More Labels

Dec 7, 2012

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૩૦-અધ્યાય-૪

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત 
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE
અધ્યાય-૪-જ્ઞાન કર્મ સંન્યાસયોગ -૧
અર્જુન પ્રત્યે નો શ્રીકૃષ્ણ નો પ્રેમ અલૌકિક છે.

જે પરમાત્મા  વેદો ના અધ્યયનથી  જાણવામાં આવતા નથી,કે પછી,
યોગીઓ ને ધ્યાન માં પણ જેનાં દર્શન થતાં નથી,
તે પરમાત્મા –(સાકાર સ્વ-રૂપે)
કયા કારણથી અર્જુન પર કૃપા કરે છે,તે  જાણી શકાતું નથી.

જે વાત તેમણે,માતા,પિતા,ભાઈ કે પત્ની ને પણ કહી નહોતી તે વાત આજે તેમણે અર્જુન ને કહી. 

એમ -એક વાત તો ચોક્કસ છે-કે-અર્જુન એ કૃષ્ણ નો પરમ મિત્ર અને પરમ ભક્ત છે. અને માત્ર “પ્રેમ” થી જ શ્રીકૃષ્ણ ના પ્રેમનો  
અધિકારી થયો છે.અને શ્રીકૃષ્ણ પ્રેમ ને વશ (આધીન) થયા છે.

અને માલિક પોતાની “ઠકુરાઈ” ભૂલીને એક સામાન્ય સારથી બની આજે અર્જુન નો રથ હાંકે છે,
વળી તેને જ્ઞાનયોગ ને કર્મયોગ નો ઉપદેશ પણ કરે છે.

આ અધ્યાય ની શરૂઆતમાં શ્રીકૃષ્ણ અર્જુન ને કહે છે-કે-
આ કર્મયોગ મેં અગાઉ સૂર્ય ને કહી સંભળાવ્યો હતો, સૂર્યે ,તે મનુ ને અને મનુ એ ઇક્ષ્વાકુ ને કહ્યો હતો.

પરંપરાથી આ યોગ કેટલાક રાજર્ષિ ઓ (રાજાઓ) જાણતા હતા.પણ પછી તે ભૂલાઈ ગયો.
આજે તે યોગ કોઈને પણ યાદ નથી
કારણકે મનુષ્યો ની રુચિ (રસ) ---શરીર અને તેના વિષયો (સ્વાદ-વગેરે) માં જ હોવાથી,
આ યોગ ભૂલાઈ ગયો છે.

સંગીત ગમે તેટલું સુંદર હોય, દિલ ને ડોલાવી દે તેવું હોય –પણ તે સંગીત જો –
બહેરાઓ ની સભામાં જઈ ને સંભળાવવામાં આવે-
તો તે સંગીત ને કોઈ માન આપશે નહિ.

જે મનુષ્ય ને “વિચાર એટલે શું?” તેની જ ખબર ન હોય,
શરીર અને વિષયો ના આનંદ માં મગ્ન થઇ ને,
જેને પરમાત્મ તત્વ નો વિચાર કરવાની પણ ફુરસદ ન હોય ,
તે ઉપર બતાવ્યું તેવો, બહેરા ની સમાન છે.
તેની આગળ કર્મયોગ નું સંગીત ગમે તેટલું સુમધુર હોય,
પણ તે સંગીત ને કોઈ માન મળશે નહિ,
અને સમય ને વહી જવાથી –સમયની સાથે સાથે-તે-કર્મયોગનું- સંગીત ભૂલાઈ જાય છે.

મોહ માં પડેલા અને- જાણે - બહેરા અને આંધળા બની ગયેલા માનવીઓ
આ કર્મયોગ (તત્વબોધ) ને ભૂલી ગયા છે.
પણ આ પુરાતન (જુનો) અને ઉત્તમ રહસ્ય-રૂપ યોગ મેં તને આજે કહી સંભળાવ્યો--.
કારણ કે તું મારો પ્રિય, ભક્ત અને મિત્ર (સખા) છે.....................(૧-૨-૩)

“સૂર્ય ને આ યોગ, શ્રીકૃષ્ણે કેવી રીતે કહ્યો હશે ?”
અર્જુન ને -આવી શંકા થતાં તે શ્રીકૃષ્ણ ને પ્રશ્ન કરે છે.-કે-
આપે ભૂતકાળ માં સૂર્ય ને આ કર્મયોગ કહ્યો હતો,તે વાત મારી સમજ માં આવતી નથી.
સૂર્ય તો ઘણા જુના સમય થી છે. જયારે તમારો જન્મ તો આધુનિક (હમણાંના) જમાના માં થયો છે.
આપ ખોટું કહો છો-તેમ તો એકદમ કેવી રીતે કહી શકાય ?
પણ આ ના સમજાય તેવી વાત જે આપે કહી ,તેના વિષે વધુ સ્પષ્ટતાથી મને કહો.(૪)

શ્રીકૃષ્ણ કહે છે-જે વખતે સૂર્ય હતો,તે વખતે આપણે નહોતા,
એવી જે શંકા તારા મનમાં આવેલી છે, તે સાચી નથી,કારણ કે-
તું જાણતો નથી,કે તારા અને મારા અનેક જન્મો થઇ ગયા છે,
તને કોઈ પણ પાછલા જન્મ યાદ નથી.
પણ જે વેળાએ જે જે અવતારો મેં ધારણ કર્યા હતા તે સઘળા મને યાદ છે.(૫)



જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત 
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE 
       INDEX PAGE