Gujarati-Ramayan-Rahasya--ગુજરાતી-રામાયણ-રહસ્ય-૧૯૯

ઇન્દ્રજીત ના મરણ સંબંધી એક બીજી પ્રચલિત કથા એવી છે કે-
લક્ષ્મણજી એ જયારે ઇન્દ્રજીતનો વધ કર્યો ત્યારે તેનું માથું રામજી ની પાસે જઈ પડ્યું ને તેનો એક હાથ એના મહેલમાં જઈને પડ્યો.ઇન્દ્રજીત ની પત્ની સુલોચના સાધ્વી-સ્ત્રી હતી,તે શેષ-નાગ ની કન્યા હતી.
અને પૂર્ણ સતી-ધર્મ પાળતી હતી.

મહેલમાં જયારે સુલોચના ની સામે પતિનો કપાયેલો હાથ આવી ને પડ્યો,ત્યારે પતિનો હાથ ઓળખતાં જ સતી ને સત્ ચડ્યું,તેણે પતિના કપાયેલા હાથ આગળ કાગળ અને કલમ મૂકી પ્રાર્થના કરી કે-
આપનું મરણ શાથી થયું ને આપનું મસ્તક ક્યાં છે તે કહો.!!
કપાયેલા હાથે કલમ પકડી ને લખ્યું કે-મને લક્ષ્મણે માર્યો છે ને મારું મસ્તક શ્રીરામ પાસે છે.

સુલોચાનાએ સતી થવાનો નિશ્ચય કર્યો,તે રાવણ પાસે ગઈ ને તેને ઇન્દ્રજીત નું મસ્તક લાવી આપવાનું કહ્યું.ત્યારે રાવણે કહ્યું કે-તું જ એ રામની પાસથી લઇ આવ.
સુલોચના કહે છે કે-તમે મને શત્રુ પાસે મોકલો છે?ત્યાં મારી મર્યાદા કેમ રહેશે?

ત્યારે રાવણ શ્રીરામ નાં વખાણ કરતાં કહે છે કે-હું રામને ઓળખું છું,તે તને માતાની જેમ માનશે,તારું પુરુ માન સાચવશે,હું રામ ની સાથે વેર રાખું છું પણ તે મને શત્રુ માનતા નથી.માટે તું રામને શરણે જા.
તે તને જરૂર તારા પતિનું મસ્તક આપશે,તું સતી થવા માગે છે તો અગ્નિમાં પ્રવેશતાં પહેલાં,એકવાર તું
રામજી નાં દર્શન કરી લે.રામદર્શન થી તારું મૃત્યુ મંગલમય થશે.
શત્રુ (રાવણ) પણ જેનાં વખાણ કરે તે જ પરમાત્મા (શ્રીરામ)  છે,તે જ પરમાત્મા સમાન છે.

સુલોચના શ્રીરામ પાસે આવી,શ્રીરામે પૂછ્યું કે તને કેવી રીતે ખબર પડી કે- તારા પતિને લક્ષ્મણે
માર્યો અને મસ્તક મારી પાસે છે?
સુલોચના કહે છે કે-મારા પતિ ના કપાયેલા હાથે લખી ને મને તે વાત કહી છે.
શ્રીરામ કહે છે કે-ધન્ય,છે તને અને તારા પતિને!!

પણ આસપાસ ઉભેલા સુગ્રીવ –વગેરે ને આ વાત માનવામાં આવી નહિ,એટલે સુગ્રીવે કહ્યું કે-
કપાયેલા હાથે લખ્યું એ વાત માનવામાં આવતી નથી,પણ જો તમારા પતિ નું આ મસ્તક જો હસે તો
અમે એ વાત સાચી માનીએ.

સુલોચનાએ કપાયેલા મસ્તક ને કહ્યું કે-હે,પતિદેવ,રોજ તમે મને જોઈને હસતા હતા,તેમ અત્યારે હસો.
પણ મસ્તક હસ્યું નહિ,ત્યારે સુલોચના અકળાઈને બોલી-
હે નાથ તમારું મરણ થશે એવી મને ખબર પડી હોત તો પાતાળમાંથી મારા પિતા-શેષનાગ ને તમારી
મદદે બોલાવત. અને આ સાંભળી ઇન્દ્રજીત નું મસ્તક ખડખડાટ હસી પડ્યું.

મસ્તક શાથી હસી પડ્યું તે સુલોચના કે બીજા કોઈને ય સમજાયું નહિ.
ત્યારે રામજીએ ખુલાસો કરતા કહ્યું કે-સુલોચના શેષનાગ ની પુત્રી છે,અને તેણે જે શેષનાગને બોલાવવાનું કહ્યું, તે શેષનાગ (લક્ષ્મણ) ના હાથે જ ઇન્દ્રજીત નું મરણ થયું છે.
લક્ષ્મણ પોતે શેષનાગ નો અવતાર છે.ઇન્દ્રજીત આ જાણે છે એટલે તે હસ્યો.

લક્ષ્મણ-ઇન્દ્રજીત નું યુદ્ધ એ સસરા-જમાઈ નું યુદ્ધ નહિ પણ બે પતિવ્રતા નારીઓ વચ્ચે નું યુદ્ધ પણ હતું.
લક્ષ્મણની પત્ની ઉર્મિલા અને ઇન્દ્રજીત ની પત્ની સુલોચના વચ્ચે નું યુદ્ધ હતું.
તેમાં સુલોચના ની હાર થઇ.સુલોચાનાએ લક્ષ્મણજી ને કહ્યું કે-જીત તમારી નથી પણ તમારાં પત્ની
ઉર્મિલા ની છે.મારા પતિ અધર્મ ને પડખે રહ્યા,તેમણે પરસ્ત્રીમાં કુભાવ રાખનાર ને મદદ કરી,
તેથી તે હાર્યા અને ઉર્મિલા ની જીત થઇ.



PREVIOUS PAGE         INDEX PAGE           NEXT PAGE