Sep 1, 2012

ભાગવત રહસ્ય-૧૦૬

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત   
   
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     

સ્કંધ ત્રીજો-૨૪ (સર્ગ લીલા)

દેવહુતિ કહે છે-આપ સત્સંગ કરવાની આજ્ઞા આપો છો,પણ મને જગતમાં ક્યાંય સંત દેખાતા નથી, સત્સંગ કરવાની ઈચ્છા થાય
પણ સત્સંગ મળતો નથી.

કપિલદેવ કહે છે-સંત ના દેખાય ,તો સમજવું કે હજુ –પાપ વધારે છે. પાપ હોય તો સંત મળે તો પણ તેમાં સદભાવના થતી નથી.
પ્રત્યેક ગામ માં –એકાદ સંત અને સતી સ્ત્રી ને ભગવાન રાખે છે. એમના આધારે તો ધરતી ટકે છે.

નકલી માલ વધ્યો છે-તે વાત સાચી,પણ તેનો અર્થ એ નથી કે-સાચું સોનું ક્યાંય મળતું નથી.

મા, જગત માં સંત નથી-તે વાત ખોટી છે. હા,સંત મળવા દુર્લભ છે. એ વાત સાચી છે.
મા,જે સંત થાય છે-તેને સંત મળે છે.સંત ના ઘેર સંત જાય છે. વ્યવહાર નો કાયદો છે, શ્રીમાન ને ત્યાં શ્રીમાન જાય છે. ગરીબ ના ઘેર શ્રીમાન જતા નથી.
સંત થવા માટે દાઢી-જટા વધારવાની જરૂર નથી. સ્વભાવને સુધારે તે સંત બને છે. સંત ની પરીક્ષા આંખ અને મનોવૃત્તિ ઉપરથી
થાય છે. સંત પોતાની આંખ ને –ઇષ્ટદેવ માં રાખે છે. સંતો મન ને પરમાત્મા ના ચરણ,માં,પરમાત્માના  નામ માં ,ધામ માં રાખે છે.
સુખ-દુઃખ માં જેની મનોવૃત્તિ એકસરખી રહે છે-તે સંત છે. પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ માં જેનું મન શાંત રહે છે-તે સંત છે.
મા,સંત શોધવા તું ક્યાં જઈશ ? તું સંત થા,એટલે સંત મળશે.

સંત ને જોવાની દ્રષ્ટિ જોઈએ. દૃષ્ટિ પ્રમાણે સૃષ્ટિ બને છે.
હનુમાન જી ને ક્રોધ માં આંખ લાલ થવાથી ધોળાં ફૂલ લાલ દેખાયાં હતાં.
એકનાથ મહારાજ સુંદરકાંડ ની કથા કહી રહ્યા હતા.-કથા માં તે કહે છે-કે-દરિયો ઓળંગી –હનુમાનજી અશોક વન માં આવ્યા છે.
ત્યારે ત્યાંના ફૂલઝાડો પર ધોળાં ફૂલ ખિલી રહ્યાં હતાં.
હનુમાનજી ત્યાં કથા સાંભળવા આવેલા,તેમણે પ્રગટ થઇ આ વાત નો વિરોધ કર્યો.-કે-મહારાજ આપ ખોટું બોલી રહ્યા છો.
મેં તે વખતે અશોક વનમાં મારી આંખોએ પ્રત્યક્ષ રીતે ફૂલો જોયેલા,તે વખતે ફૂલો ધોળાં નહિ, પણ રાતાં હતાં.
એકનાથજી મહારાજે કહ્યું-કે-મારા સીતારામજીને રિઝાવીને હું કથા કરું છું. મને જે દેખાય છે-તેવું વર્ણન કરું છું.
છેવટે ઝગડો રામચંદ્રજી પાસે ગયો. રામજી એ કહ્યું-તમે બંને સાચા છો. ફૂલો ધોળાં હતાં પણ હનુમાનજી ની આંખો,તે વખતે ક્રોધ થી
લાલ હતી-એટલે તેમને-ફૂલો રાતાં દેખાણાં.

સંત ના દોષ જોશો નહિ,તમને દોષ જોવાની ઈચ્છા થાય તો-તમારી અંદર નજર કરજો. તમારાં પોતાના દોષ ને જોજો,બીજાના તો
ગુણ જ જોજો. બીજાના ગુણ જોવાની આદત રાખશો,તો તમારી દૃષ્ટિ પણ ગુણમયી બનશે અને એક દિવસ તમે ગુણવાન બની જશો.

સંતો ના લક્ષણો માં –તિતિક્ષા-ને-(સહનશીલતા ને) પ્રાધાન્ય આપવામાં આવેલું છે.
સંતો ના ચરિત્રો વાંચો તો ખ્યાલ આવશે કે-સંતો ને કેટલાં દુઃખ પડેલાં છે,પણ દુઃખો ની અસર સંતો ના મન પર થતી નથી.

એકનાથ મહારાજ –પૈઠણ માં રહેતા. ગોદાવરી નદી ઉપર જવાના રસ્તા પર એક પઠાણ રહે. તે માર્ગ માંથી જે હિન્દુઓ,સ્નાન કરી ને
જાય,તેમને તે બહુ તંગ કરતો. એકનાથ મહારાજ એ જ રસ્તે ગોદાવરી માં સ્નાન કરવા જતા હતા. પઠાણ-મહારાજ ને પણ તંગ
કરતો –પણ એકનાથજી સર્વ સહન કરે. એક દિવસ પઠાણ ને થયું-આ માણસ ક્રોધ કેમ કરતો નથી? આજે તો તેને ગુસ્સે કરવો જ છે.
એકનાથજી સ્નાન કરી પાછા ફરતાં હતા,ત્યારે પેલો યવન –મહારાજ પર થૂંક્યો. મહારાજ ફરી સ્નાન કરવા ગયા.પણ યવન પર
ગુસ્સે થયા નહિ.મહારાજ વારંવાર સ્નાન કરવા જાય અને પેલો યવન થૂંકે. મહારાજ –ગોદાવરી મા ને કહે,-કે- મા ,ફરીફરી સ્નાન
કરવા બોલાવે છે-તારી કૃપા છે. યવન રસ્તો ના છોડે ત્યાં સુધી મારે મારો રસ્તો છોડવો નથી. મહારાજ ૧૦૮ વાર સ્નાન કરવા
ગયા છે. યવન શરમાયો, મહારાજ ને પગે પડી ક્ષમા માગી.-આપ સંત છો, આપને હું ઓળખી શક્યો નહિ.
મહારાજ કહે-એમાં ક્ષમા કરવા જેવું શું છે ?તારા લીધે આજ-૧૦૮ વાર –ગોદાવરીમાં સ્નાન કરવાનું પુણ્ય મળ્યું.

સાધારણ મનુષ્ય નું મન ક્ષણે ક્ષણે બદલાય છે. સંત નું મન એકસરખું શાંત રહે છે. બધી અનુકુળતા હોય ને જે શાંત રહે-તે શાંતિ
સાચી શાંતિ નથી,બધી પ્રતિકુળતા માં જે શાંતિ રાખે તે સાચી શાંતિ છે. જેનો બ્રહ્મ સંબંધ થયો હોય તેની શાંતિ કાયમ રહે છે.

સંત ની પરીક્ષા વ્યાખ્યાન –કુશળતા થી થતી નથી, મહારાજ ને ગાદી-તકિયે બેસાડો, હાર પહેરાવો, પછી બ્રહ્મ ની વાતો કરે તેમાં
શું આશ્ચર્ય ? શાંતિ તેની કાયમ રહે છે-જેનું મન પ્રભુ નાં ચરણો માં રહે છે. જે અંદરથી ઈશ્વરનું અનુસંધાન રાખે છે.

તુકારામ ના જીવન માં આવે છે.કે મહારાજ ને કોઈ દિવસ ક્રોધ આવે જ નહિ. પત્ની કર્કશા હતી. કર્કશ વાણી નો જવાબ –મહારાજ
મધુર ભાષણ થી આપતા. એક દિવસ મહારાજ કથા કરવા ગયા હતા. કોઈ ભક્તે આવી પૂછ્યું-મહારાજ ઘરમાં છે ?
તુકારામ ની પત્ની એ કહ્યું-તેનો ધંધો શું છે ?આખો દિવસ વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ કરવું અને કથા કરવી. આ વિઠ્ઠલે મારો સંસાર બગાડ્યો છે.

મહારાજ ખેડૂત ને ત્યાં કથા કરવા ગયેલા. ખેડૂતે પ્રસન્ન થઇ,શેરડી નો ભારો આપ્યો.મહારાજ શેરડી લઈને આવતા હતા.
રસ્તામાં જે લોકો જયશ્રી કૃષ્ણ કહે તેને એક શેરડી આપે-ઘેર આવ્યા ત્યારે એક શેરડી બાકી રહેલી.
મહારાજ ની પત્ની ને ખબર પડી,આજે બહુ મળેલું, બધું આપી દીધું છે. તે પાગલ થયા છે,ક્રોધ વધી ગયો છે. ક્રોધ માં વિવેક રહ્યો
નહિ,મહારાજ ના હાથ માંથી શેરડી ખેંચી પીઠ પર મારવા લાગ્યા. શેરડી ના બે કટકા થયા,પણ મહારાજ ની શાંતિ નો ભંગ થયો નથી.
અનેક વૈષ્ણવો બેઠા છે.તુકારામે કહ્યું –બહુ સારું થયું,મારે શેરડીના બે કટકા જ કરવા હતા. પરમાત્મા એ કેવું સુંદર રતન મેળવી
આપ્યું છે, મારા મન ની વાત તું અગાઉ થી જાણી જાય છે.એક કટકો તું ખા અને એક કટકો હું ખાઉં.
મહારાજ ની પત્ની નું હૃદય ભરાયું છે,પતિના ચરણ માં માથું મુકી ક્ષમા માગી છે,-“હું તમને ઓળખી શકી નહિ.”
આ દિવસથી તેનું જીવન સુધર્યું છે......સંતો ની સહન શક્તિ અલૌકિક હોય છે.

મહારાજ વિરાજતા હતા ત્યારે લોકોએ પણ તેમણે ત્રાસ આપવામાં કસર રાખી નહોતી.
હોળીના દિવસો હતા, કેટલાંક દુર્જનો મહારાજ પાસે આવ્યા,સાથે ગધેડું લઈને આવ્યા-કહે-કે-મહારાજ અમારે તમારો વરઘોડો
કાઢવો છે. મહારાજે વિચાર્યું-ના,પાડીશ તો પરાણે બેસાડશે,તેના કરતા મારા મન થી જ શા માટે ના બેસું ?
દુષ્ટ લોકોએ તુકારામ ને ગધેડા પર બેસાડ્યા છે, પત્ની ને દુઃખ થયું,રડવા લાગી. મહારાજ ને તેની દયા આવી.
‘તું કેમ રડે છે ?તું જોતી નથી,હું તો ગરુડ પર બેઠો છું, મારા વિઠ્ઠલ નાથે મારા માટે ગરુડ મોકલ્યું છે.’
સર્વ ને ગધેડો દેખાય છે,પણ તુકારામની પત્ની ને ગરુડ દેખાય છે.
તુકારામ ના જીવન માં અનેક ચમત્કારો દેખાય છે,પણ તેમણે જાતે કોઈ ચમત્કાર કર્યો નથી. ચમત્કારો પરમાત્માએ કર્યા છે.

સંતો અપમાન ને પી જાય છે,પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ માં પણ તેમની શાંતિ નો ભંગ થતો નથી. તો માનવું કે નારાયણ નો તેમના માં
વાસ છે. સંતો ના ચરિત્રો વાંચવાથી લાભ થાય છે.
મન અશાંત થાય તો ભક્તિનો નાશ થાય છે. જગતમાં અંધારું છે,એટલે પ્રકાશ ની કિંમત છે. સુખી થવું હોય તો ખુબ સહન કરજો.

   
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE