Feb 2, 2013

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૫૫

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત  
અધ્યાય-૭-જ્ઞાન-વિજ્ઞાન યોગ-૫
માયા (પ્રકૃતિ) થી આવૃત્ત થયેલા (ઢંકાયેલા)  -પરમાત્મા –માયા ના પડદાને લીધે- સર્વ ને સ્પષ્ટ
દેખાતા નથી. અને મૂઢ  (મૂર્ખ) લોકો –જન્મ નહિ પામનાર અને અવિનાશી-એવા
પરમાત્મા ને  (પરમાત્મ-તત્વને) જાણતા નથી........ (૨૫)

માયા ના પડદાને લીધે જે મનુષ્યો જાણે કે-આંધળા થયેલા છે-
અને જેમની બુદ્ધિ “હું એટલે શરીર છું” એટલું જ વિચારી શકે છે-
તેને (આત્મા અને) પરમાત્મા –ક્યાંથી દેખાય ???
બાકી જેમાં પરમાત્મા નથી એવી એક પણ વસ્તુ આ જગતમાં નથી !!!!!

શ્રીકૃષ્ણ કહે છે-કે-
“ભૂતકાળ,વર્તમાનકાળ અને ભવિષ્યકાળ ના સઘળા પ્રાણીઓ ને (જીવો ને) હું જાણું છું-
પણ મને કોઈ જાણતું નથી" -કારણકે-
---“ઈચ્છા અને દ્વેષ” થી ઉત્પન્ન થતા
--- “સુખ અને દુઃખ” ના “મોહ” થી-
સર્વ જીવો પ્રમાદી (ભોગો ભોગવવામાં (મસ્ત) બનીને-
સર્ગ સમય થી (ઉત્પત્તિ સમય થી) જ –જાણે-કોઈ મોટા ગોટાળા માં પડી જાય છે.....(૨૬-૨૭)

અહીં જ્ઞાનેશ્વર એક રસમય ઉદાહરણ આપે છે-(જો કે સમજવામાં થોડું વિચારવું પડે તેવું છે)

અભિમાન  (અહમ) અને શરીર (દેહ) –
એ બંને ની પ્રિતી થી (બંને વચ્ચે પ્રેમ-મોહ થવાથી)
ઈચ્છા નામની પુત્રી પેદા થાય છે.

જે (ઈચ્છા રૂપી પુત્રી કામ રૂપી જુવાની માં આવી
દ્વેષ જોડે લગ્ન કરે છે.
કામ અને દ્વેષ ના સંસર્ગ થી (મિલન થી) સુખ-દુઃખ (દ્વંદ-મોહ) નામનો પુત્ર થાય છે.

આ પુત્ર –આશા રૂપી દૂધ પીને ઉછરે છે-કે જેને-(જે પુત્ર ને-સુખ-દુઃખ ને) ધીરજ હોતી નથી.

અને તેથી ધીરે ધીરે તે-
અસંતોષ રૂપી દારુ નુ સેવન કરવા લાગે છે.

દારુ  (અસંતોષ નો) પીને ઉન્મત થયેલો તે વિષય સેવન થી કંટાળતો નથી.

ભક્તિ રૂપી રસ્તા ઉપર વિકલ્પો (વિષય સેવન થી સુખ મળે છે-તેવા) ના કાંટા પાથરી
પછી એવા એવા જ કંઈક-  કુમાર્ગો (ખોટા ખોટા માર્ગ) ના આડા આડા માર્ગ કાઢે છે.

અને એવા આડા આડા રસ્તા પર (ખોટી ભ્રમણાઓ માં) ચાલીને-સંસારરૂપી જંગલ માં અથડાયા કરે છે.
અને દુઃખો ના મોટા સપાટા તે સહન કરે છે.

આમ સુખ-દુઃખ –એ માનવી એ પોતે જ બનાવેલી એક આગવી પેદાશ છે. પણ
સુખ-દુઃખ ના મોહમાંથી છૂટવાનો દૃઢ નિશ્ચય થાય અને પરમાત્મા ને મળવાના યોગ નુ પુણ્ય કર્મ થાય-
એટલે કે-પરમાત્મા ને ભજે-તો સર્વ પાપો –આપોઆપ બળી જાય છે.

પરમાત્માનું શરણું સ્વીકારીને-જે જીવ-મુક્ત થવાનો પ્રયત્ન કરે છે-
તે જ પરમાત્માને જાણી શકે છે.(૨૮-૨૯)

શ્રીકૃષ્ણ કહે છે-કે-
જે યોગીઓ (આધ્યાત્મિક જીવો-આત્મા માં રહેલા –આત્મા માં મગ્ન-જીવો)
--અધિભૂત (મહાભૂતોમાં રહેલા),
--અધિદૈવ  (દેવો માં રહેલા) અને
--અધિયજ્ઞ  (યજ્ઞ માં રહેલા)
   સહિત મને (પરમાત્માને) જાણે છે-
તે-મૃત્યુ સમયે પણ સ્થિર મન વાળા થઇ –મારામાં મળી જાય છે.(મને જાણે છે) ......(૩૦)

અધ્યાય-૭-જ્ઞાન-વિજ્ઞાન-યોગ-સમાપ્ત.........


જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત