ભાગવત રહસ્ય-૧૬૪

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     
 સ્કંધ-૭-(સાતમો)-૯
પ્રહલાદ ની જેમ –જે-ભગવાન ની ગોદ માં વિરાજે છે-તેને કાળ કંઈ કરી શકતો નથી.
પરમાત્મા ને પ્રસન્ન કરવા માટે શુદ્ધ પ્રેમ જ મહત્વનો છે. જ્ઞાન વગેરે ની મહત્તા ઓછી છે.શબ્દ-જ્ઞાન ની બહુ જરૂર નથી.
અનેકવાર એવું પણ બને કે શબ્દ-જ્ઞાન પ્રભુ નું ભજન કરવામાં વિઘ્ન રૂપ થાય. પ્રેમભક્તિ વગરનું જ્ઞાન નકામું છે.

હિરણ્યકશિપુ જેવા માટે ભગવાન ભયંકર અને કઠોર છે-પ્રહલાદ જેવા માટે તે કમળ જેવા કોમળ છે.
એટલે જ -વિષ્ણુસહસ્ત્રનામ માં –પણ ભગવાન ને ભયરૂપ,ભયકારક અને સાથે સાથે ભયનો નાશ કરનાર પણ કહ્યા છે.

પ્રહલાદ એ સત્વગુણ છે- હિરણ્યકશિપુ એ તમોગુણ છે.
સત્વગુણ અને તમોગુણ એ બન્ને નું આ યુદ્ધ છે, જેમાં ભગવાન સત્વગુણ નો પક્ષ કરે છે.
શુદ્ધ સત્વગુણ આગળ તમોગુણ નાશ પામે છે. અતિશય સત્વગુણ વધે તો-ત્યાં  પરમાત્મા પ્રગટ થાય છે.

પ્રહલાદ નું વચન સત્ય કરવા અને પોતાની સર્વવ્યાપકતા સિદ્ધ કરવા સ્તંભમાંથી નૃસિંહ સ્વામી પ્રગટ થયા છે.

ઈશ્વર સર્વવ્યાપક છે એ જાણે છે બધા...પણ અનુભવે છે....કોઈક જ.

ઈશ્વર ની સર્વ વ્યાપકતા નો (ઈશ્વર સર્વ માં રહેલા છે-તેનો)  અનુભવ થઇ જાય તો ઘર જ વૈકુંઠ બની જાય.
તેના ઘરમાં ઝઘડો થાય નહિ-કે તેના હાથે કોઈ પાપ થાય નહિ.

દૂધ માં માખણ દેખાતું નથી –પણ-દૂધ ના અણું પરમાણું માં માખણ રહેલું છે.
તેવી જ રીતે જગત માં પરમાત્મા દેખાતા નથી. પણ પ્રત્યેક સ્થૂળ કે સૂક્ષ્મ પદાર્થ માં ઈશ્વર પરમાણુ રૂપે રહેલા છે.
આ સમજાય તો જીવન માં દિવ્યતા આવે છે. “માતૃદેવો ભવ-પિતૃદેવો ભવ...છેલ્લે ...પરસ્પરદેવો ભવ “ એમ આવે છે.
પરસ્પર માં ઈશ્વર જોતાં –જયારે મનુષ્યો –એકબીજાને મળે છે-ત્યારે રામ-રામ કહે છે.
એટલે કે તમારા માં રામ છે અને મારા માં પણ રામ છે. એક રામ બીજા રામ ને વંદન કરે છે.

ઈશ્વર સર્વ માં છે –એમ જાણી વ્યવહાર કરવો જોઈએ.એમ માની ને વ્યવહાર થાય તો-વ્યવહાર જ ભક્તિ બને છે.
પણ -મનુષ્ય એક બાજુ ભક્તિ કરે અને બીજી બાજુ પાપ કરે-દંભ-કપટ કરે-તેથી ભક્તિ માં આનંદ આવતો નથી.
વ્યવહાર ની શુદ્ધિ “ઈશ્વર સર્વ માં છે” એનો અનુભવ કર્યા વગર થતી નથી. “હું જે કરું છું તે માલિક જુએ છે” એમ વિચારવાનું છે.

વ્યવહાર છોડવાની જરૂર નથી. વિરકત મનુષ્યો જ વહેવાર છોડી શકે છે--  
આપણા જેવા સાધારણ માણસો-વ્યવહાર છોડે તે સારું પણ નથી-પરંતુ જે વ્યવહાર પ્રાપ્ત થયો છે-તેમાં વિવેક ની જરૂર છે.
ધંધો (વ્યવહાર) છોડવાથી જ ભક્તિ થાય એવું નથી. શરીર ને જેમ થાક લાગે છે-તેમ મન ને પણ થાક લાગે છે.
સેવા-સ્મરણ કર્યા પછી મન થાકી જાય-એટલે બીજી કોઈ પ્રવૃત્તિ શોધે છે.(એટલે હતા ત્યાં ને ત્યાં જ)

ધંધો (વ્યવહાર) કરવો એ પાપ નથી-પણ ધંધા માં ધંધો કરતાં ઈશ્વર ને ભૂલી જવું તે પાપ છે.
સાધન-ભક્તિ માં ઘણા સંતો શરૂઆત માં ધંધો કરતા હતા. નામદેવ-દરજી નું કામ કરતા હતા,ગોરાકુંભાર-માટીનું કામ કરતા હતા.
કબીર ચાદર વણવાનું કામ કરતા હતા. ધંધો કરતાં ઈશ્વર ને જો ના ભુલાય તો ધંધો (વ્યવહાર) જ ભક્તિ બની જાય છે.

ઠાકોરજી ના દર્શન કરતાં જો દુકાન દેખાય તો –દુકાન નું કાર્ય કરતાં –ભગવાન કેમ ના દેખાય ?

કોઈ પણ વ્યવહાર એવો નથી કે જેમાં બોધ ન હોય.
સેના ભગત હજામત કરવાનું કાર્ય કરતા. એક દિવસ તેમણે વિચાર આવ્યો-કે-
“હું લોકોના માથાનો મેલ કાઢું છું-પણ મારી બુદ્ધિ ની મલિનતા (મેલ) કાઢી નહિ “
આવા ઘણા મહાપુરુષો ને તેમના ધંધા માંથી જ્ઞાન મળ્યું છે. મહાભારત માં એવા ઘણા દાખલા છે-કે-
મહાન જ્ઞાની પુરુષો પણ વૈશ્ય ને ઘેર સત્સંગ કરવા જતા.

જાજલીઋષિ અને તુલાધાર વૈશ્ય નું એક દૃષ્ટાંત છે.
જાજલીઋષિ મહાન જ્ઞાની હતા.તેમને પોતાના જ્ઞાન નું અભિમાન થયું. હું સર્વ થી શ્રેષ્ઠ છું.
એક વખત એમને આકાશવાણી સંભળાણી કે-મહારાજ તમે અભિમાન ન કરો. તમારા કરતાં જનકપુર નો તુલાધાર વૈશ્ય મહાજ્ઞાની છે.
તમે ત્યાં જઈ તેનો સત્સંગ કરો. જાજલીઋષિ જનકપુર ગયા.તુલાધાર દુકાન માં કામ કરતા હતા. જાજલીઋષિ ને જોઈ ને પૂછ્યું-
બે મહિના પહેલાં ગંગા કિનારે બેઠા હતા અને આકાશવાણી સાંભળીને તમે આવ્યા છો ? જાજલીઋષિ ને આશ્ચર્ય થયું-કે એણે
આકાશવાણી ની વાત કેવી રીતે જાણી ? ઋષિએ તુલાધારને પૂછ્યું-આવું જ્ઞાન તમને કોને આપ્યું ?તમારા ગુરુ કોણ છે ?
તુલાધારે કહ્યું-કે બધા મારા ગુરુ છે,માતા-પિતા,બ્રાહ્મણ –આ બધા મારા ગુરુ છે.પણ વધારે જ્ઞાન મને મારા ધંધા માંથી મળ્યું છે.
આ ધંધો પણ મારો ખાસ ગુરુ છે. હું મારા ત્રાજવાની દાંડી સરળ રાખું છું.કોઈને ઓછું આપતો નથી અને મહેનત પ્રમાણે નફો લઉં છું.
મારી બુદ્ધિ અને મન ને મેં સરળ રાખ્યા છે.દંભ –કપટ કરતો નથી. પરમાત્માને ભૂલતો નથી.

મનુષ્ય શરીર થી પાપ કરે તે સમાજ જોઈ શકે છે. પણ મનથી પાપ કરે છે-તે માત્ર ઈશ્વર જ જોઈ શકે છે.
નૃસિંહ ભગવાન બહારથી આવ્યા નથી પણ સ્તંભ માંથી પ્રગટ થયા છે. જીવ માત્ર માં પ્રભુને જોતા જોતા જડ માં પણ ઈશ્વરને જુઓ.
લૌકિક દૃષ્ટિ એ પૃથ્વી જડ લાગે છે. પણ નજર આગળ જે જે વસ્તુઓ દેખાય છે-તે પૃથ્વી ની પેદાશ છે.



ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE