ભાગવત રહસ્ય-૧૪૩

ડોંગરેજી મહારાજ ની કથા પર આધારિત      
      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE                     
સ્કંધ-૫-(પાંચમો)-૮
કારીગીરી -અનંત ની-Photo-by Anil
જડભરતજી માને છે-કે મારે પ્રારબ્ધ પૂરું કરવું છે.શરીર જ્યાં લઇ જાય ત્યાં જવું છે. ફરતાં ફરતાં –ગંડકી નદી નો કિનારો છોડી
ઇક્ષુમતિ નદીના કિનારે આવ્યા છે. 

તે સમયે સિંધુ દેશ નો રાજા રહૂગણ –પાલખી માં બેસી કપિલમુનિ પાસે બ્રહ્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા જતો હતો.
ચાર ભોઈઓએ પાલખી ઊંચકી છે.જલપાન કરવા રસ્તામાં મુકામ કર્યો છે. તેવામાં ચારમાંથી એક નાસી ગયો.  રાજા એ કહ્યું-જે કોઈ મળે તેણે પકડી લાવો.

નદીકિનારે ભરતજી ફરતા હતા. સેવકો એ તેમને જોયા.વિચાર્યું-કે આ તગડો માણસ કામ લાગશે. એટલે તેમને પકડી લાવ્યા.
માલિક ની જેવી ઈચ્છા. સમજી ભરતજી એ પાલખી ઉપાડી છે.
રસ્તામાં કીડી દેખાય તો કીડીને બચાવવા ભરતજી કૂદકો મારે છે.અને એટલે પાલખીનો ઉપરનો દાંડો રાજાના માથામાં વાગે છે.
રાજા એ સેવકો ને કહ્યું-બરાબર ચાલો.મને ત્રાસ થાય છે. સેવકો એ કહ્યું-અમે તો બરોબર ચાલીએ છીએ પણ આ નવો માણસ
પાગલ જેવો છે-બરોબર ચાલતો નથી.ફરી ફરી આમ જ થતું રહ્યું.

રાજા-ઉંધુ ઉંધુ બોલી ને જડભરત ને કહેવા લાગ્યા-તું તો સાવ દુબળો છે-વળી અંગો નબળાં એટલે તારાથી સારી રીતે કેમ ચલાય ?
જડભરત કંઈ સાંભળતા નથી-તેમની મસ્તી માં મસ્ત છે. રાજાને ફરી દાંડો વાગ્યો –એટલે ક્રોધે ભરાણા છે.
“અરે તું તો જીવતા મૂવા જેવો છે. તને ભાન નથી. એય બરોબર ચાલ”
ફરી દાંડો વાગ્યો એટલે રાજા ફરી ક્રોધે ચડી કહે છે-એય હું કશ્યપ દેશ નો રાજા રહૂગણ છું.હું તને મારીશ,સજા કરીશ.
તને માર પડશે-એટલે તારું ગાંડપણ તું ભૂલી જઈશ.

રાજાનો એક પૈસો લીધો નથી, રાજા નું કાંઇ ખાધું નથી,રસ્તા પર ભરતજી ફરતા હતા ત્યાંથી લઇ આવ્યા છે, છતાં રાજા તેમને
મારવા તૈયાર થયો છે. રાજા ને મારવાનો શું અધિકાર હતો ?

ભરતજી ને બોલવાની ઈચ્છા ન હતી. રાજા તો મારા શરીર જોડે વાતો કરે છે. એટલે તેની સાથે બોલવાની શી જરૂર છે?
બે જણ વાતો કરતા હોય તેમની વચ્ચે માથું મારવાની શી જરૂર છે ? હું નહિ બોલું.
પણ ફરીથી વિચાર થયો-મારું અપમાન કરે તે મહત્વનું નથી, પણ મેં જેને ખભા પર ઊંચક્યો તે રાજા રહૂગણ જો નરક માં પડશે-
તો પૃથ્વી પરથી સત્સંગ નો મહિમા નષ્ટ થશે. લોકો કહેશે-મહાજ્ઞાની જડભરતે જેને ખભે ઊંચક્યો-તે નરક માં પડ્યો.
તેની દુર્ગતિ ના થાય, તેણે માટે મારે તેણે બોધ આપવો જ પડશે.

સત્સંગ નો મહિમા રાખવા અને રાજા પર દયા આવવાથી-આજે જડભરત ને બોલવાની ઈચ્છા થઇ છે.
રાજા નું કલ્યાણ થાય –એટલા માટે ભરતજી   જીવન માં એક જ વાર બોલ્યા છે. રહૂગણ રાજા ભાગ્યશાળી છે.
ભરતજી વિચારે છે-કે-રહૂગણ કપિલમુનિ ના આશ્રમ માં તત્વજ્ઞાન નો ઉપદેશ લેવા જાય છે,ઉપદેશ લેવા દીન થઈને, હું-પણું છોડીને
જવાનું હોય છે, રાજા અભિમાન લઈને જશે તો ઋષિ તેને વિદ્યા નહિ આપે. માટે આજે તેને અધિકારી બનાવું.

રાજા તમે કહ્યું-“તું પુષ્ટ નથી “ એ સત્ય છે. તેમાં મારી નિંદા કે મશ્કરી નથી. જાડાપણું કે પાતળાપણું એતો શરીર ના ધર્મો છે.
આત્મા ને તેની સાથે કોઈ સંબંધ નથી. આત્મા પુષ્ટ નથી કે દુર્બળ નથી.

રાજા તમે કહ્યું-કે-હું જીવતે મૂવા જેવો છું. તો આખું જગત મૂવા જેવું છે. આ પાલખી અને પાલખીમાં બેઠેલ તું પણ મૂવા જેવો છે.
વિકારવાળી સર્વ વસ્તુઓ આદિ-અંત વળી હોય છે. જે જન્મ્યા છે તે બધા મરવાના છે. આ બધાં શરીર મુડદા સમાન છે.

શરીર અને આત્મા જુદા છે. શરીર ના ધર્મો જુદા છે. આત્મા નિર્લેપ છે, આત્મા દ્રષ્ટા છે,સાક્ષી છે. જ્ઞાની પુરુષો-ઈશ્વર સિવાય કોઈને
સત્ય સમજતા નથી. સર્વ જીવો માં પરમાત્મા છે-એમાં રાજા કોણ અને સેવક કોણ ?
વ્યવહારદૃષ્ટિ એ આ ભેદ છે-બાકી તત્વ દૃષ્ટિ થી તું અને હું એક જ છીએ.

રાજા તેં કહ્યું –હું તને મારીશ. પણ શરીર ને માર પડશે તો તેની ચાલ સુધારશે નહિ. શરીર ને માર પડે તો હું સુખી-દુઃખી થતો નથી.
આ તો બધા શરીર ના ધર્મો છે. શરીર ને શક્તિ આપે છે મન-મનને શક્તિ આપે છે-બુદ્ધિ –અને બુદ્ધિ ને શક્તિ આત્મા આપે છે.
શરીર ના ધર્મો મને લાગુ પડતા નથી.
રાજા,કીડી મંકોડી મારા પગ તળે ના ચક્દાય તે તે રીતે હું ચાલુ છું. મને પાપ ના લાગે એટલે જીવ ને બચાવવા હું કૂદકો મારું છું.
મારે નવું પાપ કરવું નથી, જે પાપ લઈને આવ્યો તે મારે ભોગવીને પૂરું કરવું છે. કીડી માં પણ ઈશ્વર છે,એમ માની ને શ્રીકૃષ્ણ નું
ચિંતન કરતા ચાલુ છું. તેથી મારી ચાલ એવી છે અને એવી જ રહેશે-તારે જે કરવું હોય તે તું કરી શકે છે.

જડભરત ના આવાં વિદ્વતાભર્યાં વચન સાંભળી રાજા ને આશ્ચર્ય થયું. તેને થયું-ના,ના આ પાગલ નથી પણ કોઈ પરમહંસ લાગે છે,
આવા સંત ના જોડે મેં પાલખી ઉપડાવી છે- મારી દુર્ગતિ થશે. રાજા ગભરાયો અને ચાલતી પાલખી માં થી નીચે કુદી પડ્યો.
રાજા ભરતજી ને વંદન કરે છે. પૂછે છે કે –આપ કોણ છો ?શુકદેવજી છો?દત્તાત્રય છો ?

ભરતજી ની નિર્વિકાર અવસ્થા છે-રાજાએ અપમાન કર્યું હતું ત્યારે-અને રાજા માન આપે છે ત્યારે –ભરતજી ને એક જ સમસ્થિતિ.
માન-અપમાન માં જેનું મન સમ રહે છે છે તે સંત છે--મન ને સમ રાખવું કઠણ છે- ખાલી વેશ થી સંત  થવું કઠણ નથી.
રહૂગણે ક્ષમા માગી છે-“તમારા જેવા સંત નું અપમાન કરનારનું કલ્યાણ થાય નહિ-માટે ક્ષમા કરો.”

      PREVIOUS PAGE
       NEXT PAGE               
    INDEX PAGE