More Labels

Jan 1, 2012

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૯

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત 
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE
અધ્યાય-૨ -૮
આ જગત નો એક શ્રુષ્ટિક્રમ છે.

જેવી રીતે ગંગા નું પાણી ઉત્પન્ન થાય છે-વચ્ચે પ્રવાહ (નદી) રૂપે રહે છે અને
પછી સમુદ્રમાં જઈ મળી જાય છે. એજ રીતે
જગતની ઉત્પત્તિ થાય છે, કોઈ એક સ્થિતિ (જીવન) માં રહે છે,અને પછી તેનો નાશ (પ્રલય) થાય છે.

જેનો જન્મ થાય છે-તેનું મૃત્યુ થાય જ છે- અને- જેનું મૃત્યુ થાય છે-તેનો પુનર્જન્મ થાય જ છે.
આ ઘટના ને ટાળવી હોય તો પણ તે ટાળી ન શકાય તેવી છે-

આ થઇ, શરીર ના નાશ (તેને જો પ્રલય કહીએ-તો તે પ્રલય) ની વાત-
પણ મહા-પ્રલયકાળે તો ત્રણે લોક નો-સમસ્ત જગતનો નાશ થાય છે (સર્ગ-વિસર્ગ)

જેવી રીતે સૂર્ય નો ઉદય અને અસ્ત –આપોઆપ નિત્ય ચાલ્યા કરે છે-કદી બંધ રહેતો નથી.
સૂર્ય ને ઉગતો કે આથમતો -બંધ કરી શકતો નથી- તેવું જ જન્મ-મૃત્યુ નું છે.
ઉત્પત્તિ અને અંત –કદી પણ રોકી શકાય તેવા નથી.

અને આ જો સમજ માં આવી જાય -કે-
બધાનું મૃત્યુ  હોય જ છે-તો તેને તું  (અર્જુન) નહિ મારે તો પણ તે મરી જ જવાના છે-
પછી તેના વિષે શોક કરવાનો અર્થ શો ? (૨૭)

આત્મા ની વાત થોડી વાર બાજુએ મુકીએ-તો-અને સહેજ વિચાર કરીએ તો-

આ જગતના સર્વ જીવો ની જગત પર ઉત્પત્તિ થઇ –
  • ·         તે પહેલાં તે કોઈ એક આકાર વગરના (નિરાકાર) સ્વરૂપ માં હતાં (આંખ જોઈ શકે તેવાં નહોતાં)
  • ·         જગત માં તેમનો જન્મ થયો –એટલે કે આકાર મળ્યો.(મનુષ્ય-ગાય-ઘોડો વગેરે-કે જે દેખાય છે)
  • ·         અને જયારે મૃત્યુ પામે છે-ત્યારે પણ કોઈ આકાર વગરની (નિરાકાર) સ્થિતિ માં જતાં રહે છે.(૨૮)

અહીં “જન્મ” ની જે વચ્ચે ની સ્થિતિ છે-જેમાં જીવ ને આકાર મળે છે-તે –માયાના યોગ થી સાચી દેખાય છે.

આ વાત આપણે ઉદાહરણ થી સમજીએ.
કોઈ એક સોના ની લગડી છે.
આ સોના ની લગડી ને તો શરીર પર પહેરી શકાય નહિ.
એટલે મનુષ્ય તેની “ઈચ્છા” મુજબ સોની પાસે જઈ તેનો ઘાટ ઘડાવશે.

કોઈ બહેન ની ઈચ્છા –ગળામાં હાર પહેરવાની થાય તો તે જઈ ને  હાર બનાવડાવશે.
જો બીજી કોઈ બહેન ને કાન ની બુટ્ટી પહેરવાની –ઈચ્છા થાય તો તે બુટ્ટી બનાવડાવશે.

એટલે થયું એવું કે-સોનાની લગડી ને (પરમાત્માને)
જુદા જુદા લોકોની “ઈચ્છા” (વાસના) મુજબ આકાર મળ્યો.(આત્મા)

હવે પ્રભુ ના કરે ને બહેન ઉકલી ગયાં- અને તેમની નવા જમાના ની વહુ ને તે હાર  “જૂની સ્ટાઈલ” નો
લાગે તો –તે સોની પાસે લઇ જાય અને વહુની “ઈચ્છા” નવા જમાના ના ઘાટ ના હાર ની હોય-
તો સોની તે નવો ઘાટ બનાવવા –સહુ પ્રથમ તે જુના આકાર ના હાર ને ઓગાળી નાખી અને
સોના ની લગડી બનાવશે અને પછી નવેસરથી નવો હાર બનાવશે.

પણ અહીં સોનું તો તેનું તે જ રહે છે.


(ક્રમશઃ)


જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત  (રજૂઆત-અનિલ પ્રવિણભાઈ શુક્લ)
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE