Jul 28, 2012

ભાગવત રહસ્ય-૭૧

        
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     

સ્કંધ પહેલો-૪૨ (ચાલુ)

પરીક્ષિત –કળિ ને કહે છે-કે- તને-શરણાગત ને હું મારતો નથી –પણ મારું રાજ્ય છોડી તું ચાલ્યો જા. મારા રાજ્ય માં રહીશ નહિ.

કળિ પ્રાર્થના કરે છે-પૃથ્વીના સાર્વભૌમ રાજા આપ છો(આખી પૃથ્વી પર તમારું રાજ્ય છે). તમારું રાજ્ય છોડીને હું ક્યાં જાઉં ?
હું આપને શરણે આવ્યો છું.મને રહેવા કોઈ સ્થાન આપો.

પરીક્ષિતે દયા કરી અને ચાર જગા એ કળિ ને રહેવાની જગ્યા આપી છે.
(૧)જુગાર-(૨)મદિરાપાન અને માંસ ભક્ષણ (૩)ધર્મ વિરુદ્ધ નો સ્ત્રી સંગ-વેશ્યા (૪)હિંસા.

આ ચાર સ્થાનો આપ્યાં –પણ – કળિ ને સંતોષ થયો નહિ. કળિ કહે છે-આ ચાર સ્થાનો ગંદા છે-કોઈ સારું સ્થાન રહેવા આપો.
તેથી પરીક્ષિતે તેને –સુવર્ણ ((સોનું) માં રહેવાનું સ્થાન આપ્યું.

સોના ને આમ તો પ્રભુ ની વિભૂતિ કહી છે. પણ અધર્મ થી-પાપ થી જે ધન ઘરમાં આવે તેમાં કળિ નો નિવાસ છે.
અનીતિ અને અન્યાય થી મેળવેલા ધન માં કળિ છે.(એમ કહેવાનો આશય છે). અનીતિ નું ધન--ધન કમાનાર ને –તો –દુઃખ
આપે છે જ-પણ જો તેને કોઈ વારસા માં મૂકી જાય તો –તે -વારસો પણ દુઃખ આપે છે.

જુઠ-ગુસ્સો-મદ-વેર-અને રજોગુણ –આ પાંચ જ્યાં ના હોય –ત્યાં આજે પણ સત-યુગ છે. જેના ઘરમાં નિત્ય- પ્રભુ નાં સેવા-સ્મરણ
થાય છે,જેના ઘરમાં આચાર-વિચાર પાળવામાં આવે છે-તેના ઘરમાં કળિ નો પ્રવેશ થતો નથી.

કળિ ને આમ રહેવાનાં સ્થાન ,મળ્યાં એટલે કળિ વિચારે છે કે-હવે હરકત નહિ-કોઈ વખત પરીક્ષિત ને ત્યાં પણ પેસી જઈશ.

બળદ ના ત્રણ કાપેલા પગો ને –પરીક્ષિતે જોડીને-ધર્મ નું સ્થાપન કર્યું છે.

તે પછી –એક દિવસ પરીક્ષિત ને જીજ્ઞાસા થઇ કે-ચાલ જોઉં-કે –મારા દાદા એ મારા માટે –ઘરમાં શું શું રાખ્યું છે.
એક પટારા માં તેને એક સોનાનો મુગટ જોયો અને વગર વિચાર્યે તે માથે રાખ્યો.

આ મુગટ જરાસંઘ નો હતો. જરાસંઘે-અન્યાય અને પાપથી બધું ભેગું કર્યું હતું. જરાસંઘ પર વિજય પછી તેનું સર્વ ધન –પાંડવોનું
ગણાય-પણ માત્ર રાજ મુગટ લઇ લેવા માં આવતો. જરાસંઘ ના પુત્રે વિનવણી કરેલી કે ‘મારા પિતાનો રાજમુગટ મને આપો.’
તે વખતે ધર્મરાજાએ તે મુગટ –ન લેવાની સલાહ આપેલી.
જરાસંઘ ના પુત્ર ની ઈચ્છા મુગટ આપવાની ન હતી-તેમ છતાં જબરજસ્તી થી તે મુગટ ભીમ –લઇ આવેલા. એટલે આ
અન્યાય-અનીતિ નું ધન થયું. ધર્મ રાજા –આ જાણે છે-એટલે તેમણે તેને(મુગુટ ને) માથે ના પહેરેલો અને
એક બંધ પટારામાં મૂકી રાખેલો.

આજ પરીક્ષિત ની દ્રષ્ટિએ તે મુગટ પડતાં –તેણે તે મુગટ પહેર્યો.
કળિ રાહ જોઈ બેઠો હતો. તેણે આ સોના ના મુગટ દ્વારા પરીક્ષિત ની બુદ્ધિ માં પ્રવેશ કર્યો.

આમ તો કોઈ દિવસ રાજા ને શિકાર કરવા જવાની ઈચ્છા થઇ નથી,પણ આજે રાજા ને શિકાર કરવા જવાની ઈચ્છા થઇ.
મુગટ પહેરી,પરીક્ષિત શિકાર કરવા ગયા છે. અનેક નિરપરાધ જીવો ની હિંસા કરી છે. મધ્યાહ્ન કાલે રાજા ને  ભુખ તરસ લાગી છે.

દિવસ ના બાર વાગે (ભુખ લાગે ત્યારે) અને રાતે બાર વાગે(જીવ કામાંધ થાય ત્યારે) વિવેક રહેતો નથી.
વિવેક ને ટકાવવા-રામજી દિવસે બાર વાગે અને કૃષ્ણ રાતે બાર વાગે આવ્યા છે.

પરીક્ષિતે એક ઋષિ નો આશ્રમ જોયો. તે આશ્રમ માં ગયા. આશ્રમ શમીક ઋષિ નો હતો. સમાધિ માં શમીક ઋષિ તન્મય હતા.
પરીક્ષિતે ઋષિ ને કહ્યું-મહારાજ મને ભુખ તરસ લાગી છે-કાંઇક ખાવાનું અને જળ આપો. ઋષિ કંઈ જવાબ આપતા નથી.
પરમાત્મા ના ધ્યાન માં તન્મય છે.
રાજા નો જીવ - ભુખ અને તરસ ના લીધે- વ્યાકુળ થયેલો છે-વિવેક ભૂલાઈ ગયો અને ક્રોધ આવ્યો છે.
‘આ દેશ નો હું રાજા છું. ઋષિ એ મારું સ્વાગત કરવું જોઈએ –તે કેમ કરતા નથી ? આ ઋષિ મારું સ્વાગત- ના- કરવા સમાધિ નો
ઢોંગ કરે છે. લાવ તેમની પરીક્ષા કરું’ 
બુદ્ધિ  માં કળિ બેઠેલો છે એટલે બુદ્ધિ બગડેલી છે.ઋષિની સેવા કરવાના બદલે તે સેવા માગે છે.
રાજાએ સર્પ ની હિંસા કરી તે મરેલો સર્પ સમિક ઋષિ ના ગળા માં પહેરાવ્યો.
રોજ બ્રાહ્મણ ના ગળામાં ફૂલ ની માળા અર્પણ કરનાર આજે –બ્રાહ્મણ ના ગળામાં સર્પ પહેરાવે છે.
રોજ વેદ-બ્રાહ્મણ ની પૂજા કરનાર આજે-બ્રાહ્મણ નું અપમાન કરે છે.

બીજાનું અપમાન કરનાર-પોતે પોતાની જાતનું અપમાન કરે છે. બીજાને છેતરનારો –પોતાની જાત ને છેતરે છે.
કારણ કે –આત્મા સર્વ માં એક છે. રાજાએ શમીક ઋષિના ગળામાં સાપ રાખ્યો નથી પણ પોતાના ગળા માં જીવતો સાપ રાખ્યો છે.

સર્પ એ કાળ નું સ્વરૂપ છે. શમીક ઋષિ –એટલે સર્વ ઈન્દ્રિય વૃત્તિઓને અંતર્મુખ રાખી ઈશ્વરમાં સ્થિર થયેલાં જ્ઞાની-જીવ.
એના ગળા માં મરી ગયેલો સર્પ  (કાળ) આવે-એટલે કે-ઈશ્વર માં તન્મય થયેલા-જીતેન્દ્રિય જીવ નો કાળ મરે છે. કાળ મરી જાય છે.
રાજા રજોગુણ માં ફસાયેલો જીવ છે-જે જીવ માં ભોગ –પ્રધાન છે. તેવા ના ગળા માં- કાળ જીવે છે-ગળામાં જીવતો સર્પ(કાળ) છે.

રાજા ને રાજા હોવાનું અભિમાન છે.હાથ માં ધનુષ્ય બાણ છે. એટલે પાપ થયું છે.
હાથ માં કોઈ એવી વસ્તુ રાખો-કે પાપ થાય નહિ. ઘણાં ના હાથ માં લાકડી હોય તો છેવટે થાંભલા પર મારે-ખખડાવે.
હાથ માં માળા હોત તો –પાપ થાત નહિ.

ઋષિ ની પરીક્ષા કર્યા પછી-રાજા ની ફરજ હતી –કે-તેમના ગળા માંથી સર્પ કાઢી નાખવો.
પણ –‘હું રાજા છું-મને કોણ પૂછનાર ?’ રાજા એવું વિચારી-ઋષિનું અપમાન કરી ઘેર આવ્યા છે.

        
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE