Jun 28, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૩૩૯

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૬૨

અદ્વૈત મત  કે દ્વૈત મત –ગમે તે મતને માનો.
પણ જીવ ઈશ્વરરૂપ છે,ઈશ્વરનો અંશ છે,અને માયા તેને બાંધે છે તે હકીકત છે.
માયા ને સત્ કે અસત્ કંઈ પણ કહી શકાતી નથી.

મહાત્માઓ કહે છે કે-સ્વપ્ન માંથી જાગ્યા ના હોઈએ ત્યાં સુધી સ્વપ્ન સત્ય જેવું લાગે છે,
પણ જેવા સ્વપ્નમાંથી જાગ્યા -કે સ્વપ્ન અસત્ય છે.
માયામાંથી પણ ના જાગો ત્યાં સુધી તે સત્ય જેવી અને જાગો એટલે તે અસત્ય છે.તેની જરૂર ખાત્રી થશે.

આપણે બધા રાજા ના (પરમાત્માના) દીકરા છીએ. માયા દાસી છે,તે દાસી ને રાજાએ બાળકો ને રમાડવા
રાખી છે,બાળકો ને પજવવા માટે નહિ. જો દાસી બાળક ને પજવે તો રાજા દાસી ને રજા આપે.
પરમાત્મા સાથે ખૂબ પ્રેમ કરવામાં આવે તો માયાનું બંધન છૂટી જાય છે. ગોકુલ લીલા નું આ રહસ્ય છે.

જીવ ને માયા રમાડી શકે પણ રડાવી શકે નહિ.
કોઈ પણ સિદ્ધાંત અનુસાર આત્મા ને બંધન થતું નથી.
મન ને જ બંધન છે. મનના બંધનથી,અજ્ઞાનથી આત્મા કલ્પે છે-કે-મને પણ બંધન થયું છે.
જીવ અજ્ઞાન થી સમજે છે કે મને કોઈએ બાંધ્યો છે.

થોડો વિચાર કરો –તો ધ્યાન માં આવશે- કે-લોકો બોલે છે,કે મારું મન બગડ્યું છે,મારું મન ફસાયું છે.
પણ કોઈ એમ કહેતા નથી કે હું બગડ્યો છું,મારો આત્મા બગડ્યો છે.

આત્મા એ મન નો સાક્ષી છે,દ્રષ્ટા છે.મન ને સ્વતંત્ર કોઈ સત્તા નથી,પણ તે આત્મા ની સત્તા થી કામ કરે છે.
મન સ્વતંત્ર નથી,મન નપુંસક છે.મન વિષયો માં ફસાય છે,અને
મન ને સુખ-દુઃખ થાય છે,બંધન થાય છે.અને તે આરોપ જીવ પોતાના માં કરે છે.

આ સિદ્ધાંત સમજાવવા તુલસીદાસજી એ વાંદરાનું સુંદર દૃષ્ટાંત આપ્યું છે.

વાનરોને પકડવા પારધીઓ યુક્તિ કરે છે.
જે વનમાં વાનરો હોય ત્યાં હાંડલીમાં ચણા રાખે છે.વાનર અતિ ઉતાવળથી ચણા લેવા પોતાના બંને હાથ હાંડલીમાં નાખે છે,ચણા લેવા મુઠ્ઠી વળે એટલે મુઠ્ઠી ફુલાય છે એટલે હાથ હાંડલીમાંથી બહાર નીકળતો નથી.
વાનર એમ સમજે છે કે તેના હાથ કોઈએ (ભૂતે ??) અંદરથી પકડી લીધા છે
વાસ્તવમાં કોઈએ હાથ પકડ્યા નથી પણ વાનરે મુઠ્ઠી વાળી છે, ચણા તેને બહુ ભાવે છે,તે ચણા છોડવા નથી,એટલે  મુઠ્ઠી ખોલી શકતો નથી, જો ચણા હાથમાંથી છોડી દે તો હાથ તરત બહાર નીકળી જાય.
ચંચળ વાનર ચણા માટે સ્થિર થઇ બેઠો છે અને પકડાઈ જાય છે.

એવી જ રીતે –આ સંસાર એ હાંડલી છે,સંસારના વિષયો તે ચણા છે,મન એ વાનર જેવું છે.

મન, અહંતા-મમતા (આસક્તિ) રૂપી મુઠ્ઠીમાં વિષયો ને (ચણાને) પકડી રાખે છે અને
મન બંધન માં આવે છે. ને વાનર ની જેમ તે માને છે કે મને બંધન થયું છે.
મમતા રૂપી મુઠ્ઠીમાં વિષયો ને (ચણાને) પકડ્યા છે પણ તેને છોડવાની ઈચ્છા થતી નથી.

આ તેના જેવું જ થયું છે-કે- એક માનવ થાંભલા ને બાથ ભરીને ઉભો છે અને બૂમો મારે છે કે-
કોઈ મને છોડાવો,મને થાંભલાએ પકડ્યો છે.

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE