Gujarati-Ramayan-Rahasya--ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-૧૪૦

રાધાજી ના મંદિર માં કોઈ પુરુષને પ્રવેશવાની મનાઈ હતી,એક વાર રાધાજીએ શ્રીકૃષ્ણ ને મળવાની ઈચ્છા કરી.શ્રીકૃષ્ણ વિચારે છે કે-હું પીતાંબર પહેરીને જઈશ તો રાધાજી ના મંદિરમાં કોઈ પ્રવેશવા નહિ દે.એટલે તેમણે સ્ત્રી નાં વસ્ત્રો પહેર્યા,અને રાધાજી ની સખી બની ને મંદિરમાં ગયા.
આમ પરમાત્મા જુદા જુદા સ્વરૂપે,અનેક લીલાઓ કરે છે.
એટલે કહ્યું છે કે-પરમાત્મા નિર્ગુણ નિરાકાર છે ને સગુણ સાકાર પણ છે.
ગીતાજી માં પરમાત્મા કહે છે કે-મારા ભક્તો જે સ્વરૂપે મને ભજે છે,એ સ્વરૂપ હું ધારણ કરું છું.

નિરાકાર ની સત્તા તો સાકાર સ્વરૂપે જ વ્યાપેલી છે.
આમ જોવા જાવ તો ફુલ સાકાર છે,પણ ફુલ માં જે સુગંધ છે તે નિરાકાર છે.
એમ શ્રીરામ સાકાર પણ છે ને નિરાકાર પણ છે.

પરમાત્મા જે કરે તે લીલા અને માનવી કરે તે ક્રિયા. લીલા ને ક્રિયા વચ્ચે ભેદ છે,
જગતની ઉત્પત્તિ,સ્થિતિ અને લય –એ પ્રભુ ની લીલા છે.
માનવીની ક્રિયા માં “હું” પણું છે,અહંકાર છે,સ્વાર્થ છે.પણ નિસ્વાર્થ-નિષ્કપટ કરાય તે લીલા છે.
પરમાત્મા સ્વાર્થ રહિત છે,માટે એ જે કરે તે લીલા કહેવાય.કનૈયો માખણ ચોરે તે લીલા કહેવાય અને
માનવી જો ચોરી કરે તો તે ક્રિયા કહેવાય.લાલાએ માખણ પોતે ખાધું નથી મિત્રોને ખવડાવ્યું છે.
ક્રિયા બંધન કારક છે અને લીલા માં બંધન નથી.

શ્રીરામની ક્રિયાઓ પણ આવી લીલા-રૂપ છે.શ્રીરામ વનમાં જાય,રાક્ષસો સંહારે,અને સીતાજી ની પાછળ વિલાપ કરે,-આ બધી લીલા છે.
જીવ રોજ અજ્ઞાન થી રડે છે,પણ રામજી માં તો જ્ઞાનનો પ્રકાશ છે,પોતે જ પ્રકાશ-સ્વ-રૂપ છે.
છતાં સીતાજી ના વિયોગમાં રડવાનું થોડું નાટક કર્યું છે.અને એ નાટક એવું વાસ્તવિક લાગે છે કે-
શ્રીરામ મારી પેઠે જ રડે છે.પણ રામજી ને વિયોગ છે જ નહિ,સીતા ને રામ અલગ નથી.
રામની લીલા માં માયા દેખાય,પણ તેમ છતાં તે માયા નથી.
પરમાત્મા રડે છે ત્યારે પોતાના સ્વ-રૂપ માં સ્થિર થઇ ને રડે છે,પણ માનવી રડે ત્યારે પોતાના સ્વરૂપ ને ભૂલી જાય છે.એટલે પરમાત્મા રડે તેમાં પણ આનંદ હોય છે.માનવી રડે ને દુઃખી થાય છે.
એટલે જ ભગવાન ને “નટવર” પણ કહેવામાં આવે છે.તે નાટક કરવામાં અતિ નિપુણ છે.

નાટક કરનારો,નાટક પોતાને માટે નહિ,પણ જોનારાઓ ના મનોરંજન માટે નાટક કરે છે,
એટલે જોનારના પર તે અભિનયની અસર પડવાની જ, અને તે જ તેની નેમ હોય છે.
એનું અસલી સ્વરૂપ કેવું છે?તેની જોનાર ને ખબર પડતી નથી.
રામજી એવું નાટક કરે છે,
બહારથી તે અતિ-દુઃખી જણાય છે,પણ તે તો સંયોગ-વિયોગ થી પર છે.
સુખ-દુઃખ થી પર છે.છતાં પણ પોતાનું ઐશ્વર્ય છુપાવી ને સાધારણ માનવી ના જેવું નાટક કરે છે.

શ્રીરામ આમ વિલાપ કરે છે,ત્યારે લક્ષ્મણ તેમને આશ્વાસન આપે છે.
શ્રીરામ કહે છે કે-હે,લક્ષ્મણ હું ખાતરીથી કહું છું કે-સીતાને રાક્ષસો હરી ગયા છે,કે ખાઈ ગયા છે.
આમ બોલતાં બોલતાં શ્રીરામ ફરીથી અતિ વ્યાકુળ બની જાય છે,તેમના આંસુ સુકાતાં નથી.



PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE