Mar 9, 2013

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૭૦

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત  
અધ્યાય-૧૦-વિભૂતિયોગ-૫

---સૃષ્ટિઓનો –આદિ-મધ્ય-અંત-હું છું.
   -વિદ્યાઓમાં –બ્રહ્મ વિદ્યા (અધ્યાત્મવિદ્યા)-હું છું.
   -‘તત્વ-નિર્ણય’ ને જાણવાની ઈચ્છા થી કરવા માં આવતો –વાદ-હું છું.
   -અક્ષરો માં –-કાર-હું છું.અને સમાસો માં –દ્વંદ-નામનો સમાસ હું છું.
   -સર્વ ને (કીડી થી લઈને બ્રહ્મદેવને) ગ્રસનાર-મહાકાળ-હું છું...........(૩૨-૩૩)
---સર્વ નો સંહાર કરનાર –મૃત્યુ –હું છું  
   -ભવિષ્ય માં થનારાં પ્રાણીઓ નું ઉત્પત્તિ અને ઉન્નતિનો-હેતુ-હું છું.
   -સ્ત્રી જાતિ ની સાત શક્તિ ઓ
   કીર્તિ,લક્ષ્મી,વાણી,સ્મૃતિ,બુદ્ધિ,ધૃતિ,ધૈર્ય,ક્ષમા-હું   છું....(૩૪)


---સામવેદ માં નો-બૃહ્ત્સામ-હું છું.
   -છંદોમાં –ગાયત્રી છંદ-હું છું.
   -મહિનાઓમાં-માર્ગશીર્ષ-માસ હું છું
   -ઋતુઓમાં –વસંત ઋતુ-હું છું...........................................................................(૩૫)

---છળ કરનારાઓમાં –જુગાર-હું છું.
   -પ્રભાવશાળી પુરુષોનો-પ્રભાવ-હું છું.
   -જીતનારાઓ નો –વિજય-હું છું.
   -નિશ્ચય કરનારાઓનો-નિશ્ચય-હું છું.
   -સાત્વિક પુરુષોનો-સાત્વિક ભાવ-હું છું.
   -યાદવો માં-વાસુદેવ-હું છું.
   -પાંડવો માં –ધનંજય ( (અર્જુન) હું છું.
   -મુનિઓ માં –વેદવ્યાસ-હું છું
   -કવિઓ માં –ઉશના- હું છું. (ઉશના=શુક્રાચાર્ય-કે જે વારુણી કવિ નો પુત્ર હતો)..........(૩૬-૩૭)

---દમન કરનારાઓમાં –દંડ-હું છું.
   -જય મેળવવાની ઈચ્છા રાખનારાઓ ની –નીતિ-હું છું.
   -ગુપ્ત (ગુહ્ય) રાખવા યોગ્ય ભાવો માં-મૌન-હું છું.
   -જ્ઞાનવાનોનું -તત્વજ્ઞાન-હું છું...............................................................................(૩૮)

જેવી રીતે સમુદ્ર પરનાં તરંગો ની ગણત્રી ક્યારેય થઇ શકે નહિ-તેવી રીતે
પરમાત્મા ની ગુણ-વિશેષ વિભૂતિઓ ની ગણત્રી કદી પણ થઇ શકતી નથી.
આવી વસ્તુ સ્થિતિ હોવાં છતાં અહીં મુખ્ય-મુખ્ય પંચોતેર (૭૫) વિભૂતિઓ બતાવી છે.
બાકી પરમાત્મા સિવાય હોઈ શકે એવાં જગત માં ચરાચર પ્રાણીઓ કોઇ જ નથી.
પરમાત્મા ની દિવ્ય વિભૂતિઓ નો અંત નથી...............................................................(૩૯-૪૦)

ટૂંક માં જે જે વસ્તુ-ઐશ્વર્યયુક્ત,શોભાયુક્ત અથવા કોઈ પણ પ્રભાવ થી યુક્ત હોય-
તે તે પરમાત્મા ના “તેજ ના અંશ” માંથી ઉત્પન્ન થયેલી છે...............................................(૪૧)

પૂર્ણ પરમાત્મા એ આ સંપૂર્ણ જગત ને પોતાની “યોગમાયા” ના “અંશમાત્ર” થી ધારણ કરી ને
સ્થિત થયેલા છે-માટે તે પરમાત્મા ને જ “તત્વ” થી જાણવા જોઈએ.................................(૪૨)

અધ્યાય-૧૦-વિભૂતિયોગ-સમાપ્ત
અનુસંધાન-અધ્યાય-૧૧-વિશ્વરૂપદર્શન યોગ