ણન નથી,પણ અન્ય ગ્રંથો માં આ લીલા નો વિસ્તાર કર્યો છે.
સુરદાસજી એ પણ તેનું વર્ણન કર્યું છે.

યોગીશ્વર શિવજી –યોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણ ના દર્શન કરવા આવ્યા છે.
યોગીશ્વર અને યોગેશ્વર તત્વથી એક જ છે,માત્ર રસ્તા જુદા છે.
ભગવાન શંકર નિવૃત્તિ ધર્મ નો આદર્શ બતાવે છે,શ્રીકૃષ્ણ પ્રવૃત્તિધર્મ નો આદર્શ બતાવે છે.

શ્રીકૃષ્ણ કહે છે-કે-નિરપેક્ષ (અપેક્ષા વગરના) થઇ ને પ્રવૃત્તિ કરો,નિષ્કામ ભાવે કર્મ કરો.
પ્રવૃત્તિ કરો પણ તેમાં આસક્તિ ના રાખો,તો તે પ્રવૃત્તિ –એ નિવૃત્તિ સમાન જ છે.
જયારે ભગવાન શંકર કહે છે-કે-જેને બ્રહ્માનંદ-ભજનાનંદ લેવો છે તેણે વિષયાનંદ છોડવો જ પડશે.
તેણે થોડી નિવૃત્તિ તો લેવી જ પડશે.પ્રવૃત્તિ બાધક છે,માટે નિવૃત્તિ લઇ પ્રભુનું ધ્યાન કરો.

શ્રીકૃષ્ણ,સંસાર માં રહે છે, પ્રવૃત્તિ કરે છે,પણ પ્રવૃત્તિ થી લેપાતા નથી.
જયારે શિવજી ગામમાં પણ રહેતા નથી,સ્મશાન માં રહે છે.
સ્મશાનમાં સમતા છે,રાજાનું કે ગરીબ નું શબ આવે –પણ  તેની ભસ્મ થાય છે.
શિવજી કહે છે-કે-પ્રવૃત્તિ ઓછી કરો,ઇન્દ્રિયોનો લય મન માં કરો,મન નો લય બુદ્ધિમાં અને
બુદ્ધિ નો લય –આત્મ-સ્વ-રૂપ માં કરો.

એક ખેડૂત ને બે દીકરીઓ હતી,તેમાંની એક ખેડૂત ને ત્યાં અને બીજી કુંભાર ને ત્યાં પરણાવેલી.
એક વખત પિતા- જે દીકરી ખેડૂત ને ત્યાં આપેલી તેના ત્યાં આવ્યા.
દીકરીને પૂછ્યું-કેમ બહેન કેમ ચાલે છે ?
દીકરી કહે છે-કે-જમીન તૈયાર કરી છે,પણ વરસાદ પડતો નથી, વરસાદ પડે તો લહેર છે.
તે પછી પિતા બીજી દીકરી ને ઘેર ગયા અને તેણે કુશળ સમાચાર પૂછ્યા.
તે દીકરી કહે છે-માટીનાં વાસણ તૈયાર કર્યાં છે,તેણે ભઠ્ઠી માં ચઢાવવા છે,એક વાર વાસણ તૈયાર થઇ જાય
તે પછી વરસાદ પડે તો સારું.હું પ્રાર્થના કરું છું કે હમણાં વરસાદ હાલ-ના પડે તો સારું.
વરસાદ પડે તો એક દીકરી દુઃખી થવાની છે અને ના પડે તો બીજી દીકરી દુઃખી થવાની છે.

આ બાપ-દીકરીઓ ની કથા નથી.જીવ માત્ર ની પ્રવૃત્તિ અને નિવૃત્તિ બે કન્યાઓ છે.
આ બે કન્યાઓ (નિવૃત્તિ ને પ્રવૃત્તિ) એક સાથે સુખી થઇ શકે નહિ.
નિવૃત્તિ નો આનંદ લેવો હોય તો પ્રવૃત્તિ છોડવી જ પડશે.
પણ મનુષ્ય ને આ બંને કન્યાઓ (પ્રવૃત્તિ અને નિવૃત્તિ) ને આનંદ માં રાખવી છે.
બંને આનંદ સાથે મેળવવા છે,પ્રવૃત્તિ છોડવી નથી અને નિવૃત્તિ નો આનંદ મેળવવો છે.

પ્રવૃત્તિ માં રહીને આત્માનંદ-ભજનાનંદ મેળવવો અશક્ય છે.


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE