ભાગવત રહસ્ય-૮૭

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત       
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     

સ્કંધ ત્રીજો-૫ (સર્ગ લીલા)

દુર્યોધને નોકરો ને હુકમ કર્યો કે- આ વિદુરજી ને ધક્કા મારી ને બહાર કાઢી મુકો.
વિદુરજી એ વિચાર્યું-કે આ દૂર્યોધન ના નોકરો ધક્કા મરે તો તેમણે પાપ લાગશે,હું જ સભા છોડી જઈશ. સમજી ને ઘરનો ત્યાગ કર્યો છે.
વિદુરજી ક્ષત્રિય હતા,હાથ માં ધનુષ્યબાણ ધારણ કરતાં હતા. ધનુષ્યબાણ  તેમણે ત્યાં જ મૂકી દીધાં છે.

વિદુરજી સભાની બહાર આવ્યા તો-ચતુર્ભુજ નારાયણ ના દર્શન થયાં. પ્રભુ એ ગાલમાં સ્મિત કર્યું છે- કહે છે-કે-
મેં જ તમારી નિંદા કરાવી છે,મારી ઈચ્છા હવે એવી છે-કે તમે હવે હસ્તિનાપુર માં રહેશો નહિ.હવે તમે તીર્થયાત્રા કરવા જાવ.
વિદુરજી ને પ્રભુ જે ઝૂંપડી માં પધારેલા તેની મમતા લાગી હતી. વિદુરજી કહે છે-બહુ ભટકવાથી મન અશાંત  રહે છે,
મારે તીર્થ માં ભટકવું નથી.પણ આપની આજ્ઞા મારે શિરોમાન્ય છે-

પ્રભુ ને વંદન કરી તેમની આજ્ઞા મુજબ-વિદુરજી યાત્રા કરવા માટે નીકળ્યા છે. ૩૬ વર્ષ સુધી ની યાત્રા કરવા નીકળ્યા છે-
પણ સાથે કંઈ લીધું નથી.
આજકાલ લોકો ૩૬ દિવસની યાત્રાએ નીકળે છે-તો ૩૭ જાતની ચીજવસ્તુઓ સાથે લે છે. પોતાની જરૂરિયાત ની મોટી યાદી બનાવે છે.
અને આ યાદી મુજબ બધું આવી ગયું નહિ? તેની પણ કાળજી રાખે છે.ઘણા તો ડબ્બા ભરીને નાસ્તા જોડે લઇ જાય છે.ગાડી માંજ
તેમણે વધારે ભુખ લાગે છે. ગાડીમાં જ ફાકા મારવાનું ચાલુ કરી દે છે. અપવિત્ર જગા અને ગમે ત્યાં રસ્તામાં ખાવાનું વર્જિત છે.
બહુ જ ભુખ લાગે તો –દૂધ કે ફળ લેવાય.
યાત્રા નો અર્થ છે-યાતિ ત્રાતિ. ઇન્દ્રિયો ને પ્રતિકૂળ વિષયો માંથી હટાવી લઇ,અનુકૂળ વિષયો માં જોડી દેવી –એ જ યાત્રા.
તીર્થયાત્રા તીર્થરૂપ થવા માટે છે. શાસ્ત્ર માં બતાવેલ વિધિ પૂર્વક યાત્રા કરે તો –તે તીર્થ જેવો પવિત્ર થાય છે.

આજકાલ તો લોકો પૈસા બહુ વધે-એટલે યાત્રા ના બહાને-લહેર કરવા નીકળી પડે છે.
મહાપ્રભુજી દુઃખ થી બોલ્યા છે-કે-અતિશય વિલાસી અને પાપી લોકો તીર્થ માં રહેવા જવા લાગ્યા,એટલે તીર્થ નો મહિમા લુપ્ત થયો છે.

યાત્રા કેવી રીતે કરવી ? તેનું વર્ણન ભાગવતમાં છે,પણ તે મુજબ અત્યારના આધુનિક જમાના માં –કોઈ યાત્રા કરે ?તે સવાલ છે.

વિદુરજી અવધૂત વેશે પૃથ્વી ઉપર ફરતા  હતા,જેથી સગાં-સંબંધી તેમને ઓળખી શકે નહિ.પવિત્ર અને થોડું ભોજન લેતા. પ્રત્યેક
તીર્થ માં સ્નાન કરતા,ભૂમિ ઉપર શયન કરતા અને ભગવાન ને પ્રસન્ન કરનારા વ્રતો કરતા.
કાશી,અયોધ્યા,નર્મદા ના કિનારે -,ગંગા ના કિનારે-એવા  અસંખ્ય તીર્થો  માં યાત્રા કરે છે.

કાશી અને ગંગા કિનારો- એ જ્ઞાન ભૂમિ છે.અયોધ્યા વૈરાગ્ય ભૂમિ છે.નર્મદા કિનારો તપોભૂમિ છે.વ્રજ એ પ્રેમભૂમિ છે.

જેનું મન શુદ્ધ છે,તેને યાત્રા કરવાની ખાસ જરૂર નથી,તેને ઘર બેઠાં જ ગંગા છે. તુલસીદાસજી એ કહ્યું છે-કે-
“તુલસી જબ મન શુદ્ધ ભયો-તબ તીર્થ તીર ગયો ન ગયો.”
મન ને શુદ્ધ કરવા તીર્થ યાત્રા ની જરૂર છે,પણ જેનું મન શુદ્ધ જ છે-જેને એક ઠેકાણે બેસીને સેવા સ્મરણ માં આનંદ મળે છે-જેને
ભક્તિનો રંગ લાગ્યો છે-તે તીર્થ યાત્રા કરવા માટે બહુ ભટકે નહિ.બહુ ભટકવાથી મન ચંચળ થાય છે.

વિદુરજી ની યાત્રા અલૌકિક છે. તીર્થો માં ફરતાં ફરતાં-યમુના કિનારે વૃંદાવનમાં આવ્યા છે. વૃંદાવન નો મહિમા બહુ છે.

વિદુરજી તન્મય-ભાવવિભોર થયા છે-અને અનુભવ થયો છે-એક એક લીલા પ્રત્યક્ષ દેખાય છે.
મારા શ્રીકૃષ્ણ ગાયો લઈને યમુના કિનારે આવ્યા છે.લાલાજીની મીઠી વાંસળી સંભળાય છે. આ કદમનું ઝાડ,જેને ટેર કદમ કહે છે, તેના
પર વિરાજેલા શ્રીકૃષ્ણ તમની વહાલી ગાયો ને-તેમના નામ દઈ બોલાવે છે. જે ગાય નું નામ દઈને માલિક બોલાવે તે ગાય ને બહુ
આનંદ થાય છે,તેને ખડ (ઘાસ) ખાવાનું ભાન રહેતું નથી,મોઢામાંથી ખડ નીચે પડે છે, અને ગાય હુંભ-હુમ્ભ કરતી દોડે છે. કદંબ ના
ઝાડ ને ઘેરી ને ગાયો ઉભી છે, તેમનાં મોઢાં ઉંચા છે,માલિકને જોઈ રહ્યા છે, કેટલીક ગાયો લાલા ના પગને ચાટી રહી છે, ગાયો
પરમાત્મા ને મન થી મળી રહી છે,આંખ થી પરમાત્મા ના રૂપ નું પાન કરે છે, આંખથી લાલાને મનમાં ઉતારે છે, શરીર માં રોમાંચ
થયો છે, અને આંચળમાંથી દૂધની ધારા વહે છે.

શ્રીકૃષ્ણ વાંસળી વગાડી કેવળ ગાયોને જ બોલાવતા નથી, આપણને પણ બોલાવે છે. પણ જીવ અભાગિયો છે,તેને પ્રભુને મળવાની
ઈચ્છા થતી નથી.
એક વૈષ્ણવે-શ્રીનાથજી બાવાને પૂછ્યું-કે- એ વખતે ગિરિરાજ ધારણ કરવો હતો એટલે એક હાથ ઉંચો કરેલો પણ હવે હાથ ઉંચો
રાખવાની શી જરૂર છે? 
ભગવાને કહ્યું-કે-જીવ –માયારૂપી રમકડાં રમવામાં  માં એવા તન્મય થયા છે-કે મને ભૂલી ગયા છે,
એટલે હાથ ઉંચો કરી તેમણે બોલવું છું.

વિદુરજી વિચારે છે-કે- મારા કરતાં –આ વૃંદાવન નાં પશુઓ શ્રેષ્ઠ છે. પરમાત્મા ને મળવા આતુર થઇ દોડે છે.
આંખો પ્રેમભીની થઇ છે.એવો પ્રસંગ ક્યારે આવશે-કે-હું પણ ગાયો જેમ કૃષ્ણ મિલન માટે દોડીશ?
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE