Nov 7, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૪૬૭

આ કથા નું રહસ્ય એવું છે કે-અર્જુન જીવાત્મા છે,શ્રીકૃષ્ણ પરમાત્મા છે અને ભીમ એ પ્રાણ છે.
જરા-એટલે કે વૃદ્ધાવસ્થામાં પ્રાણ (ભીમ) બહુ અકળાય છે.
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦  (ઉત્તરાર્ધ) -૧૬

જરાસંઘ ના પિતા બૃહદ્રથ મોટા ધર્માત્મા અને સત્યવાદી રાજા હતા.પણ તેમને કોઈ સંતાન નહોતું.એક વખત કૌશિક મુનિ તેમના નગરમાં આવ્યા,રાજાએ તેમની પૂજા કરી સન્માન કર્યું.
મુનિએ રાજા ને વરદાન માગવા કહ્યું, રાજાએ પુત્ર-પ્રાપ્તિ ની ઈચ્છા દર્શાવી.
ત્યારે મુનિએ ફળ આપ્યું અને કહ્યું કે આ તારી રાણી ને ખવડાવજે તેથી તેને પુત્ર થશે.

રાજા ને બે રાણીઓ હતી,બંને વચ્ચે સગી બહેન જેવો પ્રેમ હતો.એક બીજી ને કહે કે તું ખા.અંતે સ્ત્રી બુદ્ધિ વાપરી અને અડધું અડધું ફળ ખાધું જેથી બંને એ અડધા અડધા બાળક નો જન્મ આપ્યો.અડધા અડધા અંગનું શું કરવું ? એટલે તે નગર બહાર ફેંકી દીધાં.
જરા નામની એક રાક્ષસી એ તે બંને અંગો ને જોડી ને એક કર્યા.એટલે તેનું નામ જરાસંઘ પડ્યું.
જુદી જુદી વસ્તુને જોડો તો તે સાંધા ની સ્થળે દુર્બળ હોવાની જ. એટલે ચીરી નાખવાથી જરાસંઘ મર્યો.

આ કથા નું રહસ્ય એવું છે કે-અર્જુન જીવાત્મા છે,શ્રીકૃષ્ણ પરમાત્મા છે અને ભીમ એ પ્રાણ છે.
જરા-એટલે કે વૃદ્ધાવસ્થામાં પ્રાણ (ભીમ) બહુ અકળાય છે.
આ પ્રાણ (ભીમ) શ્રીકૃષ્ણ ના સન્મુખ બને (શ્રીકૃષ્ણ ના સામું જુએ) તો તે વૃદ્ધાવસ્થા (જરા) ને મારી શકે.
પ્રતિ-શ્વાસે પ્રભુ નું સ્મરણ થાય તો જરાસંઘ (જન્મ-મરણ નો ત્રાસ) મરે છે.
આમ જરાસંઘ ને મારી ને રાજાઓ ને કેદ માંથી છોડાવ્યા છે.

પાંડવોનો રાજસૂય યજ્ઞ થયો,તેમાં પહેલી પૂજા કોની કરવી જોઈએ તેનો પ્રશ્ન થયો.
યજ્ઞ માં વીસ હજાર ઋષિઓ આવેલા.બધાં એ નિર્ણય આપ્યો-શ્રીકૃષ્ણ ની પૂજા પહેલી કરવી જોઈએ.
બધા શ્રીકૃષ્ણ ની પહેલી પૂજા કરે છે.શિશુપાલ થી આ સહન થયું નહિ.તે ફાવે તેમ બોલવા લાગ્યો.
“શ્રીકૃષ્ણ તો ગોવાળ છે,તેને શ્રેષ્ઠ કોને કહ્યો ?તે પૂજન ને યોગ્ય નથી”
આમ કહી તે શ્રીકૃષ્ણ ને ગાળો આપવા લાગ્યો.

શ્રીકૃષ્ણ શાંતિ થી સાંભળે છે,તેને શિક્ષા કરતા નથી. અર્જુન-ભીમ વગેરે તેને મારવા તૈયાર થયા.
તેમને પ્રભુ એ રોક્યા.કહે છે કે-મેં મારી ફોઈ ને વચન આપ્યું છે.
યુધિષ્ઠિર પૂછે છે કે-આપ તેને શિક્ષા કરતા નથી,તો એવું શું ફોઈ ને વચન આપ્યું છે?
શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે-આ શિશુપાલ જન્મ્યો ત્યારે તેને ચાર હાથ અને ત્રણ નેત્ર હતાં.તેની મા શ્રુતશ્રુવા ચિંતા
કરવા લાગી.તેવામાં આકાશવાણી થઇ કે-જેની ગોદમાં બેસવાથી તેના વધારાના હાથ ને નેત્ર ખરી પડશે,
તેના હાથે તેનું મરણ થશે.વિચિત્ર બાળક નો જન્મ થયાનું સાંભળી ને ઘણા રાજાઓ તેને જોવા આવ્યા અને ગોદમાં રમાડે.એક દિવસ હું પણ ત્યાં ગયો અને જેવો મેં તેને ગોદમાં લીધો કે તેના વધારાના હાથ અને નેત્ર ખરી પડ્યા.મારાં ફોઈ ગભરાયાં.તેમણે મારી પાસે વરદાન માગ્યું કે આ શિશુપાલ તારો જે કંઇ અપરાધ કરે તેને તું માફ કરજે.એટલે મેં કહ્યું કે તેના સો અપરાધ હું માફ કરીશ.

મારાં ફોઈ તેથી ખુશ થયાં.તેમણે વિચાર્યું કે તેમનો પુત્ર સો અપરાધ તો કરશે નહિ,એટલે તે મરશે નહિ.
પ્રભુ આજે શિશુપાલ જે ગાળો આપે છે તે ગણે છે.જેવી સો ગાળો પુરી થઇ એટલે સુદર્શન ચક્ર થી તેનું માથું ઉડાવી દીધું. શિશુપાલ એ ક્રોધ નું સ્વરૂપ છે,સુદર્શનચક્ર એ જ્ઞાન નું સ્વરૂપ છે.
ક્રોધ ને મારવાનો-શાંત કરવાનો ઉપાય છે જ્ઞાન.

એક વર્ષ રાજસૂય યજ્ઞ ચાલ્યો.યજ્ઞ માં બધાને આનંદ થયો છે,એક દુર્યોધન નારાજ થઇ અને અક્કડ બની ને ચાલ્યો ગયો છે. દુર્યોધને પછી કપટ કરી ને પાંડવો ને જુગાર રમવા બોલાવી,હરાવી,વનમાં મોકલ્યા.
વનવાસ પછી પાંડવો એ રાજ્ય ની માગણી કરી,તે દુર્યોધને નામંજુર કરી.યુદ્ધ ના મંડાણ થયા છે.

દાઉજી ને થયું કે અત્રે રહીશ તો કોઈના પક્ષમાં રહેવું પડશે એટલે તે તીર્થ યાત્રા કરવા નીકળી પડ્યા છે.
દાઉજી ની  યાત્રાનું ખૂબ વર્ણન કર્યું છે.તેના પછી શુકદેવજી હવે સુદામા-ચરિત્ર ની કથા સંભળાવે છે..

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE