જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા રહસ્ય-૪૨

જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત 
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE      
       INDEX PAGE         
અધ્યાય-૫- કર્મ સંન્યાસયોગ -૫
જેમણે પોતાના મન ને વિષયોમાંથી પાછું વળી લઇ અને મન ઉપર વિજય કરીને
“બ્રહ્મ” સ્થિતિ  (બ્રહ્માકર સ્થિતિ) પ્રાપ્ત કરી છે-તેમને –
આવું આત્મ-સ્વ-રૂપ નું ભાન કેવી રીતે અને કયા માર્ગ પર ચાલવાથી થયું હશે ?

જગતના દરેકે દરેક -આપણા જેવા સામાન્ય માનવી-ને આવી બ્રહ્માકાર સ્થિતિ પ્રાપ્ત નથી.
કરોડોમાં એક ને આવી સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય છે.

એટલે અત્યારે તો –અહીં -

હવે પછી ના બે શ્લોક માં આત્મ-સ્વ-રૂપ ને જાણવા માટે –
કઈ જાતનો આધ્યત્મિક અભ્યાસ-
કે યોગ કરવો જોઈએ ?-તેનું ટૂંક માં વર્ણન છે. (વિગત થી વર્ણન આગળ આવશે)

(૧) વૈરાગ્ય  (અનાસક્તિ) ની સહાયથી, વિષયોને (સ્વાદ-શબ્દ-વગેરે)  દૂર કરી ને-
(૨) ઇન્દ્રિયો,મન ને બુદ્ધિ ને પોતાને–વશ કરીને-(એકનિષ્ઠ કરીને)-
(૩) ઈચ્છા(કામ),ભય,ક્રોધ નો નાશ કરીને-
(૪) નાસિકા દ્વાર માં ના શ્વાસ-ઉચ્છવાસને –સમ-કરીને  (પ્રાણ અને અપાન વાયુ ને સમ કરી ને)
(૫) ભ્રકૃટી (બે ભ્રમર-આઈ લેસ- ની વચ્ચે)-માં દૃષ્ટિ (નજર) સ્થાપન કરી ને (રાખીને)-

જયારે ચિત્ત ની વૃત્તિ ઓ નો નિરોધ થાય છે-ત્યારે-તે ચિત્ત ની એકાગ્રતા-સ્થિરતા- થાય છે .

ચિત્ત ની એકાગ્રતા થવાથી,મન ના તરંગો (વિચારો) નો ચિત્ત રૂપી આકાશ માં લય થઇ જાય છે.

જેવી રીતે સરોવર નું પાણી સુકાઈ જાય તો પછી તેમાં પ્રતિબિંબ દેખાતું નથી.
તેવી રીતે મન-બુદ્ધિ  નો જ લોપ (નાશ) થઇ જાય, તો પછી અહંકાર રહેતો જ નથી.

અહંકાર (હું-અજ્ઞાન) નો પડદો ફાટી જવાથી-
આત્મા-પરમાત્મા ના મિલન નો  નો અનુભવ થાય છે (સત્ય જ્ઞાન થાય છે) -અને
આવો યોગી-મહાત્મા શરીર માં  હોવા છતાં “બ્રહ્મ” (પરમાત્મા) બને છે. (૨૭-૨૮)

ઉપર બતાવ્યો તે અષ્ટાંગયોગ (રાજયોગ) નું ટૂંકું સ્વરૂપ છે.

આ યોગ થી આત્મા અને પરમાત્મા નું ઐક્ય થાય છે. ઘટાકાશ મહાકાશ માં મળી જાય છે.
આત્મા ની ઉપાધિ (ઘડો-માયા) ફૂટી જાય છે,
અને શાંતિ અને સુખ ની (પરમાનંદ ની) પ્રાપ્તિ થાય છે. (૨૯)


અધ્યાય-૫-કર્મસંન્યાસ યોગ –સમાપ્ત-
અનુસંધાન-અધ્યાય-૬ –આત્મસંયમ યોગ-

અધ્યાય-૫-ટૂંકસાર રૂપે વાંચવા અહીં ક્લિક કરો.


જ્ઞાનેશ્વરી ગીતા ઉપર આધારિત 
     PREVIOUS PAGE    
      NEXT PAGE      
       INDEX PAGE