II संजय उवाच II व्युहेष्वालोयमानेषु पांडवानां ततस्ततः I सुदरमन्वयु: पार्थाः पांचालाः सोमकैः सह II १ II
સંજય બોલ્યો-આમ જયારે દ્રોણાચાર્ય પાંડવોના વ્યુહોને ચારે બાજુથી મથવા માંડ્યા ત્યારે પાંડવો,પાંચાલો અને સોમકો રણમાંથી અત્યંત દૂર નીકળી ગયા.તે સમયે ભયંકર ને રોમાંચકારી સંગ્રામ ચાલી રહ્યો હતો.ત્યાં જાણે પ્રલયકાળના જેવો જગતનો ઘોર સંહાર મંડાઈ રહ્યો હોય તેમ જણાતું હતું.ત્યારે યુધિષ્ઠિરને કશો આરો દેખાયો નહિ ને તેમને ચિંતા થવા લાગી.તેમને અર્જુનના ગાંડીવનો ટંકાર સંભળાતો નહોતો ને સાત્યકિના કોઈ સમાચાર નહોતા.
ભરતજી વિચારે છે-સંસારનું સુખ મેં અનેક વર્ષ ભોગવ્યું. હવે વિવેકથી તેનો ત્યાગ કરીશ.
II संजय उवाच II अपराहणे महाराज संग्रामः सुमहानभूत I पर्जन्यसंनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः II १ II
સંજય બોલ્યો-હે મહારાજ,તે દિવસે બરાબર દિવસના પાછળ ભાગમાં દ્રોણાચાર્ય અને સોમક યોદ્ધાઓ વચ્ચે મહાન સંગ્રામ થઇ રહ્યો હતો.હે રાજા,પોતાના પાંચે ભાઈઓમાં શ્રેષ્ઠ કેકયોનો મહારથી બૃહત્ક્ષેત્ર દ્રોણાચાર્ય સામે ચઢી આવ્યો ને દ્રોણ પર તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવી દ્રોણને અત્યંત પીડાવા માંડ્યો હતો.દ્રોણાચાર્યે તેના પર સર્પના જેવા પંદર બાણો ફેંક્યા કે જે બાણોને બૃહત્ક્ષેત્રે વચમાં જ ટુકડા કરી નાખ્યા.બંને વચ્ચે ઘોર સંગ્રામ શરુ થયો હતો.
II धृतराष्ट्र उवाच II किं तस्या मम सेनायां नासन् केचिन्म्हरथाः I ये तथा सात्यकिं यांतं नैवाघ्नन्नाप्यवारयन II १ II
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા-શું મારી સેનામાં તેવા કોઈ મહારથી ન હતા કે તેઓ આમ નિર્ભય થઈને ચાલ્યા જતા સાત્યકિને મારી શક્યા નહિ? હે સંજય,તું મને કહે છે તે પ્રમાણે યાદવવીર સાત્યકિએ રણમાં જે પરાક્રમ કર્યું હતું તે કરવાને ઇન્દ્ર પણ ઉત્સાહ કરી ન શકે.ખરેખર યાદવો ને અંધકોના વીર સાત્યકિનું પરાક્રમ અચિંત્ય ને માનવામાં ન આવે તેવું છે.તારા કહેવા પ્રમાણે હવે મને લાગે છે કે મારા પુત્રો આ જગતમાં નથી જ કારણકે તે એકલા સાત્યકિએ જ મારી ઘણી સેનાનો સંહાર કરી નાખ્યો છે.એટલા બધા યોદ્ધાઓ હતા તે છતાં,સાત્યકિ તેમની વચ્ચેથી કેવી રીતે પસાર થઇ ગયો હતો તે તું મને કહે.