Gujarati-Ramayan-Rahasya--ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-૧૧૬

જેની આંખોમાં વિષમતા છે,એનું મન બગડે છે.પણ જે માત્ર એક આંખ થી જગતને જુએ,એટલેકે,જગત ને એક જ ભાવથી જુએ,સમાન ભાવથી જુએ તેનું મન બગડતું નથી.
ભગવાન શ્રીરામે જયંતની એક જ આંખ ફોડી,તેને સજા નથી કરી પણ સમાનતા નો પાઠ ભણાવ્યો છે.
મનુષ્ય ને પ્રભુ વારંવાર પાઠ શીખવે છે,છતાં તે સુધરતો નથી અને પછી,તેને શિક્ષા થાય છે.
પાઠ થી સુધરી જાય તે ખાનદાન અને પાઠ થી સુધરે નહિ તે દૈત્ય.

રાવણ ઉંચા કુળમાં જન્મ્યો છે પણ એનો અહમ,તેને પાઠ શીખવાની ના પાડે છે,
વાલીએ એને પાઠ શીખવ્યો હતો,સહસ્ત્રાર્જુન અને બલિરાજા એ પણ પાઠ શીખવ્યો હતો પણ છતાં તેને
કોઈ પડી નહોતી. રામજી એ પણ તાડકા,મારીચ,સુબાહુ ની શિક્ષા દ્વારા પાઠ ભણાવ્યા હતા,
વળી,યુદ્ધ પહેલાં હનુમાન અને અંગદ દ્વારા પણ પાઠ ભણાવ્યા હતા,
પણ અહમ ના જોરે જેને શીખવું નથી તેને કોણ શીખવી શકે?

શ્રીરામે જયંત ને પાઠ શીખવ્યો એમ એનું જ શ્રેય હતું. શ્રીરામની લીલા માનવ-સમાજના કલ્યાણ માટે થઇ છે,શ્રીરામ કેવળ રાવણ ને મારવા નહિ પણ માનવ-જીવન ને શિક્ષણ આપવા આવ્યા છે,

શ્રીરામ વનમાં રહી ને તપ કરે છે,પણ આપણને તપ કરવું ગમતું નથી.
તપ ન કરે તો તપ ને ઉલટાવો તો જેમ પત થાય છે ,તેમ મનુષ્ય નું પતન થાય છે.
વાસનાના ચક્કરમાં ફસાય છે,ને પછી છૂટી શકાતું નથી,તપ વગર વાસનાનો વિનાશ થતો નથી.
માનવ-સમાજ માં રહી “સામાન્ય” થવું સહેલું છે,પણ “અસામાન્ય” થવું અઘરું છે,
એટલા માટે જ સંતોએ વરસમાં થોડો વખત પણ વનમાં ને એકાંત માં જઈને સાધના કરવી એમ કહ્યું છે.

ગૃહસ્થ નું ઘર એ ભોગ ભૂમિ છે,ઘરમાં વાસના અને ભોગના પરમાણુઓ રહેલા છે, એટલે ઘરમાં રહી સાધનામાં સમતા રહેતી નથી,વિષમતા આવી જ જાય છે.અને વિષમતામાં થી વેર નો આવિર્ભાવ થાય છે.ઘરમાં ભક્તિ થાય પણ સાધનામાં વાસનાના પરમાણુઓ ને લીધે વિક્ષેપ પડે છે.
ભૂમિ ના પરમાણુઓ પણ માનવીના મનમાં ચંચળતા પેદા કરે છે,ભક્તિ માટે પણ સ્થાન શુદ્ધિ ની જરૂર પડે છે.ભૂમિના અને સ્થાનના વાતાવરણ ની અસર મન પર જરૂર થાય છે.

માર્કન્ડેય પુરાણ માં એક કથા આવે છે.
રામ-લક્ષ્મણ જંગલ માં થઈને જતા હતા ત્યાં એક જગ્યાએ ઝાડ નીચે આરામ કરવા બેઠા.
ત્યાં લક્ષ્મણને મનમાં વિચાર આવ્યો કે,કૈકેયીએ રામને વનવાસ આપ્યો છે,મને નથી આપ્યો,પછી હું શું કરવા વનમાં આવ્યો?મારે શા સારું આટલા કષ્ટ ઉઠાવવા જોઈએ?શા માટે રામ-સીતાની સેવા કરવી જોઈએ? આમ લક્ષ્મણ ના મનમાં પહેલી વાર રામ-સીતા પ્રત્યે કુભાવ આવ્યો.

શ્રીરામ,લક્ષ્મણ ના મન ની આ ચંચળતા જાણી ગયા,તેમણે લક્ષ્મણ ને કહ્યું કે-લક્ષ્મણ આ ખેતર ની માટી ઘણી સારી છે,આપણે થોડી માટી સાથે લઇ જઈએ.લક્ષ્મણે માટી નું પોટલું બાંધ્યું.
પોટલું લઇ ને થોડે દૂર ગયા પછી,શ્રીરામે કહ્યું કે-લક્ષ્મણ,પોટલું અહીં છોડી દે.અને
લક્ષ્મણે જેવું પોટલું છોડ્યું એટલે તેમનું મન રામ-સીતાની સેવાના ભાવના વિચારો થી ભરાઈ ગયું.
થોડી વાર પછી રામે કહ્યું કે લક્ષ્મણ પેલું પોટલું લઇ આવ.અને,
લક્ષ્મણે જેવો તે પોટલા ને હાથ અડકાડ્યો  કે –તરત તેમનું મન ચંચળ બની  ગયું કે-
મારે ભાઈ ની સેવા કરવાની શી જરૂર? હું શું કામ દુઃખ વેઠું છું? અને ફરીથી પોટલું છોડી દીધું તો
મન પાછું હતું  તેવું ને તેવું સેવાની ભાવનાવાળું થઇ ગયું.

આવું ફરી ફરી બન્યું એટલે તે મુંઝાણા,તેમણે રામને કહ્યું કે -મને કંઈક થાય છે.
ત્યારે શ્રીરામે કહ્યું કે-હું જાણું છું.પણ તેમા તારો દોષ નથી,દોષ એ ભૂમિનો છે,એ માટી નો છે.
જે ભૂમિ માં જેવાં કામ થાય તેવા તેના પરમાણુઓ ત્યાંની ભૂમિ માં અને વાતાવરણમાં રહે છે.
એમ કહી ને રામ તે ભૂમિ ની કથા કહે છે.



PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE