Jun 24, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૩૩૫

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૫૮

જગત રહેવાનું,જગતના વિષયો રહેવાના,શરીર રહેવાનું અને મન પણ રહેવાનું.
એટલે મહાત્મા ઓ કહે છે-કે-“જગતને છોડી ને ક્યાં જશો ? જગતમાં રહો, પણ જગત ને  ભગવદ-દૃષ્ટિ થી જુઓ.” પણ અજ્ઞાનીઓ જગતને ભોગ-દૃષ્ટિ થી જુએ છે,

લૌકિક  (જગત ના) નામરૂપ માં આસક્તિ તે માયા અને અલૌકિક (ઈશ્વરના) નામરૂપમાં આસક્તિ તે ભક્તિ.
જગત માં ભગવદ-ભાવના રાખ્યા વગર ભક્તિમાર્ગ માં સિદ્ધિ મળતી નથી.

દશમ સ્કંધ માં નિરોધ લીલા છે.
સંસારના સર્વ વિષયોમાંથી મન હટી જાય અને મન ઈશ્વરમાં મળી જાય તો મુક્તિ છે.

વિષયસુખ-ભોગવ્યા પછી,વિષયસુખ પ્રત્યે મનમાં ક્ષણિક ધૃણા કે વૈરાગ્ય આવે છે,પણ તે વૈરાગ્ય ટકતો નથી.
આવો વૈરાગ્ય જો કાયમ માટે ટકી જાય તો બેડો પાર છે.
મનુષ્ય ને મનમાં ક્ષણિક વૈરાગ્ય આવે છે પણ માયા એવી છે કે તે વૈરાગ્ય ને ટકવા દેતી નથી.

મન ની વિશેષ કાળજી રાખવાની છે. શરીર ના મરવાથી મુક્તિ નથી. પૂર્વજન્મ ના શરીરનો નાશ થયો છે,
પણ પૂર્વ જન્મ ના મન ને લઈ ને આ જીવાત્મા આવ્યો છે,અને જીવાત્મા જાય,ત્યારે તેનીસાથે મન જાય છે.
સંસારની કોઈ પણ વસ્તુ મર્યા પછી સાથે આવવાની નથી,સ્ત્રી,પુરુષ કુટુંબ –કોઈ સાથે આવશે નહિ,પણ
માત્ર એક મન સાથે રહે છે,જે સાથે જાય છે. માટે મન ની કાળજી રાખવાની જરૂર છે.

સંસારની કોઈ વસ્તુ બગડી જાય તો બીજી મળે છે.પણ મન બગડી જાય છે તો તે બજારમાંથી મળે નહિ.
ઘરનું કામ કરતાં કરતાં જેમ માતાઓ બાળક ને સાચવે છે,તેમ સંસારનાં કાર્યો કરતાં મન ને સાચવવું જોઈએ.
 સાચવવું જોઈએ એટલે તેને વિષયો તરફ જવા દેવાનું નથી.

ગીતામાં શ્રીકૃષ્ણ કહે છે-કે-મારો અંશ જે જીવાત્મા (આત્મા) છે- તે  ત્રિગુણમય (સત્વ-રજસ-તમસ)
માયામાં સ્થિર થઈને મન સહિત પાંચે ઇન્દ્રિયો નું આકર્ષણ કરે છે.ને વિષયો ને ભોગવે છે.
એટલે તે મન મનુષ્ય ના મર્યા પછી પણ તેની સાથેજ રહે છે.(ગીતા-૧૫-૭-૯)

આ રીતે ઉપર જોયું તેમ શરીર મરે છે-પણ મન મરતું નથી,
પણ આ જ મન જો મનમોહન (ઈશ્વર) સાથે એક થઇ જાય તો તે મન મરે છે,મન મરે તો મુક્તિ મળે.
આત્મા એ મનનો ગુરૂ છે,આત્મા તો સદા મુક્ત છે,મુક્તિ મળે છે મન ને.

લાડુ માં ઝેર છે –એમ કોઈ કહે તો લાડુ કોઈ ખાશે નહિ,તેમ મન ને સમજાવવાનું છે કે –
વિષયોમાં ઝેર છે,તું તે ખાઇશ નહિ,અને ખાઈશ તો દુઃખી થઈશ.
સંસારના વિષયસુખ માં દોષ-દૃષ્ટિ રાખવાની છે.

યોગીઓ આત્મ (પરમાત્મ) સ્વ-રૂપમાં મનનો લય કરે છે.એટલે તે મુક્ત થઇ જાય છે.
મન ને કોઈ વિષય ના આપો તો –વિષયોના ત્યાગ થી મન મરે છે,
જેમ દીવામાં તેલ ખૂટી જાય ત્યારે-
દીવો શાંત થાય છે.તેમ મનમાં સંસાર ના રહે ત્યારે મન શાંત થાય છે.
જો મનને કોઈ આધાર જોઈતો જ હોય તો –શરૂઆત માં-
તે-મનને પ્રતિકૂળ સ્થિતિમાંથી હટાવી અનુકૂળ સ્થિતિ માં લઇ જવાનું.

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE