II संजय उवाच II तमापततं संप्रेक्ष्य सात्त्वतं युद्धदुर्मदम् I क्रोधाद्भूरिश्रवा राजन सहसा समुपाद्रवत II १ II
સંજય બોલ્યો-હે રાજન,તે પછી,યુદ્ધ દુર્મદ સાત્યકિને ધસી આવતો જોઈ,ભૂરિશ્રવા ક્રોધપૂર્વક તેની સામે ધસી ગયો ને તેને કહેવા લાગ્યો કે-'આજે તું મારી નજરે આવી ચડ્યો છે તે બહુ સારું થયું.આજના રણમાં હું લાંબા વખતથી ઈચ્છેલા મારા અભિલાષને પૂર્ણ કરીશ.આજે તું જો રણસંગ્રામનો ત્યાગ નહિ કરે તો મારી પાસેથી છૂટવાનો નથી.'ત્યારે સાત્યકિએ સામે કહ્યું કે-'આ રણમાં મને કોઈ વાણીના બકવાદથી ડરાવી શકે તેમ નથી,જે મને હથિયાર વિનાનો કરે તે જ મને મારી શકે તેમ છે.આજે હું તને માર્યા વિના રણમાંથી નિવૃત્ત થઈશ નહિ.તું આજે આ લોકમાં ઘણા સમયથી ઈચ્છેલા યુદ્ધને થવા દે.'
II संजय उवाच II तमुद्यतं महाबाहु दुःशासनरथं प्रति I त्वरितं त्वरणीयेषु धनंजयजयैशीणम् II १ II
સંજય બોલ્યો-દુઃશાસનના રથ પ્રત્યે સજ્જ થયેલા,ઝડપથી કરવા યોગ્ય કાર્યોમાં ત્વરા વાળા અને અર્જુનના વિજયની ઈચ્છા રાખીને અનંત સેના સમુદ્રમાં દાખલ થયેલા એ મહાબાહુ સાત્યકિને જોઈને ત્રિગર્ત યોદ્ધાઓ,મોટા રથ સમુદાય વડે તેને ઘેરી વળ્યા.અને ક્રોધપૂર્વક સંખ્યાબંધ બાણોની વૃષ્ટિ કરવા લાગ્યા.પણ સત્યપરાક્રમી સાત્યકિએ સામે બાણોનો મારો ચલાવીને એ પચાસ રાજકુમારોને જીતી લઈને એ ભારતી સેનાના મધ્ય ભાગમાં પ્રવેશ કર્યો.એ રણમાં અમે તે સાત્યકિનું અદભુત રણકૌશલ્ય અમે જોયું હતું કારણકે તે થોડીવાર પશ્ચિમમાં તો થોડીવારમાં પૂર્વમાં પણ ઘૂમી રહેલો દેખાતો હતો.સર્વ દિશાઓમાં જાણે નૃત્ય કરતો હોય તેમ તે પોતાના રથમાં ઘૂમી રહ્યો હતો ને વિનાશ સર્જાવતો હતો.
II धृतराष्ट्र उवाच II अहन्यहनि मे दीप्तं यशः पतति संजय I हता मे वहवो योधा मन्ये कालस्य पर्ययम II १ II
ધૃતરાષ્ટ્ર બોલ્યા-હે સંજય,દિવસે દિવસે મારો ઉજ્જવળ યશ નાશ પામતો જાય છે ને મારા ઘણા યોદ્ધાઓ માર્યા ગયા છે આથી હું માનું છું કે મારો કાળ પલટાયો છે.અશ્વત્થામા ને કર્ણના રક્ષણ તળે રહેલા અને દેવોને પણ દુર્ગમ એવા મારા સૈન્યમાં અર્જુન,સાત્યકિ ને ભીમ પેસી ગયા છે.તેમના પરાક્રમને વૃદ્ધિ પામતું હું સાંભળું છું ત્યારે શોકાગ્નિ મને બાળી રહ્યો છે.જયદ્રથ સહીત સર્વ રાજાઓને હું કાળથી ગ્રસિત થયેલા જ જોઉં છું.હવે આગળ થયેલા યુદ્ધનું તું મને યથાર્થ કહી સંભળાવ.