Mar 23, 2014

Gujarati-Ramayan-Rahasya-81-ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-81

ત્યારે યાજ્ઞવલ્કય ઋષિએ કહ્યું કે-ના,ધનથી મોક્ષ નહિ મળે,અમરત્વ નહિ મળે,પણ તમે સુખ-સગવડ થી આનંદ થી જીવી શકશો. મૈત્રેયી કહે છે-જે ધન થી મોક્ષ ના મળે તે ધન ને લઇ હું શું કરું? પછી યાજ્ઞવલ્કયે મૈત્રેયી ને જિજ્ઞાસુ જાણી,તેને બ્રહ્મવિદ્યા નો ઉપદેશ આપ્યો.મોક્ષનાં સાધનો કહ્યાં.

યાજ્ઞવલ્કય નો મૈત્રેયી ને આપેલો એ ઉપદેશ અમર થઇ ગયો.
ઋષિ કહે છે કે-હે મૈત્રેયી,પત્ની ને પતિ પર પ્રેમ અધિક હોય તે પતિની કામના પૂર્ણ કરવા માટે નહિ,પણ પોતાની કામના જ પૂર્ણ કરવા માટે છે.એ જ રીતે પતિને સ્ત્રી અધિક પ્રિય લાગે છે તે પત્ની ની કામના પૂર્ણ કરવા માટે નહિ,પણ પોતાની જ કામનાઓ પૂર્ણ કરવા માટે તે તેને પ્રિય લાગે છે.
માતપિતાનો પુત્ર પર અધિક પ્રેમ હોય છે તે પણ પુત્ર માટે નહિ,પણ પોતાને માટે જ હોય છે.
પુત્રો મોટા થઈને પોતાનું ભરણ-પોષણ કરશે ને સેવા કરશે,એ આશાએ તે પુત્રો ને ચાહે છે,
નહિ કે તે પુત્રો છે એટલે ચાહે છે.

પત્ની પતિ ને ચાહે છે,કેમકે તે પતિ પોતાનું નું ભરણ-પોષણ કરે છે,નહિ કે એ પોતાનો પતિ છે એટલા માટે.પતિ પત્ની ને ચાહે છે કારણકે તે પત્ની પોતાની ઈચ્છાઓ પુરી કરે છે,નહિ કે તે પોતાની પત્ની છે –માટે.મનુષ્ય મનુષ્ય સાથે પ્રેમ કરતો નથી પણ સ્વાર્થ માટે પ્રેમ કરે છે.

દશરથ રાજા કૈકેયી ના મોહમાં ભાન ભૂલી વચનથી બંધાઈ જાય છે અને પછી ભાન માં આવે છે ત્યારે તેમના વલોપાત નો પાર નથી.પાણી વહી ગયા પછી પાળ બાંધવાની વાત છે.તેમની વેદના જોઈ ન જાય તેવી છે.રાજા અસ્ત-વ્યસ્ત દશામાં ખુલ્લી જમીન પર પડ્યા છે,ને ઘડીએ ઘડીએ માથું કુટી કહે છે કે-
સવાર પડતાં પહેલાં જ હું મરી જાઉં તો સારું,જેથી આનું પરિણામ મારે જોવું ના પડે.

રાજા પોતાને જ વિષયાત્મા અને અતિ મૂર્ખ કહે છે.
વિષય-લોલુપતા માનસ ને કેટલે હદ સુધી અંધ અને મૂઢ બનાવી દે છે તેનું આ દ્રષ્ટાંત છે.
આખી રાત રાજા આમ તરફડતા રહ્યા.કૈકેયી ને કેટલી યે આજીજી ઓ કરી,તો યે તેણે માન્યું નહિ.
ત્યારે રાજા હતાશ થઇ ને કહે છે કે-કૈકેયી તારો દોષ નથી પણ મારો કાળ જ મને પિશાચ ની જેમ વળગ્યો છે.તે જ તારી પાસે બધું બોલાવે છે,આ બધું મારા પાપ નું જ પરિણામ છે.
મને લાગે છે કે ભરત કદી ગાદીએ બેસશે નહિ,ચૌદ વરસ પછી રામ જ ગાદીએ બેસશે.
પણ આજે વિધાતા પ્રતિકૂળ છે,મારા રામનો રાજ્યાભિષેક જોવા હું જીવીશ નહિ.

આમ ને આમ સવાર થઇ,રોજ સવારે બ્રહ્મ-મુહૂર્ત માં ઉઠી નિત્યકર્મ માં લાગી જવાનો રાજા નો નિયમ હતો,પણ આજે રાજમહેલ માં અંધારું હતું,વશિષ્ઠ ઋષિ આવી પહીંચી ને રાજ્યાભિષેક ની તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી છે,અને રાજાની રાહ જુએ છે.છેવટે વશિષ્ઠે મંત્રી સુમંત્ર ને તપાસ કરવા મોકલ્યા.
મંત્રી સુમંતે રાજાને ક્રોધ ભવન માં જમીન પર પડેલા જોયા,મંત્રી હાથ જોડી ને ઉભો છે પણ રાજા કંઈ
બોલતા નથી,ત્યારે કૈકેયી એ કહ્યું કે-તુ રામ ને જ બોલાવી લાવ.

સુમંત્ર સમજી ગયા કે કૈકેયી એ કંઈ કપટ કર્યું લાગે છે,તેમના મનમાં ફફડાટ પેસી ગયો,
અને રામને બોલાવી લાવવા દોડ્યા.સુમંત્ર ને આવતા જોઈ રામ સામે દોડ્યા.
સુમંત્ર કહે છે કે-આપના પિતાજી આપને યાદ કરે છે.રામજી તરત જ તેમની સાથે ગયા,
બારણા આગળ લક્ષ્મણ ઉભા હતા તે પણ સાથે ગયા.

રામજી એ આવી ને જોયું તો-રાજા ની હાલત દયાજનક હતી.રાજા બોલી શકતા નથી.
એમણે કૈકેયી ને પૂછ્યું કે-હે,માતા મારાથી શું મારા પિતાનો કોઈ અપરાધ થયો છે?તેમણે આજે અસુખ કેમ છે?આજે તે મારી સાથે બોલતાં કેમ નથી?મારા પિતા ને પ્રસન્ન કરવા એ હું મારો ધર્મ સમજુ છું.
કૈકેયી ની નિષ્ઠુરતા ની હદ થઇ છે.તુલસીદાસજી એ તેને સાક્ષાત નિષ્ઠુરતા કહી છે.
તે રામને કહે છે કે-હે,રામ તેં કોઈ અપરાધ કર્યો નથી,કે તેમણે કોઈ વાતનું અસુખ નથી,પરંતુ તેમના
દુઃખ નું કારણ તું છે. એમ કહી આખી વાત કહી સંભળાવી.

PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE