Oct 8, 2013

ભાગવત રહસ્ય -૪૩૭

આ સંસાર માયામય છે,સંસારમાં આવ્યા પછી મનુષ્ય ને કંઈક ને કંઈક માયા વળગે જ છે. કોલસાની ખાણ માં ગયા પછી હાથ કાળા થાય જ છે. 
      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
સ્કંધ-૧૦  (પૂર્વાર્ધ)-૧૬૦

મહાત્માઓ કહે છે કે-ગોકુળ ના શ્રીકૃષ્ણ અનેરા લાગે છે,ગોકુળ નું સ્વ-રૂપ દિવ્ય છે,ગોકુળ માં શ્રીકૃષ્ણે અલૌકિક પ્રેમ અને આનંદ નું દાન કર્યું છે.
તત્વ દૃષ્ટિ થી જોવામાં આવે તો,ગોકુળ ના ,મથુરાના અને દ્વારકા ના શ્રીકૃષ્ણ એક જ છે.

અગિયાર વર્ષ ના શ્રીકૃષ્ણ અને બળદેવ ને વસુદેવે જનોઈ આપી છે, ગર્ગાચાર્યે ગાયત્રી મંત્ર ની દીક્ષા આપી છે,શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામ “બ્રહ્મચારી”  થયા છે.

આ સંસાર માયામય છે,સંસારમાં આવ્યા પછી મનુષ્ય ને કંઈક ને કંઈક માયા વળગે જ છે. કોલસાની ખાણ માં ગયા પછી હાથ કાળા થાય જ છે. જે સંસાર માં ફસાયેલો છે,તેને સત્સંગ ની,સદગુરૂની જરૂર પડે છે,એવો જગત ને આદર્શ બતાવવા,શ્રીકૃષ્ણ સાંદીપની ઋષિ ને ત્યાં વિદ્યાભ્યાસ માટે ગયા છે.જેના શ્વાસ માંથી વેદ નીકળ્યા છે તે પોતે આજે વેદ ભણવા ગયા છે.ગુરુકુળ માં નિવાસ કરે છે.

કેવળ પ્રયત્ન થી વિદ્યા મળે તે અભિમાન ને સાથે લાવે છે,સદગુરૂ નું મહત્વ એટલે છે કે તેમના ચરણમાં
બેસવાથી અભિમાન જાય છે,અને વિવેક તથા વિનય આવે છે.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ગુરુજી ને ઘેર પાણી ભરતા,જંગલમાંથી લાકડાં લઇ આવતા.
શ્રીકૃષ્ણ સાંદીપની ના આશ્રમ માં અધ્યાત્મ-વિદ્યા ભણ્યા છે,પૈસા કમાવાની વિદ્યા નહિ.
આજકાલ પૈસા કમાવાની વિદ્યા શીખવાડવામાં આવે છે.પણ સંસાર બંધનમાં થી છોડાવનારી વિદ્યાની,
વિનય,વિવેક,સંયમ અને આત્મસ્વરૂપ નું જ્ઞાન આપતી, વિદ્યા કોઈ શીખવાડતું નથી.
અત્યારે જ્ઞાન ખૂબ વધ્યું છે,પણ તે જ્ઞાન નો ઉપયોગ છળકપટ કેમ કરવું તેમાં જ થાય છે,

શ્રીકૃષ્ણ જયારે ગુરુકુળ માં રહ્યા તે વખતે સૌરાષ્ટ્ર નો એક ગરીબ બ્રાહ્મણ નો છોકરો ત્યાં ભણવા આવ્યો.
તેની સાથે પ્રભુ ની મૈત્રી થઇ છે. એ મિત્ર નું નામ છે સુદામા.
સુદામા એટલે ઇન્દ્રિયો નો દમ (નિગ્રહ) કરનાર.ઇન્દ્રિયો ના દમ વગર વિદ્યા મળતી નથી.
તે સૂચવવા શ્રીકૃષ્ણ નો સહાધ્યાયી માત્ર એક જ બતાવ્યો છે.
સુદામા સાથે મૈત્રી થાય તો જ સરસ્વતી ની ઉપાસના થાય.વિદ્યાર્થી માટે વિલાસી જીવન નથી.

આત્મ-તત્વ નું સંદીપન કરી-અને કરાવી શકે તે સાંદીપની.
સદગુરૂ કાંઇ બહારથી કશું લઇ આવે છે તેવું નથી.આપણી અંદર જે આત્મ-તત્વ છે તેનો જ સદગુરૂ
અનુભવ કરાવે છે.જ્ઞાનમાર્ગ માં જે મળ્યું છે (આત્મ-તત્વ) તેની જ પ્રાપ્તિ કરવાની છે.(પ્રાપ્ત ની પ્રાપ્તિ).

ભગવાને સંયમ(સુદામા) સાથે મૈત્રી કરી સદાચારી જીવન ગાળીને વિદ્યાભ્યાસ પુરો કર્યો છે.
સાંદીપની ને કહે છે કે-આપે અમને સાચું સુખ ક્યાં છે તે સમજાવ્યું,આપને ગુરુદક્ષિણા માં શું આપું ?

સાંદીપની ઋષિ કાંઈ માગતા નથી,કહે છે કે-કોઈ અપેક્ષા વગર મેં વિદ્યા આપી છે.મને કાંઇ જોઈતું નથી.
જેના હાથમાં લક્ષ્મીપતિ આવે તે નિરપેક્ષ (અપેક્ષા વગરનો) થઇ શકે છે.
હાથમાં એક બે લાખ રૂપિયા આવ્યા હોય તે નિષ્કામ થઇ શકતો નથી,નિષ્કામ તે બને છે જેને ભગવાન
મળ્યા છે.

પ્રભુએ કહ્યું કે –તમને જરૂર નથી પણ ગુરુદક્ષિણા આપ્યા વગર મારી વિદ્યા સફળ થાય નહિ.માટે કંઈક માગો. ત્યારે સાંદીપની કહે છે કે-મારી ગુરૂ દક્ષિણા એ જ છે કે-તને કોઈ લાયક સદશિષ્ય મળે તો
કંઈ પણ લેવાની ઈચ્છા રાખ્યા વગર જ્ઞાનદાન કરી ને વિદ્યા-વંશ ને આગળ વધારજે.
લાયક ચેલો મળે તો જ્ઞાન આપવામાં સંકોચ રાખીશ નહિ,અન્નદાન-ધન-દાન થી થોડો સમય શાંતિ મળે છે,
પણ વિદ્યાદાન થી હંમેશ માટે શાંતિ મળે છે. મારી વિદ્યા નો વંશ વધારજે,એ જ મારી ગુરુદક્ષિણા છે.
મારો તને આશીર્વાદ છે-કે લક્ષ્મી તારાં ચરણો માં નિત્ય રહેશે.

(પિતા-પુત્ર ના વંશ ને “બિંદુ-વંશ” કહે છે,ગુરૂ-શિષ્ય ના વંશ ને “નાદ-વંશ” કહે છે.નાદ-વંશ શ્રેષ્ઠ છે)


ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત

      PREVIOUS PAGE
     NEXT PAGE
   INDEX PAGE