Feb 9, 2014

Gujarati-Ramayan-Rahasya-49-ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-49


તે જમાના માં ગુરૂ ની વ્યાખ્યા જુદી હતી.ગુરૂ શિષ્ય ની પાસેથી કશાની અપેક્ષા રાખતો નહોતો.પણ પોતાનું સર્વસ્વ,પોતાની સર્વ વિદ્યા તે શિષ્ય ને અર્પણ કરતો.તેના કલ્યાણ નો બોજો પોતાની માથે લઇ લેતો.ગુરૂ એક પથદર્શક હતો.આજે તો  ઠેર ઠેર ગુરૂ ઓનો સુમાર નથી,આશ્રમોનો સુમાર નથી.લોકો ગુરૂ ને એક છટકબારી તરીકે મેળવે છે.પોતાને કંઈક જરૂર છે,સંતાન નથી,જિંદગીમાં દુઃખ છે,તો વળી કોઈ ની ભેંસ ને દુધ નથી આવતું –તો તેવા માટે ગુરૂ ની પાસે પહોંચી જાય છે.જો કોઈ ગુરૂ તે દુઃખ માંથી મુક્તિ અપાવે,તો ઠીક છે નહિતર બીજા ગુરૂ ની શોધ ચાલુ થઇ જાય છે.

ગુરૂ અને સદગુરૂ માં ફેર છે.સાચો ગુરૂ તો શિષ્ય ની પરીક્ષા કર્યા વિના તેને શિષ્ય તરીકે સ્વીકારતો નથી.કારણ કે- ગુરૂ થવાથી ચેલાના પાપની  જવાબદારી તેના માથા પર આવે છે.
ચેલા ના પાપ નો ઇન્સાફ કરતી વખતે ગુરૂ ને બોલાવવામાં આવે છે અને પૂછે છે કે-ચેલા નું પાપ કેમ છોડાવ્યું નહિ? તેને સત્ય ના રસ્તે કેમ વાળ્યો નહિ?ચેલા ની જોડે ગુરુને પણ બે દંડા પડે છે.

આજકાલ તો લોકો પલંગ માં પડ્યા પડ્યા ચોપડીઓ વાંચી ને પંડિત કે જ્ઞાની બની જાય છે.અને
પોતાને પ્રખર (ખર થી યે આગળ તે પ્રખર?) પંડિત કે જ્ઞાની સમજે છે.
જ્ઞાન મેળવવું અઘરું નથી પણ જ્ઞાન નો અનુભવ કરવો અને જ્ઞાન માં સ્થિર રહેવું અઘરું છે.

શિષ્ય ને ગુરૂ,  સત્ નું દર્શન કરાવે છે.સત્ એટલે પરમાત્મા. સર્વ કાલે અને સર્વ માં પરમાત્મા નું (સત્ નું)
દર્શન કરતો  હોય તે સદ-ગુરૂ. પણ આવો સદગુરૂ મળવો મુશ્કેલ હોય છે,અને મળે તો જ શિષ્ય તરે.

રામચંદ્રજી ગુરૂ વશિષ્ઠ ઋષિ ના આશ્રમ માં વિધ્યાધ્યયન કરે છે.અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.
તેઓ વેદ વિદ્યા ભણે છે ને ધનુર્વિદ્યા પણ ભણે છે.વિદ્યા થી વિનય મળે છે.ગુરૂ ના આશ્રમ માં રહેવાથી શીલ
મળે છે.ગુરૂ ને ઘેર ગરીબ ને શ્રીમંત ભેગા રહે છે,સાથે ભણે છે,સાથે કામ કરે છે અને સૌજન્ય નો વિદ્યા સાથે સમન્વય થાય છે.

વિદ્યા પ્રાપ્ત કર્યા પછી રામચંદ્રજી તીર્થયાત્રા’ માટે જાય છે.પ્રાચીન ભારતવાસી ના જીવનમાં તીર્થ યાત્રા નું એક વિશિષ્ટ સ્થાન હતું.યાત્રા નો અર્થ છે “યાત્ર –ત્રાતિ”.
ઇન્દ્રિયો ને પ્રતિકૂળ વિષયો માંથી હટાવી  દઈ અને અનુકૂળ વિષયમાં જોડી દેવી તેનું નામ યાત્રા.
જે તીર્થ જેવો પવિત્ર થઇ ને આવે છે તેની તીર્થયાત્રા સફળ થઇ છે એમ કહેવાય.
આજકાલ તો વિલાસી લોકો વેકેશન માણવા અને હવા ખાવા યાત્રાએ જાય છે.

મહાપ્રભુજીએ આ વિષે પોતાની વેદના ઠાલવી છે ને કહે છે કે-વિલાસી અને પાપી લોકો તીર્થ માં વસવા લાગ્યા અને તીર્થ માં જવા લાગ્યા એટલે તીર્થ નું તીર્થત્વ લુપ્ત થયું છે.
તીર્થ યાત્રા ના અનેક નિયમો છે.પણ આજકાલ તે રીતે કોઈ યાત્રા કરે તે શક્ય જ નથી લાગતું.

રામજી તીર્થયાત્રા કરી ને આવ્યા પછી ઉદાસ રહેવા લાગ્યા.પરમાત્મા શું ઉદાસ થાય ?
પણ જગત ને વૈરાગ્ય નો બોધ આપવા પ્રભુ આવી લીલા કરે છે.
રામજી ને રાજમહેલ નું જીવન ગમતું નથી.જગત એમને મિથ્યા,દુઃખરૂપ ભાસે છે.બધું છોડી દેવાનું તેમને મન થાય છે.રામજી ની આવી દશા જોઈ દશરથ રાજા ની ચિંતા નો પાર રહ્યો નથી.
હજી તો એમની ઉંમર માત્ર સોળ વર્ષ ની છે.રાજાએ ગુરૂ વશિષ્ઠ ને વાત કરી.

વશિષ્ઠ જી એ રામજી ને ઉપદેશ કર્યો.તે ઉપદેશ -સંવાદરૂપે 
"યોગવશિષ્ઠ મહા રામાયણ" માં સંગ્રહાયેલો છે.
યોગ વશિષ્ઠ નું પહેલું પ્રકરણ તે વૈરાગ્ય નું પ્રકરણ છે.તે દરેક મનુષ્યે વારંવાર વાંચવા જેવું છે.
છેવટે એક વખત તો વાંચવું જ જોઈએ. જેમ જાગતા માણસ ની આગળ દીવો બળતો હોય તો તે માણસ ની ઈચ્છા વગર પણ પ્રકાશ થાય છે,તેમ યોગ વશિષ્ઠ –ગ્રંથ નો અભ્યાસ કરનાર ને તેની ઈચ્છા ના હોય તો પણ મુક્તિ મળે છે.શરદ ઋતુ માં જેમ તળાવ નું પાણી શુદ્ધ થયા છે,તેમ યોગ વશિષ્ઠ ના અભ્યાસ થી,મન સ્વચ્છ થાય છે.અને બ્રહ્મત્વ માં સ્થિર થાય છે.

યોગ વશિષ્ઠ અને ગીતા એ બંને ઉત્તમ ગ્રંથો છે.ગીતાજી માં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ (નારાયણ)
અર્જુન ને (નર ને) ઉપદેશ આપે છે,જયારે યોગવશિષ્ઠ માં વશિષ્ઠજી (નર) એ રામજી (નારાયણ) ને
ઉપદેશ આપે છે.આમ રામજી એ અહીં પણ ગુરૂ નો મહિમા વધાર્યો છે.

PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE