Nov 17, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૪૭૭

મનમાં સંસાર હોય ત્યાં સુધી મન જીવે છે,મન માં સંસાર ના રહે તો મન શાંત થાય છે.મન પરમાત્મા માં મળી જાય તે જ મોક્ષ (મુક્તિ) છે.મુક્તિ મનની છે,આત્મા તો સદા મુક્ત જ છે.જીવ પોતે અજ્ઞાનથી માને છે કે પોતે બંધાયેલો છે.
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૧ -૧
અગિયારમા સ્કંધમાં આગળ આવી ગયેલા એક થી દશ સ્કંધ નો ઉપસંહાર છે.અગિયારમા સ્કંધમાં વર્ણવેલું જ્ઞાન,આગળ ના અધ્યાયો માં આવી ગયેલ કપિલગીતા,પુરંજન આખ્યાન,ભવાટવી નું વર્ણન વગેરેમાં વર્ણવેલ જ્ઞાન માં આવી જાય છે.આ અગિયારમા સ્કંધમાં ઉપસંહાર રૂપે આગળનું બધું જ્ઞાન ફરીથી કહેવામાં આવ્યું છે.આમ અગિયારમો સ્કંધ એ ભગવાન નું મુખ છે,કે જેમાં જ્ઞાન ભરેલું છે.

આ ભાગવત-કથા રૂપી ગંગા પ્રગટ થઇ,એટલે ભાગીરથી ગંગા નો મહિમા ઘટ્યો છે.
ભાગીરથી ગંગામાં સ્નાન કરવા જવા માટે પૈસા ની જરૂર પડે છે.પણ આ કૃષ્ણ-કથા રૂપી ગંગા માં સ્નાન કરવા માટે પૈસા ની  જરૂર પડતી નથી. આ ગંગા જ્યાં ઈચ્છો ત્યાં પ્રગટ થાય છે.સુલભ છે.

કૃષ્ણકથા આપણ ને આપણા દોષનું ભાન કરાવે છે.કૃષ્ણકથા ઇન્દ્રિયોની શુદ્ધિ કરે છે.
કૃષ્ણ-કથા ના શ્રવણથી પ્રભુનું ભજન કરવાની ઈચ્છા થાય છે.જેથી મન ની શુદ્ધિ થાય છે.
શ્રીકૃષ્ણ નું સ્મરણ-ચિંતન કરતાં,મન પ્રભુ સાથે મળી જાય છે એટલે એકાદશ સ્કંધમાં મુક્તિ લીલા છે.

મનમાં સંસાર હોય ત્યાં સુધી મન જીવે છે,મન માં સંસાર ના રહે તો મન શાંત થાય છે.
મન પરમાત્મા માં મળી જાય તે જ મોક્ષ (મુક્તિ) છે.
મુક્તિ મનની છે,આત્મા તો સદા મુક્ત જ છે.જીવ પોતે અજ્ઞાનથી માને છે કે પોતે બંધાયેલો છે.
વાસ્તવિક રીતે જીવ ને કોઈએ બાંધ્યો નથી.જીવ વિષયોનું ચિંતન (મોહ) છોડી ઈશ્વરનું જ ચિંતન કરે તો
મુક્તિ જ છે.આ મોહ એ વિવેક,વૈરાગ્ય,તત્વજ્ઞાન વગેરે થી દૂર થાય છે.

અગિયારમા સ્કંધ નો પહેલો અધ્યાય વૈરાગ્ય નો છે.
સંસારનું સુખ જેને મીઠું લાગે છે,ત્યાં સુધી જ્ઞાન કાચું છે.ત્યાં સુધી ભક્તિ કાચી છે.
ભક્તિ નો રંગ લાગે ત્યારે સંસારના સુખ પરથી સુગ (વૈરાગ્ય) આવે છે.અને આ
વૈરાગ્ય વગર જ્ઞાન આવતું નથી. વૈરાગ્ય- વિચાર કરવાથી આવે છે.

મન ને સમજાવવાનું કે-તું જે પૈસા નું-સંસારસુખ નું  ચિંતન કરે છે,એ તો ઝેર છે.આજ સુધી ઘણો અનુભવ કર્યો,પણ શાંતિ ક્યાં મળી છે?ઈશ્વર સિવાય સર્વ દુઃખરૂપ છે-સર્વ નિરર્થક છે.
આવા વિવેક વિના-આવા પવિત્ર વિચાર વિના વૈરાગ્ય આવતો નથી.

સત્-અસત્ નો વિચાર કરવાથી વૈરાગ્ય થાય છે. વિવેક જાગે તો વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન થાય છે.
શ્રીકૃષ્ણ ના વૈરાગ્ય નું આ પહેલા અધ્યાય માં વર્ણન છે.
જીવ ને જયારે વૈરાગ્ય થાય ત્યારે જ તેને ખરી વસ્તુ સ્થિતિ નું ભાન થાય છે.
જીવન માં જ્યાં સુધી ધક્કો લાગતો નથી ત્યાં સુધી વૈરાગ્ય આવતો નથી.

તુલસીદાસ જી યુવાની માં પત્ની પાછળ બહુ આસક્ત હતા.પત્ની ને પિયર માં જવા દે નહિ.
એક દિવસે તે ઘરમાં હતા નહિ અને તેમની પત્ની ના પિયરમાં થી તેડું આવ્યું.એટલે પત્ની પિયર ગયાં.
તુલસીદાસ ઘેર આવ્યા,જાણ્યું,અને પત્ની નો વિરહ સહન ના થવાથી,ચોમાસાની મધ્ય રાત્રિ એ
મળવા નીકળ્યા.નદીમાં પુર આવ્યું હતું,શબ ને લાકડું સમજી તેના સહારે નદી પાર કરી સસરાના મકાન
પાસે આવ્યા અને સર્પ ને દોરડું સમજી તેના સહારે મકાન માં દાખલ થયા ને પત્ની પાસે આવ્યા.

પત્ની એ કહ્યું-કે તમને શરમ આવતી નથી? જે શરીર ની ચામડી કાઢી નાખી તેને જોવામાં આવે તો
ધૃણા થાય તેવા,મારા આ હાડ-માંસ ના શરીર પર તમે જેવો પ્રેમ કરો છો,તેવો પ્રેમ જો રામજી પર કરો
તો તમારું જીવન ધન્ય બની જશે.તમારું કલ્યાણ થશે.સંસારમાંથી મુક્તિ થઇ જશે. તુલસીદાસ ને આ સાંભળી ને આંચકો (ધક્કો) લાગ્યો અને પોતાનું સમગ્ર જીવન રામજી ની સેવામાં અર્પણ કર્યું.

શ્રીકૃષ્ણ ને પણ આ સંસાર ની પ્રવૃત્તિ બાધક લાગે છે,એટલે તે સર્વ છોડી ને તે શયન કરે છે.

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE