Jun 1, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૩૧૪

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦ (પૂર્વાર્ધ)-૩૭

શકટા-સુર ચરિત્ર નું રહસ્ય એવું છે-કે-
મનુષ્ય નું જીવન-એ –ગાડું છે,અને જો આ જીવન-ગાડા ની નીચે પરમાત્મા ને રાખવામાં આવે તો-
પરમાત્મા તે જીવન ગાડા ને ઠોકર મારશે, અને જીવન ગાડું ઉંધુ પડી જશે.

સામાન્ય રીતે જે વસ્તુ પ્રધાન (મુખ્ય) હોય તેને ઉપર રાખવામાં આવે છે અને ગૌણ વસ્તુ ને નીચે રાખવામાં આવે છે. પરમાત્મા એ મુખ્ય છે અને વિષયો તે ગૌણ છે,
પણ જેના જીવન માં વિષયો મુખ્ય હોય અને પરમાત્મા ગૌણ હોય તેનું ગાડું ઉંધુ પડે તો તેમાં શું આશ્ચર્ય ?
જેના જીવન માં પરમાત્મા ગૌણ થઇ જાય છે તેના જીવન માં પૈસો મુખ્ય થઇ જાય છે.

મહાત્માઓ કહે છે-કે-
ગૃહસ્થાશ્રમ એ ગાડું છે,પતિ-પત્ની એ બે પૈડાં છે. આ ગાડા પર શ્રીકૃષ્ણ ને પધરાવો.
આ જીવન ગાડા ના સારથી શ્રીકૃષ્ણ છે.ઇન્દ્રિયો એ ઘોડા છે,શરીર રથ છે.
પ્રભુ ને કહો-કે નાથ તમારે શરણે આવ્યો છું,અર્જુ ન ની જેમ જ મારા શરીર રથ ઉપર સારથી બની તેને સીધે માર્ગે લઇ જાવ.

જેના શરીર રથ ના સારથી ઈશ્વર બનતા નથી –તો-તેના શરીર રથ નો સારથી “મન” બને છે,
અને “મન” જો સારથી બને તો જીવન રથ ને ખાડામાં નાખે છે.

રોજ તો કેટલાક નું ગાડું સીધું જાય છે,પણ રવિવાર આવે તો ગાડું અવળું જાય છે. તેઓ સમજે છે-કે-
રજા ના દિવસે ખૂબ ખાવાનું-ખૂબ ઊંઘવાનું. આ સારું નથી. “વીર”  થવાનો વાર “રવિવાર” છે.
મનુષ્ય ના જીવનમાં ભોગ મુખ્ય નથી,પણ ભગવાન મુખ્ય છે. ગાડું અવળા માર્ગે જાય,-કે -ભગવાન ને
ગૌણ બનાવી ગાડા ના નીચે રાખે તો ભગવાન તે ગાડું ઉંધુ પાડે છે.

જેના જીવન માં ભક્તિ મુખ્ય છે તેના જીવનમાં ભોગ ગૌણ થઇ જાય છે.અને જે –
ભક્તિ ને ગૌણ ગણે છે-તેના જીવન માં ભોગ મુખ્ય થઇ જાય છે.

આપણા ધર્મ માં ચાર પુરુષાર્થ માન્યા છે-ધર્મ-અર્થ-કામ-મોક્ષ.
પહેલો ધર્મ અને છેલ્લો મોક્ષ છે –તે બંને ની વચ્ચે અર્થ અને કામ છે.
એટલે કે –અર્થ (પૈસો) અને કામ-એ –ધર્મ અને મોક્ષ ની મર્યાદા માં રહી ને પ્રાપ્ત કરવા જોઈએ.
માનવ જીવન માં અર્થ અને કામ એ ગૌણ છે,જયારે ધર્મ અને મોક્ષ એ મુખ્ય છે.
અને આ ધર્મ અને મોક્ષ –જે મુખ્ય છે-તે ગૌણ બને તો ગાડું- અધોગતિ-રૂપ ખાડામાં જાય છે.

શકટા-સુર –એ કામ,ક્રોધ,લોભ છે. અને આ શકટા-સુર છાતી પર ના ચડી બેસે-
તેના માટે નો ઉપાય  બતાવતાં એક સંત કહે છે-કે-
શકટા-સુર-લીલા કરી ત્યારે શ્રીકૃષ્ણ ૧૦૮ દિવસના હતા.માળા ના મણકા ૧૦૮ છે.માળા હાથમાં લઇ ને
ભગવાન ના નામની માળા ફેરવવાથી શકટા-સુર છાતી પર ચડી નહિ બેસે.
માળા સાથે મૈત્રી કરો તો શકટા-સુર શાંત થશે,અને માળા સાથે મૈત્રી નહિ કરો તો શકટા-સુર માથે ચડી
બેસશે. કામ,ક્રોધ,મોહ નો વેગ સહન કરવો હોય તો પરમાત્માના આશ્રય સિવાય બીજો ઉપાય નથી.

આ શકટા-સુર ની નામ “ઉત્કચ” હતું,તે હિરણ્યાક્ષ નો પુત્ર હતો. તેણે ઋષિનું અપમાન કર્યું,એટલે ઋષિએ
શ્રાપ આપ્યો-“તું સૂક્ષ્મ રૂપે થઇ જા” ઉત્કચે માફી માગી.એટલે ઋષિએ કહ્યું કે શ્રીકૃષ્ણ ના ચરણ નો સ્પર્શ
થશે એટલે તારો ઉદ્ધાર થશે.
ઉત્કચ  (શકટા-સુર) સૂક્ષ્મરૂપે ગાડામાં આવી ને રહેલો હતો. શ્રીકૃષ્ણ ના ચરણ સ્પર્શ થી તેનો ઉદ્ધાર થયો.

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE